9. kadencja, 49. posiedzenie, 1. dzień (23-02-2022)

5. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o pracowniczych programach emerytalnych oraz ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (druki nr 1998 i 2026).

Poseł Joanna Frydrych:

    Dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pracownicze programy emerytalne tworzą wraz z pracowniczymi planami kapitałowymi zbiorową formę gromadzenia oszczędności emerytalnych organizowaną pod pieczą pracodawców. PPE są prekursorem w tym zakresie, gdyż funkcjonują już ponad 20 lat, pierwsze jeszcze na podstawie przepisów ustawy o PPE z 1998 r.

    Ta dodatkowa forma oszczędzania, jaką jest PPE, w Polsce rozwija się powoli. W 2004 r. pojawiła się zachęta do przekształcenia grupowych form oszczędzania na cele emerytalne w PPE, a na przełomie lat 2018 i 2019 pojawił się nowy obowiązek wprowadzenia przez pracodawców pracowniczych planów kapitałowych. To spowodowało, że wielu pracodawców, nie wierząc w produkty PPK, a także oceniając je jako mniej korzystne dla pracowników, zdecydowało się utworzyć PPE. Dlatego teraz, jak słyszeliśmy od pana ministra na wczorajszym posiedzeniu komisji, mamy 2370 PPE, w których oszczędza kilkaset tysięcy osób, a zgromadzone aktywa to ponad 17 mld zł. Po OFE aktywa te to najważniejsze długoterminowe oszczędności emerytalne naszych rodaków. Warto o nie dbać. Dlatego też z aprobatą należy podejść do projektu nowelizacji ustawy o PPE, który powoduje, że ta forma oszczędzania przestanie być traktowana po macoszemu, jak w ostatnich latach robił to rząd, preferując ze ściśle politycznych powodów cudowne dziecko premiera Morawieckiego w postaci PPK, które to dziecko jednak nie wyrosło jak do tej pory na takiego młodzieńca, jakiego oczekiwano.

    Zasadniczo zaproponowane rozwiązania, poza kilkoma pojedynczymi kwestiami, idą w dobrą stronę i są korzystne tak dla uczestników PPE, jak - w przypadku niektórych zmian - dla pracodawców lub usługodawców PPE. Większość propozycji z projektu zasługuje na poparcie, gdyż unowocześniają one PPE oraz czynią je bardziej atrakcyjną formą długoterminowego oszczędzania.

    Kilka kwestii wymaga jednak doprecyzowania. Projekt nowelizacji nie odpowiada na największy problem PPE, jakim jest jego kanibalizacja przez PPK, które mimo że nie okazało się sukcesem, to jest jawnie preferowane przez obecnie rządzących. Dlaczego państwo polskie wspiera dzisiaj oszczędzanie w ramach PPK tzw. dopłatą roczną w wysokości 240 zł, a nie robi tego w przypadku PPE? Dlaczego posiadanie nowo utworzonego PPE nie zwalnia z obowiązku posiadania PPK? Dlatego też w pełni zasadne byłoby wprowadzenie co najmniej przepisów zrównujących pozycję ustrojową PPE w stosunku do PPK. Dziś bowiem mało który pracodawca decyduje się na tworzenie nowego PPE, w sytuacji gdy takie nowe PPE i tak nie zwalnia go z obowiązku tworzenia PPK. Ponadto dlaczego uczestnik PPK ma wsparcie finansowe ze strony środków publicznych, a uczestnik PPE - nie? To warto i trzeba zmienić.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wątpliwości też wzbudza kilka zmian nowelizowanej ustawy. Jednak skupię się na dwóch.

    Zmiana 10. wprowadza obowiązek pracodawcy dwukrotnego raportowania do PFR informacji o liczbie pracowników. PFR SA to spółka o niejasnym statusie prawnym, uznana jako organ administracji. To nałożenie nowego, niepotrzebnego obowiązku na pracodawców. Informowanie PFR w tym zakresie jest bezzasadne. Czy wprowadzenie tej zmiany to polityczna szykana wobec pracodawców prowadzących PPE za to, że nie skorzystali z dobrodziejstwa ustawy o PPK?

    Zmiana 17. niniejszej ustawy rozszerza kompetencje KNF do nadzorowania pracodawców. Zwiększenie potencjalnych niedogodności i dolegliwości kontrolnych dla pracodawców jest również bezzasadne. To przykład opresyjnego państwa, które zamiast wspierać, nakłada nowe sankcje. Ponadto celem powinno być umożliwienie dalszego rozwoju systemu pracowniczych programów emerytalnych, który został zahamowany na skutek wejścia w życie systemu pracowniczych planów kapitałowych.

    W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska proponuję wprowadzenie na mocy nowelizowanej ustawy o PPE dwóch rozwiązań, które pozwolą na systemowe wyrównanie atrakcyjności PPE dla pracodawców oraz dla pracowników, czyniąc PPE (Dzwonek) faktycznie konkurencyjnymi w stosunku do PPK. Są to: wprowadzenie zwolnienia z obowiązku tworzenia PPK dla pracodawców, którzy w dowolnym czasie - także teraz i w przyszłości - tworzą PPE, oraz objęcie mechanizmem dopłaty rocznej dla uczestnika PPE na tożsamych zasadach, na jakich obecnie istnieje mechanizm dopłaty rocznej do PPK.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska poprze przedmiotowy projekt ustawy i wnosi o wprowadzenie do niego złożonych poprawek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia