9. kadencja, 49. posiedzenie, 1. dzień (23-02-2022)
5. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o pracowniczych programach emerytalnych oraz ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (druki nr 1998 i 2026).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję wszystkim klubom za poparcie zmian w ustawie o zmianie ustawy o pracowniczych programach emerytalnych oraz ustawie o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego. To ważne zmiany porządkujące system dotyczący dodatkowej formy systemu ubezpieczeń społecznych.
Oczywiście moglibyśmy sobie przypomnieć historię prac nad różnymi rozwiązaniami, począwszy od drugiego filaru, jakim był OFE. Wiemy, że efekt tego był nieciekawy. Ostatecznie wyprowadzono pieniądze z systemu i to na pewno nie było dobre rozwiązanie. Później mieliśmy właśnie pracownicze plany emerytalne i one są kontynuowane, również indywidualne konta emerytalne i dodatkowo jeszcze indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego. Ostatnia zmiana to pracownicze plany kapitałowe. Takie formy dobrowolnych oszczędności na przyszłą emeryturę funkcjonowały czy funkcjonują. Dokonujemy zmiany w pracowniczych programach emerytalnych, żeby poprawić sytuację pracowniczych programów, ale też żeby z jednej strony ułatwić funkcjonowanie tych programów, jeżeli chodzi o pracodawców, a z drugiej strony - zachęcić większą liczbę osób do uczestniczenia w tych programach.
Zgodnie też z już tutaj przedstawionymi informacjami z tych programów korzysta ponad 631 tys. osób, 2370 pracodawców. Na dzisiaj ten stan jest dosyć stabilny. Mamy nadzieję, że zmiany, które wprowadzamy, przyczynią się do tego, że będzie większe zainteresowanie pracowniczymi programami emerytalnymi. Łączne środki, które są zgromadzone, wynoszą 17 mld zł. Jeśli chodzi o IKE, jest to 13 mld, jeśli chodzi o IKZE - 5240 mln zł. Tutaj też od razu wyjaśniam, że ta różnica, jeśli chodzi o kwestie odpisów, w przypadku działalności gospodarczej podwyższenie limitu do 1,8-krotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego wynika z tego, że w przypadku działalności gospodarczej nie ma możliwości uczestniczenia w pracowniczych programach emerytalnych, czyli PPK. Stąd ta różnica.
Było kilka pytań, które dotyczyły... Po pierwsze, jeśli chodzi o pytanie pana posła odnoszące się do form elektronicznych, chodzi o formy uproszczone, to może być mail, może być podpis kwalifikowany w takim zakresie, czyli mamy maksymalne uproszczenie tego systemu.
Jeśli chodzi o kwestię relacji między PPK i PPE, to tutaj ważna zmiana dotyczy tego, co w tej chwili funkcjonuje, czyli systemu sprawozdawczego, sprawozdawania przez pracodawców dwa razy do roku. To jest podyktowane tym, że w przypadku pracowniczych programów kapitałowych jest limit. Jeżeli w PPE uczestniczy 25% załogi, to wtedy nie trzeba zakładać PPK. I dlatego że ten system jest tak skonstruowany, dwa razy w ciągu roku musi być przeprowadzana weryfikacja tych danych.
Dobrym rozwiązaniem jest zawieszenie składek. Pracodawcy byli często zmuszani do likwidacji PPE, choćby ze względu na sytuację swojej firmy - to szczególnie wybrzmiało w okresie pandemii - stąd też wprowadzamy taką zmianę, że pracodawca będzie mógł na okres 12 miesięcy zawiesić odprowadzanie składek, ale nie będzie musiał się wypisywać z programu PPE, co jest też kolejnym pozytywnym rozwiązaniem.
System zachęt, który wprowadziliśmy, dotyczy pracowniczych programów kapitałowych. Na posiedzeniu komisji padło pytanie, ile osób uczestniczy w tym projekcie. W tej chwili w PPK uczestniczy ok. 2,5 mln osób, czyli ok. 30% zatrudnionych.
Jeśli chodzi o kwestię związaną z tzw. emeryturami groszowymi, to oczywiście problem jest szerszy. On wynika z reformy systemu ubezpieczeń społecznych z 1998 r. Wtedy po przejściu na system polegający na tym, że każdy z nas ma swoje konto emerytalne, zbiera sobie na swój kapitał, zaczęło przybywać nam osób, które mają tzw. emerytury groszowe. I są tu różne propozycje, przy czym oczywiście trzeba brać pod uwagę sytuację, że emerytura jest obliczana na podstawie tego, że ktoś pracuje i odprowadza składki na system emerytalny. (Dzwonek) W tym przypadku jest podobnie. Niskie emerytury wynikają też stąd, że osoba ma krótki okres stażu czy - są takie sytuacje - odprowadziła tylko jedną składkę emerytalną. Chcemy tutaj zaproponować takie rozwiązania, żeby był odpowiedni staż emerytalny uprawniający do świadczenia. Myślę, że to też będzie odpowiedź już na przyszłość, nierozwiązująca tej sytuacji, która jest w tej chwili, bo ten system działa, tak jak powiedziałem, już od 1998 r. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia