9. kadencja, 47. posiedzenie, 1. dzień (26-01-2022)

8. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania lichwie (druk nr 1911).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Marcin Warchoł:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prawo ma chronić najsłabszych, a nie pozwalać ich łupić. Ma dbać o tych, którzy znajdują się w trudnej sytuacji, w przymusowym położeniu...

    (Poseł Izabela Leszczyna: Zgoda.)

    ...tych, którzy często są zmuszeni do zaciągnięcia kilkuset złotych pożyczki, żeby przetrwać do końca miesiąca, i tracą niekiedy przez to dorobek swojego życia.

    Podałem przykłady. 26 mln zł ukradzionych przez mafie lichwiarskie, tylko na Pomorzu. Tysiące osób, które straciły dach nad głową przez przewłaszczenie na zabezpieczenie. To woła o pomstę do nieba. Tą ustawą musimy bezwzględnie położyć kres żerowaniu na ludzkiej krzywdzie, położyć kres nieprawości, niegodziwości, zachłanności i pazerności firm pożyczkowych. To jest nasze zadanie jako posłów. Ludzie po to nas wybrali, żebyśmy ich chronili, a nie żebyśmy powtarzali, tak jak pani poseł Leszczyna, argumenty lobbystów i firm pożyczkowych.

    Mówią, że rynek upadnie. Czy rynek upadł na Słowacji, na Węgrzech, w Wielkiej Brytanii, w Irlandii, w Niemczech czy we Francji? We wszystkich tych krajach, drodzy państwo, skończyli z wolną amerykanką. Nie ma już w tym momencie dzikiego zachodu, gdzie te firmy hulają sobie bezkarnie tak jak w Polsce. Po to właśnie jest ta ustawa, po to jest Komisja Nadzoru Finansowego, precyzyjne opisanie limitu kosztów pozaodsetkowych, tak żeby nie można było uciekać się do różnego rodzaju kruczków prawnych. Koniec z naciągactwem, koniec z dyktaturą drobnego druczku.

    Drodzy Państwo! Odpowiadam na pytanie, co się wydarzyło w 2015 r., bo to pytanie powtarzało się tutaj wielokrotnie. Ustawa, o której wspominałem i o której mówiła pani poseł, była bublem prawnym. W tej ustawie przyjęte koszty pozaodsetkowe - 25% i 30% dla kredytu konsumenckiego, odpowiednio jeżeli chodzi o pożyczki długoterminowe i tzw. chwilówki - w ogóle nie działały. Obchodzono te koszty na wiele sposobów. Przykładów nie trzeba daleko szukać. 18 lutego 2016 r., czyli już na gruncie waszej ustawy, przed notariuszem została udzielona pożyczka w wysokości 30 tys. zł na pół roku. Była ona zabezpieczona nieruchomością o wartości dwa razy wyższej, czyli 60 tys. zł. Suma całkowita miała wynosić 41 896 zł.

    (Poseł Izabela Leszczyna: To było złamanie prawa ścigane przez prokuraturę.)

    To jest właśnie efekt waszej ustawy.

    Następna sprawa. Drodzy państwo, lipiec 2016 r. Wasza ustawa już obowiązywała. Pożyczka w kwocie 1750 zł, a koszty pozaodsetkowe dwa razy wyższe, 1740 zł. Weksel in blanco, 30 miesięcy. Oczywiście sąd nie znalazł żadnego problemu, bo pozwalało na to wasze prawo.

    (Poseł Janusz Cichoń: A Kodeks karny jeszcze istnieje?)

    Pozwalaliście na łupienie bezbronnych ludzi, w trudnej sytuacji życiowej. Kończymy z tym. Tak jak powiedziałem, straszyliście również przy ustawie komorniczej. Tak samo mówiliście, że poupadają kancelarie komornicze. I co się stało? Nic, drodzy państwo! Dziś nie ma zabierania dłużnikom przetworów, zabierania rolnikom ciągników czy innych potrzebnych, niezbędnych do funkcjonowania rzeczy. Z 1500 komorników, proszę państwa, zrobiło się 2 tys. Nasza ustawa, którą wprowadziliśmy przed kilkoma laty, doprowadziła do uregulowania sytuacji na rynku komorników i tak samo nasza ustawa antylichwiarska pozwoli położyć kres nadużyciom, naciągactwu, cwaniactwu i pomoże chronić biednych, bezbronnych ludzi.

    Kolejne pytania, które się powtarzały, drodzy państwo, dotyczyły obligacji. Jeżeli firmy pożyczkowe chcą ryzykować i inwestować pieniądze, to niech to robią ze swoimi pieniędzmi, a nie z cudzymi. Przecież obligacje to nic innego jak papiery dłużne, więc to tak, jakby brali w depozyt cudze pieniądze. Powtarzam: jeżeli chcą ryzykować, niech ryzykują swoje pieniądze. Zresztą to jest projekt, który został zaproponowany w tym względzie przez Komisję Nadzoru Finansowego. Wymogi, które wprowadzamy, dotyczą odpowiednich regulacji w zakresie kapitału, w zakresie organizacji firm pożyczkowych. Trzeba będzie wykazać, skąd pochodzi mienie. Kładziemy kres szarej strefie. Nie będzie można prać pieniędzy poprzez pożyczki. Członkowie zarządu firm pożyczkowych będą musieli wykazać się odpowiednim certyfikatem w zakresie niekaralności.

    (Poseł Izabela Leszczyna: Przecież to już jest.)

    (Poseł Barbara Dolniak: Ale teraz też mogą.)

    Również członkowie rad nadzorczych będą musieli spełnić odpowiednie wymogi.

    Drodzy Państwo! Komisja Nadzoru Finansowego będzie nakładać kary za tego typu nielegalne praktyki, odpowiednio do 150 tys. zł, 15 mln zł.

    A jeśli chodzi o inne pytania, to, pani poseł Czernow, to jest oszustwo. (Dzwonek) To jest zwykłe oszustwo, przestępstwo. Proszę zgłosić to do prokuratury. Sprawa, o której pani wspominała, na pewno zostanie rzetelnie zbadana.

    Dziękuję wszystkim za rzetelną, dobrą dyskusję i liczę również na taką w trakcie posiedzenia komisji. Dziękuję bardzo.

    (Poseł Barbara Dolniak: A reszta pytań?)

Przebieg posiedzenia