9. kadencja, 49. posiedzenie, 1. dzień (23-02-2022)
9. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2019).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Piotr Patkowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw.
Jeśli chodzi o zmiany w ustawie o listach zastawnych, jest to implementacja przepisów unijnych mających na celu upowszechnienie i wdrożenie uproszczenia w zakresie stosowania instrumentu listów zastawnych. Przypomnę, że list zastawny jest emitowanym przez banki hipoteczne papierem wartościowym, który ma na celu pozyskiwanie wierzytelności opartej na kredytach hipotecznych udzielonych przez przedmiotowy bank. Jeśli chodzi o zmiany, które proponujemy w ustawie, to, po pierwsze, rozszerzamy zakres informacji, które zawarte są w warunkach emisji listów zastawnych. Określamy zasady stosowania przez banki oznaczeń ˝europejska obligacja zabezpieczona˝ i ˝europejska obligacja zabezpieczona (premium)˝. Ustanawiamy także warunki zakwalifikowania instrumentów pochodnych do puli aktywów stanowiących zabezpieczenie listów zastawnych.
Bardzo istotne jest to, że oprócz samego upowszechnienia stosowania tego papieru wartościowego wprowadzamy szereg zmian i zabezpieczeń dla nabywców takich papierów. Przede wszystkim działalność banków hipotecznych w tym obszarze będzie objęta nadzorem KNF-u.
Ponadto każdy bank hipoteczny będzie zobowiązany do tego, by składać do KNF-u przynajmniej raz na 12 miesięcy sprawozdanie dotyczące stosowania instrumentu listów zastawnych. Dodatkowo banki hipoteczne będą zobowiązane do składania co kwartał sprawozdań dotyczących spełniania ustawowych, a także administracyjnych warunków emisji listów zastawnych. Ponadto będą one także obowiązane informować klientów o tym, jak listy zastawne są emitowane, jakie wartości kapitałowe są zabezpieczone, jak również o wszystkich prawach, które przysługują nabywcom takich listów.
Wprowadzana jest także zmiana odnośnie do progu dotyczącego wezwań publicznych. Obecnie są stosowane dwa progi: 66% i 33%. W projekcie ustawy wprowadza się natomiast jeden próg: 50%, co będzie stanowiło uproszczenie. Takie rozwiązanie jest stosowane w Finlandii i na Łotwie. Będzie to korzystne dla inwestorów indywidualnych. Obecnie nabywca ma obowiązek ogłosić wezwanie do zakupu wszystkich akcji, gdy jest przekroczony próg 66%, natomiast w tym momencie obniżamy próg i wprowadzamy ten obowiązek w sytuacji, gdy nabycie będzie przekraczało próg 50%. Oprócz tego wprowadzamy szereg innych zmian korzystnych dla inwestorów detalicznych w przypadku wezwania. Takie postulaty były zgłaszane roboczo przez inwestorów detalicznych, a także podczas konsultacji dotyczących tego projektu ustawy.
Przede wszystkim wprowadzamy mechanizm wezwania dobrowolnego w odniesieniu do wszystkich pozostałych akcji spółki publicznej, taki jak w przypadku wezwania obowiązkowego. Nastąpi ujednolicenie standardów na korzyść wezwania dobrowolnego. Wprowadzamy uwzględnienie ceny pośredniego nabycia akcji spółki publicznej przy ustalaniu ceny minimalnej w wezwaniu. Doprecyzowujemy przepisy o zabezpieczeniu wezwań i wprowadzamy zasadę solidarnej odpowiedzialności w przypadku, gdyby podmiotów wzywających było więcej niż jeden. Wówczas wszystkie podmioty odpowiadają solidarnie za wezwania.
Zmianą chyba najkorzystniejszą dla inwestorów indywidualnych jest wprowadzenie jednolitej ceny dla wszystkich, którzy takie papiery zbywają. Gdyby np. w wyniku postępowania sądowego jeden ze sprzedających zakwestionował wartość godziwą wykupu i sąd przyznałby mu rację, to wywalczona przez tego pojedynczego inwestora detalicznego cena automatycznie odnosiłaby się do wszystkich innych i nabywca byłby zobowiązany wyrównać cenę.
Ostatnia zmiana, o której powiem, dotyczy stworzenia mechanizmu IPS, czyli systemu ochrony banków komercyjnych. Już w tym momencie funkcjonuje on w odniesieniu do banków spółdzielczych. Polega on na tym, że wszystkie banki komercyjne na zasadzie dobrowolności będą mogły przystąpić do IPS, systemu ochrony, który będzie miał formę spółki akcyjnej. Będzie on podlegał nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Jak już wspomniałem, przystąpienie to jest dobrowolne. Natomiast z tytułu udziału w takim systemie ochrony w przypadku problemów banku komercyjnego z osiągnięciem wskaźników płynności, bufora płynności, ale także w przypadku przeprowadzenia procedury resolution będzie możliwe udzielenie wsparcia takiemu bankowi. (Dzwonek) Tak więc to jest bardzo ważna zmiana. Warto także zaznaczyć, że to są środki całkowicie prywatne, uiszczane przez bank. Tak że wprowadzamy kolejne zabezpieczenie dla systemu finansowego, ale finansowane ze środków prywatnych banków, a nie ze środków publicznych. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia