9. kadencja, 44. posiedzenie, 1. dzień (14-12-2021)
4. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1835 i 1836).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dziękuję bardzo.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rozpocznę może od wniosku, który został złożony, który polega na odrzuceniu tego projektu w drugim czytaniu, bo nic bardziej szkodliwego państwo nie mogą wymyślić. Nic bardziej się nie wpisuje w scenariusz niemiecki czy francuski jak właśnie taka propozycja. Bo właśnie o to chodzi, żeby od 2 lutego w Polsce nic się nie zmieniło, aby Pakiet Mobilności nietknięty przez polskie prawodawstwo mógł wejść w życie, bo wtedy koszty, które potencjalnie byłyby ponoszone przez polskich przewoźników drogowych w każdym innym kraju Unii Europejskiej, szczególnie w Niemczech, we Francji, we Włoszech, w Hiszpanii, byłyby dużo wyższe niż to, co my proponujemy w przepisach ustawy. Kiedyś bym zapytał, czy ten wniosek został napisany cyrylicą, ale on nie został napisany cyrylicą. On został napisany przez was po niemiecku albo po francusku i widać, czyje interesy reprezentujecie.
Natomiast jeżeli chodzi o sam Pakiet Mobilności, to, szanowni państwo, tym, którzy mówią, że rząd był bierny, że rząd nie walczył z tymi przepisami, chcę bardzo jasno powiedzieć, że Pakiet Mobilności jest dzieckiem Platformy Obywatelskiej, jest dzieckiem Lewicy, jest dzieckiem PSL-u, jest dzieckiem tych frakcji politycznych, które w Parlamencie Europejskim należą do EPP, należą do liberałów i należą do socjaldemokratów. To te frakcje parły jak szalone do tego, aby te przepisy w końcu weszły w życie i niestety próbowały bardzo mocno ograniczyć rynek przewozowy czy bardzo mocno ograniczyć firmy transportowe, które przez ostatnie lata tak wspaniale się rozwijały.
Między 2015 a 2019 r. królem czy prezydentem Europy, a formalnie przewodniczącym Rady Europejskiej, był niejaki Donald Tusk.
(Poseł Dariusz Joński: Bez Tuska nie ma życia.)
Proszę wskazać choć jeden cytat z tego pana, w którym odnosiłby się do Pakietu Mobilności, jeden cytat, w którym skrytykowałby te przepisy, jeden cytat, w którym by podkreślił, że będą one dyskryminujące dla polskich przewoźników.
(Poseł Dariusz Joński: A Jarosław Kaczyński coś...)
Ja takiego sformułowania nie znalazłem. Donald Tusk, jeżeli chodzi o Pakiet Mobilności, wywiesił białą flagę. To rząd polski przygotował skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to rząd Prawa i Sprawiedliwości zachęcił do tego dziewięć innych państw: siedem zrobiło to indywidualnie, dwa pozostałe przyłączyły się do Polski, jeżeli chodzi o tę skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Piłeczka jeszcze jest w grze. Używaliśmy w tych skargach nie tylko argumentów gospodarczych, ekonomicznych czy prawnych - prawnych w sensie ograniczenia konkurencyjności - ale używaliśmy również ostatnio bardzo modnych argumentów ekologicznych. Bo Pakiet Mobilności jest pseudoekologiczny, jest antyekologiczny, jest aklimatyczny. Realizacja przepisów, które nakazują firmie, żeby pojazd powrócił do państwa siedziby, niesie za sobą zwiększenie emisji dwutlenku węgla o 3 mln t rocznie. Wskazuje na to nie tylko analiza przygotowana przez Instytut Transportu Samochodowego na zlecenie polskiego rządu, ale również analiza przygotowana na zlecenie Komisji Europejskiej. I co Komisja Europejska robi z tą analizą? Na razie jeszcze nic nie robi, aczkolwiek cały czas wywieramy wspólnie z państwami like-minded presję na to, aby ten dokument został użyty do mocnej rewizji Pakietu Mobilności. Skoro argumenty gospodarcze, ekonomiczne, finansowe, prawne nie pomagają, to może w końcu te cudowne argumenty ekologiczne wezmą górę i wskażą drogę postępowania.
Tak że piłeczka w ocenie Ministerstwa Infrastruktury jest jeszcze w grze. Jeżeli wygra zdrowy rozsądek, jeżeli wygra logika, to w odniesieniu do Pakietu Mobilności albo w pewnym zakresie powinien zostać on uznany za niewłaściwy przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, albo wcześniej Komisja Europejska czy komisarz do spraw transportu pani Vălean powinna sama podjąć inicjatywę legislacyjną, aby przynajmniej te w części szkodliwe przepisy zmienić. I mam podskórne przekonanie, że tak będzie.
Państwo się oczywiście tym nie interesują, nawet nie macie bladego pojęcia, na jakim jest to etapie, ale oczywiście krytyka bardzo mocna...
(Głos z sali: Skandal!)
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Panie ministrze, proszę nie przesadzać. Proszę nie obrażać posłów, dobrze? Szanujmy się nawzajem.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Pani marszałek...
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Wymagamy od opozycji szacunku w stosunku do siebie, więc my też szanujmy opozycję. (Oklaski)
(Głos z sali: Brawo, pani marszałek!)
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dobrze.
(Głos z sali: No, nie ma pan nic do powiedzenia więcej?)
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Ale, szanowni państwo, prosiłam o wzajemny szacunek. Zwróciłam uwagę panu, panu posłowi też zwracam uwagę.
Panie ministrze, proszę kontynuować.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Jeżeli chodzi o wsparcie dla branży, również zachęcam do odrobienia pracy domowej i do podliczenia, ile w trakcie pandemii COVID-19 branża transportu drogowego uzyskała wsparcia z tarczy antykryzysowej. Takie dane można uzyskać, można śmiało posługiwać się tym, co przygotowała Polska Fundacja Rozwoju, i wtedy wyjdą dziesiątki milionów złotych, które zostały przekazane oczywiście wszystkim firmom w Polsce, również tym, które świadczą usługi transportowe, też w zakresie transportu międzynarodowego. Myślę, że wyjdą tutaj bardzo ciekawe liczby. Ciekawe, czy szanowni państwo sięgniecie do tych informacji.
Natomiast jeśli chodzi o kwestie obecne czy przyszłościowe, to kto będzie przecież korzystał z programu budowy dróg krajowych, w głównej mierze polegającego na budowie autostrad i dróg ekspresowych, kto będzie korzystał z tych inwestycji? Będą z nich korzystały polskie firmy transportowe, polskie firmy przewozowe. Dzięki tej sieci dróg szybkiego ruchu dobra, wszelkiego rodzaju towary będą przewożone szybciej, bezpieczniej, w bardziej komfortowych warunkach. I to właśnie polskie firmy transportowe z tego dobra będą korzystać. Jeżeli wskazujecie państwo na jakieś nadmierne obciążenia przewoźników czy wszystkich tych, którzy operują w Polsce, to proszę porównać opłaty drogowe, które w tej chwili są w naszym kraju, do opłat, które występują w innych państwach nie tylko Unii Europejskiej, ale też szerzej - w państwach, które nie są zrzeszone w Unii Europejskiej. Wyjdzie z tego bardzo ciekawe zestawienie. Jeżeli mnie pamięć nie myli, jeśli chodzi o wysokość opłat drogowych, jesteśmy tylko za Bułgarią, tzn. tylko i wyłącznie w Bułgarii opłaty drogowe pobierane od pojazdów ważących powyżej 3,5 t są niższe niż w Polsce. Warto też zaznaczyć fakt, że waloryzacji, rewaloryzacji czy podwyższania opłat drogowych w ostatnich latach, przynajmniej za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości, nie było.
Jeżeli chodzi o kwestie konsultacji, o które pytali państwo posłowie, one odbywały się faktycznie w ciągu ostatnich kilku miesięcy. Ministerstwo Infrastruktury złożyło projekt ustawy z prośbą o wpis do wykazu prac rządu jeszcze w kwietniu tego roku, czyli ponad 8 miesięcy temu. Tak trudna i skomplikowana, ale przede wszystkim nowa materia wymagała miesięcy wspólnej pracy ze środowiskiem przewoźników, wcześniej oczywiście ze środowiskiem związków zawodowych, które reprezentowały kierowców. Tutaj te interesy mają dwie strony. Coś, co leży w interesie przedsiębiorcy, nie do końca leży w interesie związku zawodowego i odwrotnie. Musieliśmy te wszystkie racje zbalansować. Jak część z państwa mogła dzisiaj usłyszeć na posiedzeniu Komisji Infrastruktury nie ode mnie, tylko od przewoźników, którzy byli dzisiaj tam reprezentowani, te przepisy są do przyjęcia, są najmniejszym złem, które w tej chwili może im się przydarzyć.
Przechodząc do szczegółów, jeżeli chodzi o kwestie wynagrodzeń, to regulujemy je dokładnie w taki sam sposób, w jaki są uregulowane zarobki, w jaki jest uregulowany model wynagrodzeń pracowników delegowanych we wszystkich innych dziedzinach, we wszystkich innych zawodach. Tutaj zawód kierowcy, jeżeli chodzi o sposób wynagradzania, będzie podlegał takim samym przepisom jak każdy inny zawód. W Polsce ta sytuacja będzie miała miejsce oczywiście od 2 lutego przyszłego roku.
Jeżeli chodzi o wpływy, to są one wyszczególnione również w OSR, czyli w ocenie skutków regulacji. W związku z nowym modelem wynagradzania najwięcej wpływów będzie kierowanych do ZUS i do NFZ, ale to są środki finansowe, z których później kierowcy, czy to przechodząc na emeryturę lub rentę, czy to korzystając ze zwolnienia chorobowego, będą mieli oddawane. Inaczej wygląda emerytura przy zarobkach na poziomie płacy minimalnej, nieważne, czy to 2600 zł, 3000 zł czy 3200 zł, a inaczej wtedy, kiedy składki emerytalne są odprowadzane od średniej w gospodarce narodowej. Tak będzie od 2 lutego przyszłego roku. Tak więc składki wpłyną do ZUS-u, ale ZUS będzie pośrednikiem i później prześle je na świadczenie emerytalne czy rentowe. Później będzie je przekierowywał takiemu kierowcy w ramach świadczenia. Podobnie - składki na Narodowy Fundusz Zdrowotny. Im większa podstawa odprowadzenia składek, tym większe świadczenie chorobowe w razie niedyspozycji pracownika. Tak że ktoś, kto mówi, że nagle budżet państwa zyska i zostanie ozłocony, gdy przepisy wejdą w życie, nie ma racji. To wynika z OSR-u.
Kolejna kwestia dotyczy poprawek, które zostały zgłoszone - teraz to widzę - po raz kolejny przez posłów opozycji. Wykorzystując kilka godzin przerwy między posiedzeniem komisji a drugim czytaniem na sali plenarnej, przepracowaliśmy te poprawki. Nie negujemy ich wprowadzenia ani ich wartości merytorycznej. Zresztą mówiłem o tym na posiedzeniu komisji. Natomiast już widzimy potrzebne korekty legislacyjne, które trzeba będzie nanieść po to, żeby nie było żadnych wątpliwości interpretacyjnych. To zrobimy. Jestem przekonany, że podczas prac Senatu uda się przekonać senatorów do tego, aby je wprowadzić, i że pomogą w tym także przewoźnicy, którzy również postulują poprawki.
Na koniec bardzo gorąco dziękuję wszystkim, którym zależy na tym, aby w Polsce i w Europie rozwijał się transport drogowy. A, szanowni państwo, dlaczego przez ostatnie lata transport drogowy w Europie się rozwijał? Dlatego że jesteśmy w Unii Europejskiej. Możemy jeździć swobodnie, nie musimy prosić się o zezwolenia drogowe, tak jak to się działo wtedy, kiedy nie byliśmy w Unii Europejskiej. Nie musimy stać na granicach, czekać na odprawy i przez to tracić czasu na dostawę towarów albo na ich wwóz do naszego kraju. Właśnie dzięki temu, że jesteśmy w Unii Europejskiej, polscy przewoźnicy odnieśli sukces. Porozmawiajcie, panowie, koledzy z Konfederacji, z tymi, którzy dzisiaj byli na posiedzeniu komisji. Gdyby nie bytność w Unii Europejskiej, nawet z tymi wszystkimi - powiedzmy - negatywnymi rzeczami, które się w międzyczasie dokleja, polscy przewoźnicy nie odnieśliby takiego sukcesu. Mam nadzieję, że wdrażając Pakiet Mobilności, wspólnymi siłami stworzymy im takie warunki, w których nadal będą mogli się rozwijać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia