9. kadencja, 46. posiedzenie, 2. dzień (13-01-2022)

Oświadczenia.

Poseł Beata Strzałka:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To, jak dzisiaj odbieramy i kształtujemy przekaz o wydarzeniach, często zależy od tego, kto jest jego autorem. ˝Autor nieznany˝ - to tytuł filmu dokumentalnego, który opowiada historię dwóch pasjonatów fotografii, ludzi, którzy na swoich fotografiach uwiecznili wiele zdarzeń z historii współczesnej, z lat 80. i 90. XX w. Dwóch bohaterów, których połączyło zdjęcie wykonane podczas pacyfikacji kopalni Wujek 16 grudnia 1981 r.

    Głównym bohaterem filmu jest Jerzy Kośnik - fotoreporter, który dzięki swojej pasji i wykonywanej pracy zawodowej w latach 80. za pomocą fotografii dokumentuje wydarzenia polityczne i społeczne w Polsce. Te fotografie odtwarzają historię powstawania ˝Solidarności˝, stanu wojennego i brutalnie tłumionych manifestacji. Przez lata zastanawia go historia zdjęcia wykonanego właśnie 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji kopalni Wujek.

    Zdjęcia ilustrujące tragedię wydarzeń z kopalni obiegły prawie cały świat. Nikt jednak nie był w stanie wskazać ich autora. Po ponad 30 latach od tych wydarzeń Jerzy Kośnik w programie telewizyjnym skierował do widzów, świadków wydarzeń sprzed 30 lat prośbę o udostępnienie informacji, kto jest autorem tragicznego zdjęcia z pacyfikacji Wujka. Apel okazał się skuteczny. Na drugi dzień po emisji programu zgłosił się autor zdjęcia Marek Janicki.

    Apel Kośnika stał się dla reżysera Wiesława Palucha inspiracją do nakręcenia filmu, który odkrywa tajemnice, pokazuje, jak dochodzi do odkrywania prawdy. Okazuje się, że 19-letni wówczas Marek Janicki to przypadkowy uczestnik wydarzeń, który swoim amatorskim aparatem wykonał zdjęcia słabe technicznie, ale w przekazie historycznym bezcenne. Gdyby nie odwaga i determinacja Marka Janickiego być może świat nie ujrzałby dramatycznych scen z tłumienia protestu przez wojsko i milicję. Dzięki ogromnemu uporowi Janicki z narażeniem życia dostał się na teren kopalni w dniu pacyfikacji. Z obawy przed represjami przez 30 lat ukrywał fakt wykonania tych zdjęć. Gdyby nie apel Jerzego Kośnika świat prawdopodobnie nigdy nie poznałby nazwiska autora fotografii ukazujących historyczną prawdę tamtych dni i jego wstrząsającej historii.

    Za scenariusz i reżyserię filmu ˝Autor nieznany˝ odpowiada pochodzący z Biłgoraja Wiesław Paluch. Producentami są Tadeusz Pisarczyk i Wiesław Paluch, zaś koproducentami - Telewizja Polska oraz Instytut Pamięci Narodowej. Premiera filmu miała miejsce 14 grudnia 2021 r. w Programie 1 Telewizji Polskiej. Film prezentowany był również podczas obchodów 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Tarnogrodzie, rodzinnej miejscowości Józefa Krzysztofa Gizy, jednej z ofiar krwawej pacyfikacji kopalni Wujek.

    Wszystkich państwa gorąco zachęcam do obejrzenia filmu ˝Autor nieznany˝. To nie tylko przypomnienie trudnego czasu przemian politycznych, karnawału solidarności i budowania tożsamości narodowej Polaków, ale również lekcja historii dla młodych pokoleń. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia