9. kadencja, 47. posiedzenie, 1. dzień (26-01-2022)
7. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w sektorze naftowym (druki nr 1912 i 1952).
Poseł Maciej Konieczny:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bez wątpienia mówimy tutaj o bardzo potrzebnych i ważnych inwestycjach w magazyny ropy i gazu, które zwiększą nasze bezpieczeństwo energetyczne. Wagę tych inwestycji dodatkowo podkreślają aktualna sytuacja w naszym regionie i agresywne działania Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Doskonale na tym przykładzie wszyscy widzimy, jak Rosja wykorzystuje zależność swoich sąsiadów i większości Europy od rosyjskiego gazu do realizacji swoich mocarstwowych planów. Groźba wojny brutalnie uświadamia nam, jak ważne są nie tylko dywersyfikacja dostaw, ale także posiadanie żelaznych zapasów surowców strategicznych.
Uświadamiają nam to zresztą nie tylko wrogie działania Federacji Rosyjskiej. Czas porzucić złudzenie o końcu historii i utopii globalnego kapitalizmu, w którym towary i surowce mogą w każdej chwili magicznie zmaterializować się na drugim końcu świata. Dotyczy to zresztą tak paliw, jak i elektroniki, lekarstw czy wielu innych niezbędnych nam produktów. Tak Polska, jak i Europa na wszystkich tych polach muszą dążyć do większej niezależności i samowystarczalności. Tak więc z pewnością potrzebujemy tej infrastruktury, z pewnością potrzebujemy tych magazynów.
Na plus w przypadku tej ustawy należy zapisać także to, że mamy do czynienia - można powiedzieć: w końcu - z normalnym projektem rządowym, który przeszedł całą ścieżkę konsultacji społecznych, choć przyznam, że dość dziwnie się czuję, chwaląc rządzących za coś, co powinno być oczywistą oczywistością, ale doskonale wiemy, że tak nie jest, że bardzo wiele projektów rząd przedstawia pod przykrywką projektów poselskich po to, żeby znaleźć sobie jakąś drogę na skróty i pominąć parę elementów tego normalnego, solidnego procesu ustawodawczego. Ale ewidentnie da się. Zachęcamy, żeby tak to od tej pory wyglądało.
Ale nie jest tak, że nie pojawiły się tutaj żadne wątpliwości, bo skoro jesteśmy przy drogach na skróty, to ta specustawa, trochę z natury specustawy, także poszukuje takich dróg na skróty w kontekście tych inwestycji, czasami w sposób niezrozumiały, np. przy okazji informowania mieszkańców o tej inwestycji, co ma odbywać się drogą wywieszonego obwieszczenia, a nie bezpośrednio do mieszkańców, co jest zapisane także w dyrektywie europejskiej.
Czy to naprawdę jest potrzebne, tzn. czy trzeba szukać takich biedaskrótów, zamiast zrobić to porządnie, solidnie, po kolei, żeby nie budziło to żadnych wątpliwości, także w kontekście prawa europejskiego? O tym, że takie skróty mogą skończyć się źle i można wpaść w dziurę, to wiemy już doskonale od czasów Turowa. Może więc tutaj warto byłoby jednak sobie darować i po prostu normalnie procedować na każdym etapie procesu inwestycyjnego bez takiego kombinowania.
Mam też pewne wątpliwości natury ogólnej. One dotyczą uzasadnienia tej ustawy w kontekście już szerzej polskiej transformacji energetycznej, bo po raz kolejny inwestycja w infrastrukturę gazowo-naftową jest uzasadniana przyszłym wykorzystaniem wodoru. Zapytałem o to na posiedzeniu komisji i usłyszałem, że w przypadku niektórych magazynów prowadzone są prace analityczne, że być może one również będą mogły być wykorzystane. Nie mogę jednak pozbyć się takiego wrażenia, że chodzi tu jednak o to, żeby ten wodór był takim alibi dla tego, żebyśmy inwestowali w gaz, który zostanie z nami na wieki wieków amen. Błoby to słabe rozwiązanie, bo musimy pamiętać o tym, że gaz jest paliwem kopalnym. Przy wydobyciu i transporcie gazu wydobywają się spore ilości metanu, który jest silniejszym gazem cieplarnianym w krótkim okresie niż dwutlenek węgla i w ogóle zamiana na stałe węgla na gaz nie rozwiązuje tego ogromnego i podstawowego wyzwania, przed jakim stoimy, czyli przeciwdziałania ociepleniu klimatu i katastrofie klimatycznej. Dlatego mówiąc o koniecznych inwestycjach w infrastrukturę gazową - bo jest jasne, że ten gaz będzie nam przynajmniej przez chwilę towarzyszył - musimy pamiętać o tym, że docelowo chcemy oprzeć nasz miks energetyczny na zielonych technologiach. W tym momencie z dostępnych technologii są to odnawialne źródła energii oraz energetyka jądrowa. Jeśli chodzi o wodór, to wciąż nie jest to technologia, która w wystarczającej skali byłaby w tym momencie dostępna. Oczywiście należy inwestować w badania i mieć nadzieję, że te technologie się pojawią.
Bez wątpienia potrzebujemy tych przestrzeni magazynowych, potrzebujemy inwestycji w infrastrukturę, która zapewni nam większą niezależność, jeżeli chodzi o paliwa. Nie możemy zapominać o tym, że gaz nie powinien zostać z nami na stałe i że docelowo należy szukać w pełni zielonych źródeł energii. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia