9. kadencja, 48. posiedzenie, 2. dzień (09-02-2022)

Oświadczenia.

Poseł Wiesław Buż:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dniu 24 kwietnia 2001 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w ramach której wprowadzono do porządku prawnego pojęcie ekspektatywy, odrębnej własności lokalu zgodnie z art. 19 tej ustawy. Z chwilą zawarcia umowy, o której mowa w art. 18 ust. 1, powstaje roszczenie o ustanowienie odrębnych własności lokalu zwanej dalej ekspektatywą odrębnej własności lokalu. Ekspektatywa odrębnej własności lokalu jest zbywalna wraz z wkładem budowlanym albo jego wniesioną częścią. Przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Zbycie jej odrębnej własności lokalu obejmuje również wniesiony wkład budowlany lub jego części i staje się skuteczne z chwilą złożenia deklaracji członkowskiej przez nabywcę lub nabywców. Umowa zbycia ekspektatywy odrębnej własności lokalu powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Jak wynika z powyższego przepisu, ekspektatywa jest zbywalna, tzn. może być przedmiotem rozporządzania nią odpłatnie lub nieodpłatnie, a cena nabycia ma odzwierciedlać wartość tego oczekiwania prawnego, związane z nim ryzyko inwestycyjne oraz wycenę zobowiązania z tytułu wkładu budowlanego. Powyższe doprowadziło jednak do swego rodzaju patologii, bowiem osoby dysponujące znacznymi środkami pieniężnymi zawierają szereg umów o budowę lokali, co w niedługim czasie doprowadza do powstania zbywalnej ekspektatywy w stosunku do każdej z nich. Następnie, wykorzystując duże zapotrzebowanie na mieszkania, stają się one przedmiotem sprzedaży za dużo wyższą cenę, niż wynoszą poniesione wydatki. W ten sposób osoby mniej zamożne mają ograniczoną możliwość uzyskania mieszkania w spółdzielni, a osoby, które z różnych względów pilnie potrzebują na własny użytek nabyć mieszkanie, są skazane na konieczność zakupu ekspektatywy prawa do lokalu od swego rodzaju pośrednika, który w takim przypadku oferuje ją do sprzedaży na rynku za cenę znacznie wyższą niż wartość wpłaconego do chwili zbycia wkładu budowlanego.

    W kontekście powyższego oświadczam, sygnalizuję, że obrót ekspektatywy odrębnej własności lokalu odbywa się bez udziału spółdzielni, a zgoda spółdzielni bądź innego inwestora nie stanowi elementu koniecznego takiej czynności prawnej, co skutkuje pozbawieniem spółdzielni mieszkaniowej jakiegokolwiek wpływu na weryfikację osoby kontrahenta, który staje się stroną umowy o budowę lokalu (Dzwonek), w szczególności w zakresie jego wypłacalności w kontekście obowiązku wnoszenia pozostałej do wnoszenia części wkładu pieniężnego. Powyższe wymaga głębszej analizy przepisów prawa, które nie dopuszczałyby do nierównego traktowania obywateli, mając na uwadze ich stan zamożności. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia