9. kadencja, 48. posiedzenie, 1. dzień (08-02-2022)

8. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w związku z setną rocznicą urodzin Tadeusza Gajcego (druki nr 1988 i 1995).

Poseł Jarosław Rzepa:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mało jest poetów, których życie stało się symbolem losu całego pokolenia. Niewątpliwie należy do nich Tadeusz Gajcy, jeden z najważniejszych przedstawicieli rocznika 1920. Nazwano ich Kolumbami, bo odkryli nieznany wcześniej kontynent terroru, cierpienia, strachu i śmierci. Wybitnie utalentowany poetycko, redaktor podziemnego czasopisma ˝Sztuka i Naród˝, przekonany o swojej wyjątkowości, żył jak jego rówieśnicy - intensywnie, szybko i twórczo, czując nadchodzącą śmierć. Zginął na powstańczej reducie w wieku 22 lat. Opublikował dwa szczupłe tomiki poetyckie, które przeszły do historii literatury. Do dziś zwracają uwagę oryginalną fantastyką, którą przeszywa lęk, dziecięcą wrażliwością utkaną z obrazów apokaliptycznej grozy, wreszcie poczuciem absurdu chwili dziejowej, obserwowanej z niedowierzaniem - jak rodzaj przerażającej groteski.

    Po blisko 80 latach od śmierci Gajcego muszą nas nurtować pytania: Kim był ten młodziutki poeta i dramaturg? Co wiązało go z ultraprawicowym środowiskiem ˝Sztuki i Narodu? Czym wzbudził niechęć Czesława Miłosza, co diametralnie zmieniło się po latach? Pod czyim nazwiskiem ukrywa się w powieści ˝Kolumbowie. Rocznik 20˝ Romana Bratnego?

    Jego talentem zachwycał się Iwaszkiewicz, pochwał nie szczędził wiekowy Staff, a Herbert po latach uznał go za najlepszego poetę z pokolenia Kolumbów. Stanisław Bereś w książce ˝Gajcy. W pierścieniu śmierci˝ prześwietla tragiczne życie poety, sięgając do wspomnień rodziny oraz znajomych, ale przede wszystkim dogłębnie analizując jego twórczość. Warto w 100. rocznicę jego urodzin zapoznać się z jego twórczością, która przez wiele lat była pomijana i zapomniana.

    W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - PSL, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści Marka Biernackiego chciałbym poinformować, że nasz klub poprze ten projekt uchwały. Dziękuję wnioskodawcy za jego przygotowanie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia