9. kadencja, 43. posiedzenie, 5. dzień (09-12-2021)

41. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o poselskim projekcie uchwały w sprawie wezwania państw Unii Europejskiej do zawieszenia unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) i podjęcia działań na rzecz reformy (druki nr 1825 i 1828).

Poseł Sprawozdawca Jan Warzecha:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt i przyjemność przedstawić sprawozdanie z wczorajszego posiedzenia Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, na którym odbyło się pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w sprawie wezwania państw Unii Europejskiej do zawieszenia unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) i podjęcia działań na rzecz reformy, druki nr 1825 i 1828.

    Projekt, pod którym podpisało się 43 członków klubu Prawa i Sprawiedliwości, uzasadniał poseł Janusz Kowalski. Poseł Kowalski wraz z przewodniczącym Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych posłem Markiem Suskim nazwali system handlu emisjami ETS niesprawiedliwym parapodatkiem mającym charakter spekulacyjny. Cena emisji CO₂ z dnia na dzień bije rekordy i dochodzi już do poziomu 89 euro za wyemitowanie tony dwutlenku węgla. Obaj posłowie informowali, że polski rząd ponownie będzie domagał się na forum Rady Europejskiej reformy unijnego systemu handlu emisjami. Chodzi o to, żeby ten spekulacyjny parapodatek zdjąć i umówić się z Unią Europejską, aby pieniądze w sposób transparentny zostawały w firmach na inwestycje w odnawialne źródła energii i były kierowane w 100% na transformację energetyczną.

    Wypowiadający się posłowie wspierający polski rząd reprezentowali zgodny pogląd, że z powodu błędnej polityki Unii Europejskiej, głównie z powodu parapodatku, jakim jest ETS, i szantażu Rosji związanego z budową Nord Stream 2, drastycznie drożeją w Polsce i Europie zarówno energia elektryczna, jak i gaz i ciepło. Jak szacowano, tylko w 2021 r. aż 18 mld zł bezpowrotnie wycieknie za granicę z polskich firm na zakup spekulacyjnych uprawnień CO₂. Z tych powodów troską i celem polskiego rządu jest, aby domagać się na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniu 16 grudnia ustalenia maksymalnej ceny uprawnień do emisji CO₂.

    W przekonaniu byłego wiceministra Janusza Kowalskiego i byłego ministra Marka Suskiego Unia Europejska rządzona jest przez Europejską Partię Ludową, na której czele stoi szef PO Donald Tusk, i to on w ich opinii w dużej mierze ponosi odpowiedzialność za kontynuację spekulacyjnego wzrostu cen uprawnień do emisji CO₂ w Europie, który odbija się na wzrostach cen energii w Polsce i na problemie inflacji. Poseł Kowalski tłumaczył, że Komisja Europejska posiada możliwość regulowania ilości uprawnień do emisji CO₂ na rynku EU ETS poprzez mechanizm tzw. backloadingu.

    Posłowie klubu PiS i Tomasz Siwak, wiceprezes zarządu spółki Enea, argumentowali, że system EU ETS powstał, by tworzyć warunki ekonomiczne do dekarbonizacji w sektorze energetycznym, jednak te wymagania są niesprawiedliwe dla Polski, która ma energetykę w ok. 70% opartą na węglu. Dlatego narzucone tempo procesu odchodzenia od węgla jest za szybkie i może pogrążyć naszą gospodarkę, a wcześniej jeszcze polskie firmy.

    Niepokój posłów koalicji rządowej budzi fakt, że system ETS ma zostać w przyszłości rozszerzony na ciepłownictwo, transport i kolejne sektory gospodarki, aby Unia Europejska mogła osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r.

    Uchwała komisji ma na celu wzmocnić rząd, który w połowie grudnia na posiedzeniu Rady Europejskiej zaproponuje, aby zaprzestać możliwości spekulowania uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla.

    Premier Mateusz Morawiecki chce zaproponować takie rozwiązanie, aby podmioty energochłonne i inne, które muszą posiadać uprawnienia do emisji dwutlenku węgla, mogły nimi handlować, a nie np. banki czy fundusze inwestycyjne, które spekulują, w związku z czym windują ceny ETS-ów jeszcze wyżej.

    (Głos z sali: To co innego.)

    Na posiedzeniu komisji siedmiu posłów opozycji z Koalicji Obywatelskiej oraz Lewicy wypowiadało się o uchwale wspierającej rząd w negocjacjach z Unią Europejską bardzo krytycznie, oskarżając polski rząd o zaniechanie rozwoju OZE w Polsce i o zahamowanie budowy elektrowni wiatrowych oraz krytykując za zmiany w programie prosumenckim ˝Mój prąd˝.

    Przewodniczący komisji Marek Suski rozpoczął procedurę dotyczącą uchwały, dzieląc ją na siedem akapitów, a następnie poddał ją pod głosowanie. W rezultacie uchwała popierająca inicjatywę rządu w sprawie postawienia na posiedzeniu Rady Europejskiej 16 grudnia 2021 r. polskiego wniosku o natychmiastowe zawieszenie unijnego systemu handlu emisjami, EU ETS, i podjęcie działań na rzecz reformy, druk nr 1825, została przyjęta przez sejmową Komisję do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych 15 głosami za, przy 8 głosach przeciw, bez głosów wstrzymujących się.

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Komisja wnosi o przyjęcie przedmiotowej uchwały przez Sejm podczas głosowania w dniu dzisiejszym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia