9. kadencja, 48. posiedzenie, 2. dzień (09-02-2022)
12. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję wnioskodawcom, klubowi Prawo i Sprawiedliwość, za informację bieżącą w bardzo ważnej sprawie, jaką jest rodzina.
Mogę tutaj z całą mocą powiedzieć, że przez te ostatnie lata przywróciliśmy godność człowieka, godność rodziny i szacunek. I te opinie, które państwo próbujecie wmówić społeczeństwu, że tak nie jest, mają się nijak do tego, co przez te 6 czy 7 lat zrobiliśmy. Wprawdzie pojawiały się nieśmiałe głosy, że jednak coś się zmieniło, ale myślę, że taką odpowiedzią jest pytanie jednego z naszych posłów dotyczące tego, jakie były programy dla rodzin w latach 2015, 2014 i 2012. Możemy wymieniać. Program 500+ był? Nie było go. ˝Wyprawka szkolna˝ była? Nie było jej. Świadczenie trzynasta emerytura było? Nie było. Czternasta? Nie było. Kwota wolna od podatku do kwoty 2,5 tys. zł dla emerytów była? Nie było.
(Poseł Joanna Borowiak: Nie było.)
Czy był program ˝Mama 4+˝, czyli świadczenie? Nie było.
(Głos z sali: Nie było.)
Czy był program dla niesamodzielnych? Nie było.
(Poseł Joanna Borowiak: Nic nie było.)
Mogę dalej wymieniać, wymieniać, wymieniać i okaże się, że nic nie było. Nic nie było, a to, co wprowadziliście...
(Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Było wiele innych programów.)
...w 2015 r., zrealizowało Prawo i Sprawiedliwość, o czym mówiła pani przewodnicząca. Taka jest prawda...
(Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Nie kłamcie!)
...i powinniście mieć przynajmniej chwilę refleksji nad tym, co się wydarzyło.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Pani poseł...
(Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Dlaczego kłamie?)
...miała pani swój czas, naprawdę. Proszę teraz trochę pokory.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Teraz kilka słów wyjaśnienia odnośnie do tych szczegółowych pytań. Wielokrotnie pojawia się kwestia Polskiego Ładu, więc odpowiem jeszcze raz z tej mównicy. Do kwoty 12 800 zł żadna osoba nie straci na rozwiązaniach związanych z Polskim Ładem, czy będzie to osoba samotna, czy w rodzinie. Zmiany są przygotowywane, więc proszę nie mówić, że te osoby w jakiś sposób stracą.
Kwestia druga. Jeśli chodzi o środki, które przeznaczamy na wsparcie osób niepełnosprawnych, w 2015 r. to była kwota niespełna 15 mld zł, teraz - 32 mld zł.
Ostatni program - 1 mld zł dodatkowych środków na program ˝Samodzielność - Aktywność - Mobilność!˝, czyli program wsparcia osób niesamodzielnych, który realizuje PFRON, i 200 mln zł na tzw. wypożyczalnię. Jeśli chodzi o programy z ostatnich miesięcy dotyczące osób niepełnosprawnych, to wprowadza się program: asystent osoby niepełnosprawnej, skierowany do samorządów, 510 mln zł dla samorządów na asystentów, 100 mln zł dla organizacji pożytku publicznego.
Było pytanie o ˝Opiekę wytchnieniową˝. Ponad 200 mln zł dodatkowych środków.
Wszystkie te działania poprawiają sytuację osób niepełnosprawnych. To nie znaczy, że wszystko jest już rozwiązane. Potrzeb jest dużo, ale wychodziliśmy z bardzo niskiego pułapu i co roku realizujemy te działania, które pomagają osobom niepełnosprawnym.
Były pytania dotyczące wsparcia rodziny. W naszych programach jest asystent rodziny i są rodzinne domy pomocy. Przez wiele lat udało się stworzyć 47 domów. Zmieniliśmy program, w 2022 r. będziemy mieć 12 nowych podmiotów, które będą pomagały.
To, co już wspominałem: świadczenie dla osób niesamodzielnych. Ponad 770 tys. osób korzysta ze wsparcia w kwocie 500 zł dla osób, które takiego wsparcia potrzebują, które są niesamodzielne. Samorządy mogą zlecać organizacjom pożytku publicznego działania, aby pomóc takim osobom. Zlikwidowaliśmy pułapkę rentową dla osób niepełnosprawnych, czyli też są kolejne rozwiązania.
Pojawiał się tutaj wątek dotyczący ubóstwa. Tylko kilka podstawowych danych, bo mówimy o ubóstwie skrajnym, a w naszym GUS-owskim liczeniu wskaźnikiem są wydatki. Spadły wydatki, więc podnosi się to. Ale jeżeli popatrzymy na dochody, to jest zupełnie inny wskaźnik, dochody nam wzrastają. Mogę przytoczyć wskaźniki Eurostatu: w 2015 r. wskaźnik ubóstwa według Eurostatu wynosił 22,5%, a teraz, w 2022 r., wynosi 17%, czyli o tyle spadł wskaźnik ubóstwa skrajnego według Eurostatu. Jest to oczywiste przy idących w miliardy złotych środkach, które przeznaczamy na wsparcie, na pomoc, politykę prorodzinną, politykę społeczną w naszym kraju. Tylko w tym roku jest to 112 mld. To są środki, które na to przeznaczamy. (Dzwonek)
Pani marszałek, jeśli pani pozwoli, to jeszcze chwileczkę.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Bardzo proszę.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Jeśli chodzi o kwestię związaną z demografią, bo tutaj taka się pojawiła, to jeszcze raz trzeba wyjaśnić jednemu z posłów, który chyba nie rozumie, na czym polega demografia, że demografia to jeden z takich wskaźników, to jest wskaźnik dzietności. W 2015 r., kiedy rozpoczynaliśmy rządy, wskaźnik dzietności wynosił 1,29, czyli na 100 rodzących kobiet rodziło się 129 dzieci. Teraz jest wskaźnik 1,4, czyli na 100 rodzi się 140 dzieci, więc wskaźnik wzrasta. Przecież jest rzeczą oczywistą, że jeżeli jest niż demograficzny i ubywa nam matek rodzących, to ten wskaźnik się podnosi, ale jest mniej dzieci. To jest rzecz oczywista, choć mieliśmy, co tutaj było już w jednym z wystąpień mówione, rok 2017, w którym urodziło się w Polsce ponad 400 tys., a prognozy na ten rok były na poziomie 320 tys. Do tego się odnosiliśmy, że jednak ten pierwszy efekt programu ˝Rodzina 500+˝ zaskutkował tym, że był taki rok, gdzie rodziło się więcej dzieci. Ale główną przyczyną jest niż demograficzny. Cała strategia demograficzna, którą przygotowujemy w naszym resorcie, idzie w tym kierunku, żeby przez kilkadziesiąt następnych lat ten wskaźnik dzietności podnieść do co najmniej 1,8. Wtedy jest już większa szansa na zastępowalność pokoleń. To jest też kolejna kwestia, którą rozwiązujemy.
Pojawiały się kwestie związane z sytuacją emerytów dotyczące trzynastej, czternastej emerytury. Tu już też posłowie z naszego klubu to wyjaśniali. Czternasta emerytura, najniższe świadczenie, najniższa emerytura to 1250 zł. Jeśli policzymy kwotę wolną od podatku w tym roku dla emerytów, to będzie wyższa kwota. Czyli to już jest kolejne rozwiązanie, które pomaga seniorom. Jest kontynuowana trzynasta emerytura, jak również te rozwiązania w Polskim Ładzie dla emerytów w większości, w zdecydowanej większości ponad 90% są korzystne. Jeszcze raz wyjaśniamy tę kwestię tym osobom, emerytom i rencistom, to chyba 420 tys. osób, które straciły w styczniu: ta kwota jest już wyrównywana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Trzy transze normalnie przy emeryturach lutowych już w styczniu są wyrównane, czyli wszystkie te osoby, które mają emeryturę i rentę do kwoty 12 800 zł, nie tracą, tylko na tym rozwiązaniu mogą zyskać, nie tyle że mogą, ile zyskują. Czyli to też jest kolejne rozwiązanie.
Było pytanie o program ˝Maluch+˝. Przypomnę, zaczynaliśmy od kwoty 150 mln, przez wszystkie te lata w naszym przypadku to była kwota 450 mln zł. Na ten rok również ten program będzie uruchamiany ze środków naszego ministerstwa, ale też przy wsparciu ze środków europejskich.
To są te tematy, które realizujemy, na które przeznaczamy środki. Co jest najważniejsze, również w tym trudnym okresie pandemii wszystkie te programy dotyczące polityki rodzinnej są kontynuowane, wręcz jeszcze niektóre są rozbudowywane i są przeznaczone większe środki. Taka jest polityka naszego rządu, żeby wspierać rodziny, bo uważamy, że to jest najważniejsze, powiedziałbym, to polska racja stanu. (Oklaski) Jeżeli nie będzie rodzin, nie będzie dzieci, to oczywiście nie będzie szans na rozwój naszego kraju, stąd też ta nasza determinacja, żeby taką politykę prorodzinną realizować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia