9. kadencja, 43. posiedzenie, 2. dzień (01-12-2021)

15. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o pilnym rządowym projekcie ustawy o ustanowieniu ˝Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025˝ oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw (druki nr 1789 i 1808).

Poseł Sprawozdawca Jarosław Zieliński:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych na dzisiejszym posiedzeniu, czyli 1 grudnia 2021 r., przeprowadziła pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ustanowieniu ˝Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa na lata 2022-2025˝ oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw. Projekt ustawy zawarty jest w druku sejmowym nr 1789.

    Na posiedzeniu komisji odbyła się także wyczerpująca, długa dyskusja na temat przedstawionego pilnego rządowego projektu, a potem projektem został szczegółowo rozpatrzony i odbyło się na końcu głosowanie nad jego przyjęciem.

    Mimo że dyskusja była bardzo żywa i pojawiały się różne wątki dyskusyjne, a nawet kontrowersyjne, to w głosowaniu wszyscy członkowie komisji w liczbie 27 poparli projekt ustawy. Głosowanie dało wynik: 27 - za, zero wstrzymujących się i zero głosów przeciwnych.

    Podczas prac decyzją komisji zostały dodane przepisy, których w pierwotnym przedłożeniu nie było, poprzez wprowadzenie poprawek. Dwie podstawowe poprawki zostały przyjęte, dość zresztą rozległe. 1. poprawka dotyczy objęcia programem modernizacji również Służby Więziennej, także na lata 2022-2025. Służba Więzienna, jak wiemy, podlega ministrowi sprawiedliwości. 2. poprawka dotyczy ustanowienia medalu imienia podkom. Policji Andrzeja Struja i zawiera przepisy z tym związane, zwłaszcza w sprawie podwyższenia o 1% podstawy wymiaru emerytury z tytułu przyznania tego medalu.

    Projekt ustawy dotyczy kilku obszarów, przede wszystkim inwestycji budowlanych, zakupu wyposażenia dla formacji nadzorowanych przez ministra spraw wewnętrznych i administracji i podległych mu w zakresie sprzętu transportowego, uzbrojenia, techniki specjalnej, informatyki i łączności, zakupu wyposażenia osobistego i ochronnego funkcjonariuszy, wzmocnienia etatowego funkcjonariuszy, wzmocnienia motywacyjnego systemu uposażeń funkcjonariuszy poprzez podwyższenie wielokrotności kwoty bazowej stanowiącej przeciętne uposażenie funkcjonariuszy, zróżnicowanie struktury i wielkości uposażeń funkcjonariuszy oraz podwyższenie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych formacji. Znaczną część środków przewidzianych w ramach programu, który wprowadza omawiana ustawa, przeznaczy się właśnie na sprawy osobowe, zwiększenie liczby etatów, podwyższenie uposażeń i wynagrodzeń funkcjonariuszy i pracowników. To było założenie pierwotne, powzięte od samego początku czy wydyskutowane. Ta potrzeba pojawiła się w czasie, kiedy był realizowany poprzedni program modernizacji służb mundurowych - Policji, Państwowej Straży Pożarnej, program dotyczył on także ochotniczej straży pożarnych, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, wcześniejszego BOR-u, na lata 2017-2020. Mówiliśmy nawet, że to będzie ustawa o rozwoju służb mundurowych. Ostatecznie tytuł tej ustawy brzmiał: o ustanowieniu programu modernizacji, tak jak dwie poprzednie ustawy, o czym za chwilę jeszcze powiem parę słów, jeżeli zdążę.

    Znaczna część środków przewidzianych w tym programie dotyczy tego, o czym mówię, czyli spraw osobowych, uposażeń, wynagrodzeń i zwiększenia liczby etatów. Jeżeli chodzi o etaty, ustawa przewiduję zwiększenie liczby etatów w Policji o 5600 i o 750 etatów dla Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej. To się wiąże z różnymi potrzebami formacji, ale jeśli chodzi o Policję, to m.in. te etaty - a może nawet jest to jeden z główniejszych celów i główniejszych uzasadnień - są potrzebne dla odtwarzania kolejnych posterunków Policji, które zostały za rządów naszych poprzedników, koalicji PO-PSL, masowo polikwidowane. Przypomnę, że wtedy zamknięto ponad połowę posterunków Policji, z ponad 800 zostało niecałe 400. Dotychczas zostało odtworzonych ok. 150 posterunków, 250 kolejnych czeka na reaktywację, na odtworzenie, w wielu miejscach trzeba zbudować nowe obiekty, ale wszędzie trzeba przede wszystkim etatów, trzeba funkcjonariuszy, którzy będą te posterunki obsługiwać.

    Jeżeli chodzi o podział kwot, szanowni państwo, to one wyglądają w skrócie w sposób następujący. Cała kwota programu modernizacji to 10 030 757 tys. zł. Z tego Policja ma otrzymać 6 429 294 tys. zł, Straż Graniczna - 1 439 656 tys., Państwowa Straż Pożarna - 1 947 886 tys., Służba Ochrony Państwa - 213 921 tys. Jeżeli chodzi o podział rodzajowy wydatków, na które są te środki przeznaczone, to inwestycje budowlane we wszystkich służbach razem, łącznie, mają pochłonąć kwotę 2384 mln zł - już będę może upraszczał te końcówki, też ważne, bo to są jeszcze tysiące złotych, ale żeby szybciej to przedstawić, to skupię się na miliardach czy milionach złotych, przede wszystkim tych dużych kwotach - sprzęt transportowy to kwota 918 mln zł, sprzęt uzbrojenia i techniki specjalnej - 238 mln zł, sprzęt informatyki i łączności - 635 mln zł, wyposażenie osobiste i ochronne funkcjonariuszy - 188 mln zł, prawie 189 mln, wzmocnienie etatowe funkcjonariuszy - 1676 mln zł, wzmocnienie motywacyjnego systemu uposażeń funkcjonariuszy - 3370 mln zł, podwyższenie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych formacji, czyli pracowników cywilnych - 619 028 tys. zł. Ta ostatnia pozycja w przeliczeniu na podwyżki na jeden etat, na podwyżki średniego czy przeciętnego, mówiąc poprawniej, miesięcznego wynagrodzenia, wzbudziła najwięcej dyskusji podczas posiedzenia komisji, ponieważ obecni na posiedzeniu przedstawiciele związków zawodowych pracowników niemundurowych formacji mundurowych wnosili o to, żeby te podwyżki były większe, wskazując na to, że są za niskie, są nawet bardzo niskie uposażenia, przepraszam, wynagrodzenia, bo uposażenia dotyczą funkcjonariuszy, wynagrodzenia pracowników cywilnych, że często trzeba nawet po podniesieniu płacy minimalnej podwyższać te wynagrodzenia właśnie do kwoty minimalnego wynagrodzenia, które wprowadzane jest na kolejny rok w całej sferze zatrudnienia. Wielu posłów wypowiadało się na ten temat również w tym samym duchu, że trzeba te wynagrodzenia zwiększyć o wiele bardziej, niż to jest przewidziane w ramach tej kwoty. Pan minister Maciej Wąsik, który reprezentował rząd w czasie prac nad tą ustawą, obiecał otwartość w dalszych poszukiwaniach możliwości, żeby te kwoty wzrostu wynagrodzeń były wyższe. Myślę, że będą toczyły się dalsze prace i konsultacje, rozmowy między związkami zawodowymi a resortem, i mamy nadzieję, że w taki czy inny sposób ten problem będzie w przyszłości skuteczniej, w sposób trwały i może taki postępujący, rozwiązywany.

