9. kadencja, 44. posiedzenie, 1. dzień (14-12-2021)
5. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (druk nr 1692).
Poseł Joanna Frydrych:
Dziękuję.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska przedstawiam stanowisko w sprawie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw.
Obywatelski projekt ustawy zakłada wprowadzenie emerytur, do których prawo uzależnione jest od stażu pracy ubezpieczonego niezależnie od jego wieku. Udowodniony okres składkowy i nieskładkowy wynosiłby dla kobiet 35 lat, a dla mężczyzn 40 lat. Ponadto aby takie świadczenie zostało przyznane, jego wysokość musi być na poziomie co najmniej najniższej emerytury.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! System emerytalny ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa socjalnego obywateli. Rozwiązania funkcjonujące w Polsce uzależniają przyznanie prawa do emerytury od osiągnięcia wieku emerytalnego. Zasady dotyczące ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego oparte są na modelu zdefiniowanej składki. Im więcej do systemu odprowadził ubezpieczony w postaci składek, tym więcej z systemu otrzyma jako świadczeniobiorca. Model ten zakłada elementarną sprawiedliwość. Jasno określa, kto i kiedy otrzyma emeryturę oraz jaka będzie jej wysokość. System ten należy ocenić jako nowoczesny i odpowiadający na wyzwania demograficzne. Każdy ubezpieczony powinien ocenić, jakie świadczenie otrzyma i co powinien zrobić, aby je pomnożyć. Trzeba mieć jednak świadomość, że z roku na rok rośnie skala ubóstwa emerytalnego w Polsce. Pod koniec grudnia 2015 r. 76 tys. emerytów pobierało emerytury niższe od minimalnej. Polityka rządu PiS spowodowała, że pod koniec 2020 r. liczba takich emerytów wzrosła do 310 tys.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na wzrost liczby osób wykluczonych społecznie. Z opublikowanego przez Szlachetną Paczkę raportu o biedzie w roku 2021 jasno wynika, że dotyka ona 2 mln Polaków. Tyle osób żyje dziś poniżej granicy skrajnego ubóstwa, czyli w warunkach stałego zagrożenia dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Mówimy w tym momencie o życiu za mniej niż 20 zł dziennie. W ostatnim roku liczba takich osób wzrosła o 400 tys.
PiS obiecywało wiele. Jedną z obietnic był np. wzrost emerytur. Kłamaliście, a jedyne co wam wyszło, to drożyzna, inflacja i horrendalne liczby zgonów. Jeżeli Polki i Polacy skorzystają z emerytur wprowadzonych przedmiotową ustawą, wielu z nich będzie skazanych na niskie świadczenia. Na stronie internetowej ZUS podana jest średnia emerytura dla mężczyzny przechodzącego na emeryturę w wieku 65 lat i wynosi ona 3184,20 zł. Jeżeli ten mężczyzna skorzysta z emerytury stażowej, otrzyma świadczenie w wysokości 2564,61 zł, czyli o 619,59 zł miesięcznie niższe. Natomiast średnia emerytura dla kobiety przechodzącej na emeryturę w wieku 60 lat wynosi 2127,81 zł. Jeżeli ta sama kobieta skorzysta z emerytury stażowej, otrzyma świadczenie w wysokości 1743,18 zł, czyli o 384,63 zł miesięcznie niższe. To są moje poglądowe wyliczenia. Jeżeli poddamy analizie dokładne dane, różnice te mogą być większe. Dlatego wprowadzając nowy komponent do systemu emerytalnego, należy wprowadzić elementy kształtowania świadomości ubezpieczeniowej w społeczeństwie, żeby ubezpieczony w pełni świadomie dokonywał swojego wyboru rezygnacji z aktywności zawodowej i miał pełną wiedzę o wysokości przyznanego świadczenia, żeby to był jego wybór, a nie wypychanie go z rynku pracy. To jest obowiązek oraz odpowiedzialność rządu. Kształtowanie świadomości ubezpieczeniowej wśród Polaków będzie wyrażało troskę o wysokość przyszłych świadczeń oraz zwiększy zainteresowanie pracowników wykonywaniem pracy rejestrowanej, zmniejszy skalę zatrudnienia w szarej strefie, co przełoży się na zgromadzenie większego kapitału emerytalnego i uniknięcie pogłębiania się ubóstwa emerytalnego. Ponadto rząd musi odpowiedzialnie prowadzić politykę demograficzną oraz politykę migracyjną, by nie zachwiać rynkiem pracy. To też są bardzo ważne obszary, które świecą się na czerwono, bo obecny rząd w tych obszarach również nic nie robi.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z racji tego, że jest to projekt obywatelski i jest duże oczekiwanie (Dzwonek) społeczne, jeśli chodzi o wprowadzenie emerytur stażowych, w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska składam wniosek o skierowanie tego projektu do dalszych prac w komisjach sejmowych. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia