9. kadencja, 48. posiedzenie, 2. dzień (09-02-2022)
12. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Minister Rodziny i Polityki Społecznej Marlena Magdalena Maląg:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przede wszystkim bardzo chciałabym podziękować za temat dzisiejszej informacji, tak ważny dla polskich rodzin i dla Polski. (Oklaski) Dziękuję, że możemy porozmawiać o rodzinach i przede wszystkim podsumować ostatnie 6 lat.
Od ponad 6 lat, wsłuchując się w potrzeby ludzi, konsekwentnie zmieniamy na lepsze wiele obszarów funkcjonowania państwa. Sprawne zarządzanie, w tym zmiany w systemie finansów publicznych, pozwoliło na wygospodarowanie środków finansowych, które stały się źródłem finansowania wielu programów społecznych, o których pani poseł już mówiła. Przed 2015 r. pieniędzy na nie nie było.
Zmieniły się przede wszystkim warunki funkcjonowania społeczeństwa. Trudna sytuacja, z którą walczymy od 2 lat, czyli epidemia koronawirusa, nie spowolniła realizacji tych programów. Nie tylko utrzymaliśmy wszystkie rozpoczęte przed pandemią COVID-19 programy społeczne, lecz także rozwijamy je i wzbogacamy o kolejne instrumenty. Wszystko to pomimo olbrzymich wydatków związanych z koniecznością ochrony życia i zdrowia Polaków w obliczu epidemii, a także ratowania polskiej gospodarki przed głębokim kryzysem mogącym cofnąć rozwój Polski na dekady. W tych wyjątkowo trudnych warunkach realizowane przez nasz rząd programy społeczne stały się swoistymi tarczami antykryzysowymi wspierającymi tych, którzy bez interwencji państwa najprawdopodobniej nie poradziliby sobie sami albo też ich sytuacja uległaby radykalnemu pogorszeniu.
Wypracowaliśmy mechanizmy wsparcia wielu grup społecznych: z jednej strony seniorów, z drugiej rodzin z dziećmi. Długofalowa, konsekwentna polityka prorodzinna jest przede wszystkim wyzwaniem. Taką politykę realizowaliśmy i realizować będziemy. Tylko w tym roku, w 2022 r., wydatki na sztandarowe programy ˝Rodzina 500+˝, ˝Dobry Start˝, ˝Maluch+˝ oraz na nowe świadczenie rodzinny kapitał opiekuńczy to 62 mld zł. Natomiast łączne wydatki na realizację polityki społecznej to blisko 112 mld zł.
Szanowni Państwo! Wiele w przestrzeni publicznej mówimy na temat programu ˝Rodzina 500+˝. Przede wszystkim jest to program, który zmienił oblicze polskich rodzin. To potężne wsparcie, to inwestycja w rodzinę. W ramach tego programu trafiło do polskich rodzin od 1 kwietnia 2016 r. ponad 176 mld zł. Program ten rozwijał się, ewoluował. Dziś jest to program powszechny, bez kryterium dochodowego. Rodzice, którzy mają dzieci w wieku do 18. roku życia, pobierają to świadczenie, pobierają 500 zł miesiąc w miesiąc. Chodzi o 6,5 mln dzieci.
Kiedy program był wprowadzany, opozycja w przestrzeni publicznej wielokrotnie go krytykowała. Twierdziła, że kobiety będą ubywały z rynku pracy, że przede wszystkim program jest źle przygotowany. Program przede wszystkim pokazał swoją skuteczność i zmienił oblicze polskiej rodziny, tak jak powiedziałam.
Warto też spojrzeć na dane związane z rynkiem pracy i aktywnością kobiet na rynku pracy. W III kwartale 2021 r. wskaźnik aktywności kobiet w wieku od 20. do 64. roku życia wynosił w Polsce 71,4%. Kiedy odniesiemy ten wskaźnik z ostatniej dekady do danych z Unii Europejskiej, to okaże się, że przyrost aktywności kobiet w Polsce był znacznie wyższy. Również w III kwartale 2019 r., kiedy walczyliśmy z kryzysem gospodarczym, kiedy na rynek, na sytuację gospodarczą miał wpływ COVID-19, w Polsce aktywność zawodowa kobiet wzrosła o 3,2%, zaś w Unii Europejskiej, wielokrotnie przywoływanej przez opozycję, tylko o 1,4%. A więc jest to przede wszystkim program, który pomaga wesprzeć rodzinę.
Warto przytoczyć - odsyłam też państwa do tego - publikacje (Dzwonek) niemieckiego instytutu ekonomii pracy, które pokazują bardzo pozytywny wpływ świadczenia ˝Rodzina 500+˝ na rodziny w Polsce.
Program ˝Rodzina 500+˝, tak jak powiedziałam, ewoluuje. W tym roku wnioski składane są tylko drogą elektroniczną. Na chwilę obecną złożono wnioski dotyczące ponad 1800 tys. dzieci. Wnioski są składane poprzez platformę usług elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, system Empatia ministerstwa rodziny, a także bankowość elektroniczną. To przede wszystkim usprawnia proces. Są one składane o 50% szybciej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, a przejęcie obsługi tego świadczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, czyli wymierne korzyści dla budżetu państwa, przekuły się w to, że mamy kolejny nowy program prorodzinny.
Po programie ˝Rodzina 500+˝ został wprowadzony program ˝Dobry start˝. Wiemy, że rozpoczęcie roku, 1 września, a więc przygotowanie do tego rozpoczęcia, wiąże się to z konkretnymi wydatkami w rodzinach. I rząd Prawa i Sprawiedliwości, wsłuchując się w potrzeby, wprowadził program ˝Dobry start˝, 300 zł jako wyprawkę na rozpoczęcie roku szkolnego. Do tej pory, czyli od 2018 r. do 2021 r., budżet tego programu to ponad 5300 mln zł. Z dofinansowania skorzystało 4400 tys. dzieci rocznie. W tym roku budżet oczywiście jest zarezerwowany - to 1350 mln. I tak jak powiedziałam, kolejne świadczenie.
Przede wszystkim mamy przemyślaną politykę prorodzinną. Musimy wprowadzać instrumenty, które pozwolą nam wyjść z pułapki niskiej dzietności. Młodzi ludzie wielokrotnie w badaniach wskazują, że potrzebne jest jeszcze mocniejsze wsparcie, jeśli chodzi o opiekę nad dziećmi do lat 3. Dlatego też od 1 stycznia 2022 r. wprowadziliśmy nowe wsparcie dla rodziców, którzy mają drugie i kolejne dziecko, rodzinny kapitał opiekuńczy. W okresie od ukończonego 12. miesiąca życia do 36. miesiąca życia dziecka rodzic ma do dyspozycji 12 tys. zł. I to on decyduje, jak te środki będzie pobierał, czy przez rok po 1 tys. zł, czy przez 2 lata po 500 zł. Do tej pory złożonych jest ponad 440 tys. wniosków, a w roku 2022 spodziewamy się, tak wynika z analiz, 615 tys. Świadczenie jest realizowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wnioski są składane tylko drogą elektroniczną, za chwilę ruszy wypłata tych świadczeń. Kolejne wsparcie.
Dla państwa informacji warto wiedzieć, że część rodziców, właściwie pokaźna część, 87%, wybiera pobieranie świadczenia przez rok po 1 tys. zł. 3 mld zł są zabezpieczone w budżecie państwa dzięki temu, że podjęliśmy decyzję, aby świadczenie ˝Rodzina 500+˝ było realizowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. A więc przede wszystkim realizacja poprzez automatyzację, usprawnianie procesów.
Również rozwiązanie ustawa o rodzinnym kapitale opiekuńczym zakłada kolejne wsparcie dla rodzin.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Pani minister, ja bardzo proszę...
Minister Rodziny i Polityki Społecznej Marlena Magdalena Maląg:
Przede wszystkim zakłada dopłatę do pobytu dziecka w instytucji takiej jak żłobek, klub dziecięcy czy też jeśli chodzi o opiekuna dziennego. To wsparcie ruszy od 1 kwietnia tego roku z wyrównaniem od 1 stycznia. O to dofinansowanie do 400 zł będą mogli ubiegać się ci rodzice, którzy nie pobierają rodzinnego kapitału opiekuńczego. To mocne wsparcie opieki nad dziećmi do lat 3, to wyjście naprzeciw oczekiwaniom rodziców.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Dziękuję, pani minister.
Minister Rodziny i Polityki Społecznej Marlena Magdalena Maląg:
Program ˝Maluch+˝, który się rozwijał...
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Pani minister...
Minister Rodziny i Polityki Społecznej Marlena Magdalena Maląg:
...którego budżet z roku na rok był coraz większy. Przez 6 lat sprawowania rządów przez Prawo i Sprawiedliwość, Zjednoczoną Prawicę ponad 2 mld zł zostało zainwestowane na utworzenie nowych miejsc. Dziś mamy ich ponad 211 tys. Kiedy w 2015 r. obejmowaliśmy rządy, było ok. 84 tys. Program będzie dalej się rozwijał, tak jak zapowiadaliśmy. Przede wszystkim zależy nam na tym, aby stworzyć warunki, aby samorządy, jeżeli jest taka potrzeba, w każdej gminie mogły otworzyć żłobek.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Dziękuję, pani minister.
Pani minister, bardzo proszę, ja już naprawdę wydłużyłam czas, ale jeszcze będzie pani minister miała możliwość na koniec zabrać głos.
Minister Rodziny i Polityki Społecznej Marlena Magdalena Maląg:
Pochylamy się również nad sprawami osób... Na pewno wyzwaniem jest polityka senioralna. Tutaj mamy przywrócenie wieku emerytalnego, waloryzację świadczeń, trzynastą i czternastą emeryturę i zmiany, które są przygotowane w polityce podatkowej na ten rok.
Naszym wyzwaniem jest także wsparcie osób, rodziców z dziećmi niepełnosprawnymi, dlatego budżet programu ˝Za życiem˝ jest powiększony do blisko 6 mld zł, i aktywności, które są zaplanowane, przede wszystkim mają zmieniać sytuację rodzin mających dzieci z niepełnosprawnościami. A więc polityka prorodzinna jest dla nas istotna. Dziękuję pięknie. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia