9. kadencja, 48. posiedzenie, 2. dzień (09-02-2022)

11. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Andrzej Grzyb:

    Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Pani Minister! Zostało zawarte porozumienie pomiędzy rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Czeskiej o współpracy w zakresie odnoszenia się do skutków na terytorium Republiki Czeskiej wynikających z eksploatacji Kopalni Odkrywkowej Węgla Brunatnego Turów. Umowa ta zakłada, że Polska ma zapłacić 35 mln euro rekompensaty, natomiast fundacja Polskiej Grupy Energetycznej ma przekazać 10 mln euro krajowi libereckiemu. Ponadto Polska zobowiązała się do dokończenia budowy podziemnej ściany w celu zapobieżenia odpływowi wód gruntowych na terenie Czech, do budowy muru ochronnego i innych środków mających na celu poprawę jakości powietrza w regionie nadgranicznym, a także do działań służących zapobieżeniu osuwaniu się ziemi oraz obniżaniu się poziomu wód gruntowych.

    Warto zaznaczyć, że 12 lutego 2021 r. ówczesny minister spraw zagranicznych Czech Tomasz Petrziczek przed złożeniem skargi do TSUE zaproponował polubowne załatwienie problemu na przylegającym do kopalni obszarze po stronie czeskiej. Koszt zaproponowanego wtedy rozwiązania szacowano na 38 mln euro, czyli o ok. 7 mln mniej niż w przypadku kwoty ostatecznie uzgodnionej w powyższej umowie. Ważny punkt porozumienia dotyczy również czasu obowiązywania tej umowy, który wynosi 5 lat. Jednocześnie to wszystko ma się odbywać pod nadzorem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Nie można zapomnieć też, że na Polskę została nałożona kara 500 tys. euro dziennie za niewdrożenie środka tymczasowego - ja tutaj się nie odnoszę co do zasadności nałożenia tego środka tymczasowego, jak również konsekwencji dla polskiego systemu energetycznego - i polski rząd deklaruje, że nie zamierza płacić tej kary, której wysokość wynosi w chwili obecnej (Dzwonek) 68 mln euro.

    Chciałbym zadać pytania. Po pierwsze: Do jakich inwestycji zobowiązała się Polska w umowie zawartej z Republiką Czeską? I, po drugie, chodzi o zapowiedź, że rząd będzie korzystał ze wszystkich instrumentów, aby nie zapłacić tej kary wynoszącej 68 mln euro. Czy Komisja może to potrącić ze środków unijnych? Nieoficjalne informacje mówią, że pierwsza transza, 15 mln euro, ma zostać potrącona już w połowie bieżącego miesiąca. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia