9. kadencja, 49. posiedzenie, 1. dzień (23-02-2022)
5. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o pracowniczych programach emerytalnych oraz ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (druki nr 1998 i 2026).
Poseł Gabriela Masłowska:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z perspektywy kilkunastu lat od wprowadzenia programów wspólnego oszczędzania na przyszłe emerytury uwidoczniły się pewne niedoskonałości w przepisach prawa będące przyczyną niższego zainteresowania pracowników udziałem w takiej formie oszczędzania i być może także niższej efektywności tej formy oszczędzania.
Przedłożony rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o pracowniczych programach emerytalnych oraz ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego, druk nr 1998, dotyczy ustaw, które to ustawy stanowiły podstawę prawną funkcjonowania PPE i pracowniczych planów kapitałowych. Przedstawiony projekt zawarty w tym druku jest odpowiedzią na te problemy, które uwidoczniły się podczas praktycznego stosowania przepisów regulacyjnych. Wynikają one z doświadczeń zarówno organów nadzoru, pracodawców, jak i podmiotów rynku finansowego zarządzających tymi programami. Część z tych zmian proponowanych przez ministerstwo wynika także z potrzeby upowszechnienia dostępu do systemu komunikacji elektronicznej.
Pragnę w tym momencie przypomnieć, zwrócić uwagę na to, że na koniec 2020 r., jak wynika z danych KNF, w PPE uczestniczyło ponad 630 tys. osób, a łączna suma zgromadzonych tą drogą oszczędności emerytalnych wynosiła ok. 17 mld zł.
Zarządzaniem tymi programami zajmowało się 30 instytucji finansowych i miały one zastosowanie u 2370 pracodawców. Zaletą tej grupowej formy oszczędzania na przyszłe emerytury jest dobrowolność, po stronie zarówno pracowników, jak i pracodawców, oraz wsparcie finansowe w przypadku oszczędności przyszłych emerytów udzielane przez pracodawców.
Mam nadzieję, że dokonywane zmiany legislacyjne zwiększą zalety tej formy oszczędzania. Należy wyrazić tutaj uznanie dla pracy Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej jako wiodącego organu, że te problemy zostały rozpoznane i w sposób kompleksowy w przedłożonym projekcie nowelizacji zaproponowano oczekiwane zmiany.
Celem nowelizacji jest stworzenie takich przepisów prawa, aby te zbiorowe formy oszczędzania na emerytury były uproszczone, przejrzyste i przez to bardziej efektywne i atrakcyjne dla pracowników jako przyszłych emerytów. Na czym ma polegać ta poprawa atrakcyjności? Między innymi na tym, że zniesiony został zakaz wnoszenia składek dodatkowych. Wprowadzono także możliwość uzupełniania tych składek ze środków innych niż wynagrodzenie otrzymywane od danego pracodawcy, co jest istotne w przypadku przerw w pracy spowodowanych np. bezrobociem czy też niedyspozycją zdrowotną. Projekt wprowadza również możliwość przenoszenia środków zgromadzonych w PPE przez dotychczasowego zarządzającego na rzecz innego i określa procedury tego przeniesienia. Uproszczeniem administracyjnym jest zwolnienie pracodawców od składania cyklicznych rocznych informacji do KNF i przeniesienie tego obowiązku na podmioty rynku finansowego, które jako zarządzający, prowadząc rachunki uczestników PPE, posiadają dane finansowe. Wobec tego nie stanowi to zbytniego obciążenia dla zarządzających, a przenosi ten obowiązek z pracodawców.
Trudna sytuacja finansowa pracodawcy zmuszająca do czasowego zawieszenia lub ograniczenia przekazywania środków na PPE nie będzie wymagać długookresowego postępowania administracyjnego dotyczącego zarejestrowania w programach porozumienia w tej sprawie z reprezentacją pracowników w KNF, ale jedynie będzie wymagać zawiadomienia o tym zdarzeniu.
Projekt precyzuje kompetencje nadzorcze KNF względem pracodawców w razie konieczności dokonania zmian w rejestrze programów lub ich wykreślenia z rejestru. Aby uniknąć nieprawidłowości w podejmowaniu przez pracodawców jednostronnych decyzji - co jest bardzo ważne - o zawieszeniu składki i ograniczeniu jej wysokości, doprecyzowanie przepisów będzie polegać m.in. na wprowadzeniu maksymalnego ustawowego czasu trwania jednostronnego ograniczenia składki przez pracodawcę do maksimum 6 miesięcy (Dzwonek) w okresie kolejnych 12 miesięcy.
Pani marszałek, poproszę tylko o chwilę przedłużenia.
Nie wnikając już w szczegóły innych rozwiązań, pragnę zwrócić uwagę, że jest bardzo ważna kwestia dotycząca likwidacji programu. Gdy np. nie zatrudnia się pracowników lub przestali być oni zainteresowani udziałem, wówczas ma miejsce wypowiedzenie umowy zakładowej. Do tej pory obowiązywał okres 12-miesięczny, w nowelizacji mamy propozycję do 3 miesięcy. Uważamy, i mówię to w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, że byłoby korzystniej wydłużyć ten okres z 3 miesięcy do 6 miesięcy. I taką poprawkę składamy.
Generalnie proponowane zmiany będą korzystne dla pracodawców, korzystne dla pracowników i stworzą dodatkowe niewielkie obowiązki dla instytucji finansowych. W związku z tym Prawo i Sprawiedliwość popiera te rozwiązania. Składamy poprawkę, o której wspomniałam, i dwie dodatkowe mające charakter raczej legislacyjny. Dziękuję za uwagę i dziękuję za przedłużenie, pani marszałek. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia