9. kadencja, 49. posiedzenie, 3. dzień (03-03-2022)
21. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o obronie Ojczyzny (druk nr 2052).
Poseł Tomasz Siemoniak:
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Premierze! Bohaterscy Ukraińcy walczą za wolność swoją i naszą. (Oklaski) Pokazują, jak powinna wyglądać miłość do niepodległej ojczyzny. Ale ta niepodległość, aby ją utrzymać, wymaga obrony. A obrona wymaga chłodnej głowy i planowania, i współpracy wszystkich sił politycznych. (Oklaski) Nie ma żadnych wątpliwości, że Koalicja Obywatelska jest za zwiększeniem finansowania obrony narodowej, zwiększeniem liczebności Wojska Polskiego i popiera rozwiązania ustawy o obronie Ojczyzny. (Oklaski)
(Głos z sali: No nareszcie.)
Niemniej jednak chciałbym zwrócić uwagę, że ten projekt ustawy zawiera rozwiązania długofalowe, rozwiązania budujące zdolności obronne Rzeczypospolitej przez długie lata. Projekt jako taki, mówił o tym pan premier Jarosław Kaczyński, był przygotowany w zupełnie innym czasie niż obecny czas wojny za wschodnią granicą.
O ustawie powiem za chwilę, natomiast chciałbym się zwrócić do pana premiera, do rządu, do rządzącej większości o to, żeby przemyśleć także stworzenie natychmiastowego pakietu wzmocnienia Wojska Polskiego w ciągu tygodni i miesięcy. Ustawa nawet z przyspieszonym terminem jej wejścia - to jest dobra decyzja, dobra poprawka - nie rozwiąże problemów, które Wojsko Polskie ma tu i teraz. (Oklaski) Poprzemy niezbędne przesunięcia budżetowe, aby to umożliwić. Myślę tu o doświadczeniach Ukrainy z obroną przeciwrakietową, przeciwlotniczą. Sądzę, że programy ˝Wisła˝ i ˝Narew˝ trzeba radykalnie przyspieszyć, będziemy gotowi to wspierać. (Oklaski)
Pakiet wzmocnienia powinien objąć także kwestie ochrony ludności, obrony cywilnej, edukacji obywateli co do ochrony przed zagrożeniami. Nie wiem, czy ktoś z państwa wie, gdzie są schrony, czy ktoś z państwa wie, jak odczytać syreny alarmowe. Myślę, że to są rzeczy, o których także powinniśmy w tej trudnej chwili pamiętać. (Oklaski)
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Pakiet wzmocnienia to także powrót doświadczonych kadr do Wojska Polskiego. (Oklaski) Polityczna jedność to także wszystkie wojskowe ręce na pokładzie. Większa armia, o której tutaj rozmawiamy, potrzebuje oficerów. Nie powinno być tak, że w takiej sytuacji doświadczeni generałowie, młodzi generałowie siedzą w studiach telewizyjnych, a nie wspierają Wojska Polskiego. (Oklaski) Dlaczego gen. Mieczysław Gocuł, wykształcony w Kanadzie i Wielkiej Brytanii, szef Sztabu Generalnego również za państwa czasów i z państwa wniosku, nie może teraz wspierać Wojska Polskiego? Dlaczego gen. Radosław Kujawa, szef wywiadu wojskowego, ceniony również przez państwa środowisko, siedzi w domu, a nie pomaga i doradza w tej trudnej sytuacji? (Oklaski) To są też rezerwy Rzeczypospolitej. Myślę, że nikt z nich nie odmówi współpracy, nie odmówi wsparcia w tak trudnej chwili.
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Przeanalizowaliśmy bardzo dokładnie projekt ustawy. Pierwszą zasadą w tej sytuacji powinno być to, żeby ta ustawa nie pogorszyła niczego w systemie obronnym państwa, dlatego dziękuję za te poprawki, dziękuję za wczorajsze deklaracje pana premiera Jarosława Kaczyńskiego na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego, za to, że pod takim kątem tę ustawę przeglądamy. Nie można ruszać systemu mobilizacyjnego, likwidować wojskowych komend uzupełnień w takiej sytuacji. Te zmiany trzeba albo odsunąć, albo na długi czas z tej legislacji wykreślić.
Nasze wątpliwości budzi model finansowania: obok budżetu obrony narodowej. Najzdrowszą sytuacją jest to, że wydatki obronne są realizowane w ramach budżetu państwa, pod kontrolą parlamentu, pod kontrolą Najwyższej Izby Kontroli i w pewnej jawności dla obywateli. (Oklaski) Natomiast jeśli ma powstać taki fundusz i są argumenty na rzecz jego powstania związane z emisją obligacji, proponujemy, aby w duchu tej wspólnoty, o której wcześniej była mowa, wyposażyć sejmową Komisję Obrony Narodowej w prawo opiniowania większych zakupów dla modernizacji wojska. (Oklaski) Tak jest w Stanach Zjednoczonych, tak jest w Niemczech. Takie rozwiązanie, które dzieli odpowiedzialność za zakupy, które kosztują miliardy albo nawet dziesiątki miliardów złotych, wiąże Rzeczpospolitą na 10-20 lat. Jest w interesie rządzących to, żeby dzielić się z opozycją odpowiedzialnością. Proszę rozważyć takie rozwiązanie. (Oklaski)
Popieramy wszystkie zapisy korzystne dla żołnierzy, nowe formy służby wojskowej. Trzeba pozyskiwać najlepszych i zatrzymać odpływ kadr. Ta część tej ustawy oczywiście będzie przez nas poparta.
Apeluję o nadzwyczajną otwartość przy tej pracy, o otwartość na poprawki opozycji. Rozumiemy, że ten projekt powstawał w pośpiechu, były poprawki w ostatniej chwili. To zrozumiałe, ale ten projekt zawiera wiele błędów. One może nie są jakoś specjalnie istotne czy fundamentalne, ale po prostu nie wypada, żeby w dokumencie tego rodzaju były błędy. Np. są takie same zapisy w dwóch różnych artykułach, mówię o art. 24 i art. 25, gdzie ust. 8 i ust. 5 są jednakowe. To jakiś błąd, ktoś tego po prostu nie dopatrzył. Proszę, nie upierajmy się przy każdym słowie i każdym zdaniu, tylko pracujmy w ramach komisji, podkomisji w taki sposób, żeby ta ustawa była ustawą, o której potem wszyscy będziemy mogli powiedzieć, że jesteśmy za nią odpowiedzialni.
Należy też dodać, że mimo nazwy ˝Ustawa o obronie Ojczyzny˝ ten projekt nie wyczerpuje wszystkich obszarów obrony ojczyzny. Trzeba pracować nad regulacjami w zakresie kierowania państwem w czasie wojny, rolą ministra obrony narodowej. Ta sprawa w przekonaniu moim i naszych ekspertów nie jest załatwiona w sposób zadowalający. Również kwestie krytyczne z punktu widzenia obecnej sytuacji, mam na myśli rolę państwa gospodarza, czyli zdolność przyjęcia na terytorium Polski wsparcia sojuszniczego, nie są w zadowalający sposób uregulowane.
W tym momencie, gdy mówimy o naszych sojusznikach, chciałbym podkreślić, że absolutnie wspieramy obecność sił NATO w Polsce, szczególnie sił Stanów Zjednoczonych. Należy uczynić wszystko, aby tę obecność pilnie zwiększyć i utrwalić. (Oklaski) Jeśli wymaga to poniesienia większych kosztów po stronie Rzeczypospolitej, należy te koszty ponieść.
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mamy w pamięci wiele takich momentów jedności polskiej klasy politycznej i polskiego społeczeństwa. Niestety zawsze było tak, że one chwilę trwały i potem mijały. Dziś mamy sytuację absolutnie nieporównywalną do żadnej wcześniejszej. Zagrożenie jest realne i musimy działać na miarę tego czasu. Apeluję do wszystkich, zwłaszcza do obozu rządzącego, o to, żeby tej jedności dziś nie zmarnować, żeby pozostawić ją dla spraw bezpieczeństwa narodowego na zawsze. Nie możemy sobie pozwolić na to, żeby przyszłe pokolenia zarzuciły nam, że tę jedność zmarnowaliśmy i nie zapewniliśmy bezpieczeństwa Rzeczypospolitej. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)
Przebieg posiedzenia