    Szanowni Państwo! Może jeszcze trochę o historycznych uwarunkowaniach, bo to jest trzeci program modernizacyjny. Pierwszy pochodził z roku 2007 i przynosił kwotę 6301 mln zł na te cztery formacje MSWiA. Potem w czasie 8-letnich rządów koalicji PO-PSL ten program się zakończył. On zakończył się później, niż powinien, bo był uchwalony na lata 2007-2009, nasi następcy go rozciągnęli jeszcze na kolejne lata, ale zmniejszyli kwotę o 474 mln zł, więc mniej było pieniędzy, a dłuższy był czas realizacji. Było wtedy widać jasno i wyraźnie, że potrzebna jest kontynuacja tego programu po jego zakończeniu. Nasz klub, klub Prawa i Sprawiedliwości, wtedy przygotował i złożył do laski marszałkowskiej stosowny projekt nowego programu modernizacji, ale niestety on nie doczekał się nawet debaty sejmowej, nie został po prostu wprowadzony pod obrady. (Poruszenie na sali)

    (Głos z sali: Panie marszałku, pan jest bez maseczki.)

    W kolejnej kadencji już tego projektu nie składaliśmy, wiedząc, że spotka go ten sam los co w pierwszej kadencji rządów PO-PSL. Kiedy Prawo i Sprawiedliwość wygrało wybory parlamentarne, zgodnie z naszym programem, naszego ugrupowania, wprowadziliśmy zaraz potem drugi krok modernizacyjny, czyli ustawę modernizacyjną na lata 2017-2020 z kwotą 9200 mln zł na cztery formacje MSWiA. Realizacja tego programu zakończyła się w roku 2020. Ten program, trzeci program, trzeci krok modernizacyjny, obejmuje, jak już powiedziałem, lata 2022-2025, a więc także jest programem czteroletnim z wymienioną już kwotą ponad 10 mld zł. Ta kwota jest duża, można powiedzieć, a także niezwykle znacząca, dlatego że ona jako całość będzie stanowiła wzmocnienie budżetowe wydatków na potrzeby formacji MSWiA. Poprzednie programy zawierały pewne proporcje tzw. środków własnych i tzw. środków zewnętrznych. Tutaj cała kwota będzie zwiększała właśnie te roczne budżety w części 42. czy w innych częściach - w części 85. - które obsługują wydatki służb mundurowych podległych ministrowi spraw wewnętrznych i administracji i przez niego nadzorowanych.

    Szanowni Państwo! Wydaje się czy nie wydaje się, jestem przekonany i takie przekonanie wyraziła komisja, że ten projekt jest bardzo oczekiwany, bardzo potrzebny i bardzo ważny. Cieszę się, że mimo dyskusji, różnych pytań i wątpliwości cała komisja jednogłośnie poparła ten projekt w głosowaniu po tych uzupełnieniach, o których już wspomniałem, więc on tak naprawdę będzie w konsekwencji dotyczył pięciu służb, bo oprócz służb MSWiA także Służby Więziennej jako podległej ministrowi sprawiedliwości z osobną kwotą dla tej służby. Już nie wymieniałem tu tej kwoty, ale ona oczywiście jest w tej poprawce zawarta i jest to kwota znacząca, bo wynosi 1 865 130 tys. zł dla Służby Więziennej na te 4 lata, też oczywiście z rozbiciem, co ustawa reguluje, na poszczególne lata i poszczególne rodzaje wydatków dla tej służby.

    Jestem przekonany, że realizacja tego trzeciego programu modernizacji zwiększy możliwości, jeszcze bardziej poprawi kondycję służb mundurowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Dzięki temu wobec różnych zagrożeń, z którymi mamy do czynienia we współczesnym świecie, mamy do czynienia z nimi w Polsce, i tymi granicznymi, i wewnętrznymi, i zewnętrznymi, nasze służby będą w stanie zapewnić w sposób optymalny, na najwyższym poziomie bezpieczeństwo państwu i obywatelom. Temu ta modernizacja ma służyć. Poprawiając kondycję służb, oczywiście w konsekwencji prowadzi do zwiększenia bezpieczeństwa Polski i Polaków, a to jest naprawdę wartość, której należy poświęcić należytą uwagę i dla której należy przekazać to wsparcie, to wzmocnienie finansowe i organizacyjne, które przynosi ta ustawa. Dziękuję bardzo.

    Oczywiście jako poseł sprawozdawca zdałem relację, trochę dopowiadając historycznych wątków, ale myślę, że państwu to odświeżenie jakoś się przyda, żeby lepiej można było teraz dyskutować podczas drugiego czytania tego projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia