9. kadencja, 43. posiedzenie, 4. dzień (08-12-2021)
12. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu:
- o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia ofiar pacyfikacji strajku w Kopalni ˝Wujek˝ oraz pozostałych ofiar stanu wojennego w czterdziestą rocznicę jego wprowadzenia,
- o poselskim projekcie uchwały w sprawie bolesnej rocznicy wprowadzenia stanu wojennego
(druki nr 1769, 1790 i 1810).Poseł Maciej Konieczny:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przed nami ważne rocznice. Już za 5 dni minie 40 lat od wprowadzenia w Polsce stanu wojennego, a za kolejne 3 dni - 40 lat od brutalnej pacyfikacji kopalni Wujek. Polegli 16 grudnia w Katowicach górnicy, podobnie jak wszystkie ofiary stanu wojennego, zasługują na nasze godne i mądre upamiętnienie.
Ważne, abyśmy pamiętali, że ofiarami stanu wojennego są nie tylko konkretni ludzi, którzy stracili życie, zdrowie czy bliskich, ale również imponujący skalą i rozmachem demokratyczny ruch pracowniczy: pierwsza ˝Solidarność˝. To wielomilionowy, radykalnie demokratyczny ruch robotniczy, który niósł nadzieję na lepsze życie i sprawiedliwość pracownikom po obu stronach żelaznej kurtyny; ruch, o którym Tadeusz Kowalik, wybitny polski ekonomista, a w sierpniu 1980 r. członek komisji ekspertów podczas strajku w Stoczni Gdańskiej, pisał, że był to najbardziej masowy i najpotężniejszy ruch pracowniczy w Europie drugiej połowy XX w. - aby zaraz potem gorzko dodać, że wypromował on jeden z najbardziej niesprawiedliwych ustrojów społeczno-ekonomicznych, o największym bezrobociu i ciągle rosnącej biedzie. Kto wie, czy ten ogromny rozdźwięk, ta przepaść pomiędzy marzeniami, ambicjami i programem pierwszej ˝Solidarności˝ a brutalnymi dla milionów polskich pracowników realiami potransformacyjnej Polski nie jest najwyższą ceną, jaką przyszło nam zapłacić za wprowadzenie stanu wojennego?
˝Solidarność˝ nigdy potem nie zdołała powrócić do imponujących rozmiarów i społecznych ambicji sprzed 13 grudnia. Odważny solidarnościowy program demokracji pracowniczej został odłożony na półkę w roli historycznego rekwizytu, po który zresztą mało kto sięga. Nawet dzisiaj, w 2021 r. w Polsce mamy jeden z najniższych współczynników uzwiązkowienia w Europie. Jak wskazuje właśnie opublikowany World Inequality Report, nasz kraj rozdzierają radykalne nierówności, zarówno dochodowe, jak i majątkowe. Owoce gospodarczego wzrostu wciąż są w Polsce dzielone skrajnie niesprawiedliwie. Prawdę mówiąc, trudno nie zgodzić się z prof. Kowalikiem. Niewiele jest w Europie krajów, które byłyby mniej solidarne od Polski.
Może się wydawać, że przywołując te fakty, odszedłem daleko od przedmiotu uchwały: 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego i upamiętnienia jego ofiar. Sam jednak jestem przekonany, że wprowadzenie stanu wojennego i pacyfikacja masowego ruchu pracowniczego w istotny sposób zdeterminowały przyszłe gospodarcze i społeczne losy Polski. Nie ma bowiem trwałej, funkcjonującej demokracji i nie będzie społecznej sprawiedliwości bez silnych związków zawodowych, bez zorganizowanego świata pracy. Stąd mój największy zarzut wobec proponowanej uchwały: zdecydowanie za mało jest w niej mowy o społecznym, pracowniczym wyrazie walki prowadzonej przez ˝Solidarność˝.
Prawdę mówiąc, myślę, że lepiej niż jakąkolwiek uchwałą upamiętnilibyśmy tragedię stanu wojennego i jego ofiary, sprawiając - a jest to w naszej mocy - żeby dzisiaj w Polsce nie można było bezkarnie prześladować i wyrzucać z pracy działaczy i działaczek związkowych; gdybyśmy upomnieli się o Magdę Malinowską z Inicjatywy Pracowniczej zwolnioną z Amazona, Mariusza Ławnika zwolnionego z mBanku, Marcina Haberę ze Związku Zawodowego Pracowników Korporacji zwolnionego z Netii, Dorotę Olszewską-Siomę, nauczycielkę, związkowczynię, zwolnioną z toruńskiej szkoły, w końcu związkowców z ˝Solidarności˝ z Krakowa, których korporacja Genpact bezprawnie wyrzuciła z pracy w związku z ich działalnością, i wielu, wielu innych bezprawnie zwalnianych, mobbingowanych, represjonowanych w Polsce za działalność związkową.
W 40. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego, upamiętniając jego ofiary, pamiętając o górnikach poległych w trakcie pacyfikacji kopalni Wujek, pamiętajmy także o tym, jak wiele jeszcze zostało do zrobienia, jak wiele zgubiliśmy po drodze. Niech żyją wolne, niezależne związki zawodowe! (Oklaski)
Przebieg posiedzenia