9. kadencja, 5. posiedzenie, 1. dzień (12-02-2020)
1. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2020 (druki nr 112, 112-A i 204).
Poseł Kazimierz Smoliński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! No tak, znowuż straszenie, straszenie Polaków. Z jednej strony pani poseł...
(Poseł Mirosława Nykiel: Polacy to widzą, nie trzeba ich straszyć.)
...mówi o lawinowym wzroście cen, mówi o 3-4% w grudniu ub.r., tak?
(Poseł Krystyna Skowrońska: 7%.)
Jeżeli to jest lawina, to daj Boże, żeby taka lawina wszędzie była. Ale pani poseł zapomina o tym...
(Poseł Paulina Hennig-Kloska: Ale to jest wskaźnik inflacji, proszę porównać.)
...że wynagrodzenia w tym czasie wzrosły.
(Poseł Paulina Hennig-Kloska: Proszę, to ceny leków, panie pośle.)
Dobrze, jeżeli pani uważa, że ten jednostkowy przykład jest dowodem, to daj Boże tak podchodzić do finansów publicznych.
(Poseł Paulina Hennig-Kloska: Jest wiele takich przykładów, mogę panu kartotekę przynieść.)
Jeden rachunek o tym nie decyduje.
Proszę zobaczyć dane GUS, które zostały opublikowane. Wzrost średnich wynagrodzeń wynosi ponad 7%, to też należy brać pod uwagę. Ale tak jak pani poseł Masłowska mówiła o dobrym budżecie, jeżeli chodzi o służbę zdrowia, chciałem powiedzieć, że w zakresie transportu i mieszkalnictwa, budownictwa ten budżet jest równie dobry, a powiedziałbym nawet bardzo dobry.
Jeżeli chodzi o transport, proszę państwa, wydatki na 2020 r. to jest ponad 45 319 mln. To jest, proszę państwa, wzrost o 23,2%. Z tego na samą infrastrukturę drogową przeznaczamy ponad 20 732 mln i tu mamy 32-procentowy wzrost.
(Głos z sali: A ile wybudowaliście?)
Zaraz przejdziemy do wybudowanych dróg.
Krajowy Fundusz Drogowy to jest ponad 15 632 mln zł i tu mamy 39-procentowy wzrost. Państwo cały czas mówicie o tym, że Prawo i Sprawiedliwość nie buduje dróg.
(Poseł Mirosława Nykiel: Bo nie buduje.)
Cały czas tylko i wyłącznie, mówiąc bardzo potocznie, czepiacie się autostrad. Autostrady zostały przez was zbudowane.
(Głos z sali: Wybudowane. Brawo!)
Tylko dlaczego nie zbudowaliście żadnej autostrady w całości? Żadnej autostrady w całości nie zbudowaliśmy, tak?
(Głos z sali: Wreszcie.)
My teraz te autostrady kończymy.
(Poseł Krystyna Skowrońska: A4 cała.)
(Poseł Marek Sowa: A4.)
Autostrada A1, zaczynająca się w Gdańsku, z którego mam przyjemność być posłem, dopiero teraz zostanie skończona. A zaczęto ją budować na początku 2000 r. Do tej pory przez 8 lat nie potrafiliście tego zrobić. My teraz kończymy tę autostradę.
Transport kolejowy, proszę państwa. 18 mld 960 tys. - prawie 17-procentowy wzrost. Krajowy program kolejowy - 20-procentowy wzrost, ponad 12 mld 350 tys. Na infrastrukturę kolejową Polskie Linie Kolejowe wydają ponad 4 230 mln, z tego na pomoc techniczną ponad 83 mln zł. Dofinansowanie krajowych przewozów pasażerskich. Proszę państwa, nowy program, z którego gminy, samorządy... Apel tutaj do samorządów, żeby korzystały.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Nie korzystają.)
Coraz więcej korzystają. Przeznaczamy na to 1 965 mln zł i to jest o 2 mld więcej. Każda złotówka z tych 2 mld to więcej, niż wy przeznaczaliście. Bo wy na ten cel przeznaczaliście zero. Takie duże zero. Natomiast jeżeli chodzi o przewozy wojewódzkie, to mamy ponad 700 mln zł, też mamy ponad 12-procentowy wzrost, a jeśli chodzi o projekty unijne, zakup towarów taboru kolejowego, to mamy ponad 34-procentowy wzrost, to jest ponad 664 mln zł.
Pozostałe projekty w zakresie środków Centrum Unijnych Projektów Transportowych to jest też prawie 18-procentowy wzrost, ponad 5 mld zł.
Infrastruktura. Jeżeli chodzi o Ministerstwo Infrastruktury, to mamy spadek wydatków, część zadań tego ministerstwa przeszła do innego ministerstwa, więc mamy ponad 16-procentowy spadek.
I teraz, jak państwo tak mówicie o tej budowie autostrad i dróg kolejowych czy w ogóle dróg, proszę państwa, na koniec 2015 r. było w Polsce 3 tys. km dróg. Autostrady, drogi szybkiego ruchu i drogi krajowe, 3 tys. km. Na koniec 2019 r. mamy 4146 km. Państwo przez 8 lat zbudowaliście 2 tys. km dróg. My przez 4 lata zbudowaliśmy ponad 1 tys., przepraszam, 1100 km.
(Poseł Mirosława Nykiel: Tak, tak.)
Czyli statystycznie zbudowaliśmy więcej, niż wy zbudowaliście, a ciągle mówicie, że my budujemy mniej. My budujemy więcej dróg, budujemy mniej autostrad, natomiast budujemy dużo więcej dróg ekspresowych i dróg krajowych.
Jeżeli chodzi o drogi w Polsce, proszę państwa, nowy program: budowa 100 obwodnic.
(Poseł Maria Małgorzata Janyska: A gdzie są poprzednie?)
28 mld zł w ciągu 10 lat wydamy na 100 obwodnic. Szacowana długość tych obwodnic to 820 km. Do tej pory zbudowano obwodnice o długości ok. 500 km, więc w ciągu 10 lat zbudujemy więcej, niż do tej pory przez wszystkie lata zostało zbudowanych.
Finansowanie: 28 mld jest zapewnione, 100 obwodnic. Nie będę przytaczał całej tej listy, proszę państwa, bo mamy obwodnice w każdym województwie: dolnośląskie - siedem, lubelskie - siedem, łódzkie - pięć, mazowieckie - dziewięć, podkarpackie - osiem, pomorskie - pięć, świętokrzyskie - cztery, wielkopolskie - osiem, pomorskie - siedem...
(Głos z sali: A śląskie?)
...kujawsko-pomorskie - siedem, lubuskie - siedem, małopolskie - siedem, opolskie - cztery, podlaskie - pięć, śląskie - pięć, warmińsko-mazurskie - pięć, zachodniopomorskie - dziewięć. W sumie 100 obwodnic.
Ale to nie wszystko. Oprócz tego budujemy obwodnice również w ciągu dróg ekspresowych. To będą takie obwodnice jak w Łodzi czy w Rzeszowie, czy w województwie kujawsko-pomorskim, chociażby w Solcu Kujawskim.
(Poseł Ryszard Wilczyński: I odmawiacie...)
Proszę państwa, program jest przełomowy, jeżeli chodzi o tego typu wydatki. Mamy poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Tutaj jest ogromne zadanie, które chcemy zrealizować, ponieważ Polska ciągle jest w czołówce krajów, jeżeli chodzi o wypadki drogowe. Ciągle ponad 2 tys. osób ginie na drogach, z czego ponad 70% ginie w obszarach zabudowanych. A więc obwodnicami wyprowadzamy ruch poza teren zabudowany i dzięki temu, co można przyjąć ze 100-procentową pewnością, na tym terenie będzie mniej wypadków. (Oklaski)
To jest kwestia nie tylko bezpieczeństwa ruchu drogowego, ale również zwiększenia przepustowości sieci drogowej, czystego powietrza i mniejszego hałasu. Tutaj było dużo mowy o tym, że Polacy umierają z powodu smogu itd. Transport też jest źródłem zanieczyszczeń powietrza i hałasu. Wyprowadzenie obwodnic i ruchu z centrów miast zmniejszy zarówno zanieczyszczenie powietrza, jak i hałas. Będzie to miało również wpływ na rozwój regionalny. Wychodzenie obwodnic poza teren zurbanizowany powoduje, że wokół tych obwodnic powstają nowe tereny inwestycyjne. Właściwie wśród tych 100 samorządów nie ma samorządu, który nie byłby z tego zadowolony, a mnóstwo samorządów chciało się znaleźć na tej liście dotyczącej 100 obwodnic.
(Głos z sali: Chęci do inwestycji nie ma.)
Niestety budżet, jak państwo wiecie, nie jest z gumy. Robimy 100 obwodnic, a w ciągu 10 lat będziemy realizowali kolejne. Te zostaną zrealizowane, będziemy realizowali kolejne. Ten program wynika zarówno ze ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝, zrównoważonego rozwoju transportu, z rozwoju regionalnego, programu bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz polityki miejskiej do 2023 r. To wszystko powoduje, że on jest komplementarny i zgodny z oczekiwaniami samorządów. Nie spotkałem się jeszcze z żadnym samorządem, który byłby niezadowolony z tego, że na jego terenie jest budowana obwodnica.
Proszę państwa, teraz budownictwo i mieszkalnictwo. Tutaj też ogromny krzyk ze strony opozycji, że zlikwidowaliśmy program ˝Mieszkanie dla młodych˝, że program ˝Mieszkanie+˝ nie funkcjonuje...
(Głos z sali: A funkcjonuje?)
...że jest nieszczęście na rynku mieszkaniowym - nieszczęście, które polega na tym, że w Polsce w 2019 r. wybudowano najwięcej mieszkań od czasu lat 70. Wtedy budowano... (Poruszenie na sali)
(Poseł Ryszard Wilczyński: Ale to nie wy, to nie państwo budowało, nie sektor publiczny buduje.)
Proszę państwa, cały czas mówicie, że to jest takie opresyjne państwo - opresyjne państwo, w którym mamy rekordy, jeżeli chodzi o budownictwo, i to nie tylko budownictwo deweloperskie, ale również budownictwo socjalne. Niektórzy posłowie, którzy są tu pierwszą kadencję, tego nie pamiętają, ale poprzednia koalicja w roku 2009... Przypomnę państwu: zlikwidowaliście państwo Fundusz Dopłat, budownictwo społeczne, komunalne, TBS-y.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Nieprawda!)
Zlikwidowaliście Fundusz Dopłat, również jeśli chodzi o spółdzielnie mieszkaniowe. Myśmy ten fundusz przywrócili.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Nieprawda!)
Pani poseł, pani rzeczywistości nie zakrzyczy, nie zaprzeczy temu, że zlikwidowaliście ten fundusz.
(Poseł Ryszard Wilczyński: No i co? I tysiąc mieszkań. ˝Mieszkanie+˝.)
Ten fundusz został przywrócony i w tej chwili samorządy zaczynają... Po dużej zapaści w zakresie budowy mieszkań komunalnych w latach 2011, 2012, 2013, 2014 zaczynamy się wreszcie odbijać od dna, jeżeli chodzi o budownictwo komunalne. Wprowadziliśmy dopłaty. Samorządy mogą dostać nawet do 40% dopłaty do budownictwa komunalnego. Zlikwidowaliśmy pojęcie budownictwa socjalnego. Nie ma dwóch rodzajów budownictwa, są tylko umowy - socjalna, komunalna - w jednym rodzaju budownictwa. W 2012 r. zbudowano zaledwie 1,1 tys. mieszkań czynszowych, a już w 2018 r. to było 1,5 tys. mieszkań. W ubiegłym roku było tego jeszcze więcej. W tej chwili mamy ponad 6 tys. mieszkań w budowie. To są zawierane przez Bank Gospodarstwa Krajowego umowy o dofinansowanie. Chodzi o towarzystwa budownictwa społecznego, finansowanie bezpośrednio z budżetu gminy, spółki gminne i spółdzielnie mieszkaniowe. Sam mam przykład: w moim rodzinnym Tczewie spółdzielnia mieszkaniowa chyba po raz pierwszy od 30 lat buduje nowe mieszkania. Spółdzielnie chcą budować, dostają dofinansowanie z Banku Gospodarstwa Krajowego. Jest szansa, że potencjał tkwiący w spółdzielniach mieszkaniowych zostanie wykorzystany, aby tam budować. Apeluję również do samorządów, żeby korzystać z tych różnych instrumentów w zakresie wsparcia budownictwa czynszowego na wynajem. Jest nowy program ˝Mieszkanie na start˝, gdzie niezależnie od tego, kto jest inwestorem, lokator wynajmujący mieszkanie może dostać dopłatę z tytułu czynszu. Coraz więcej samorządów zaczyna z tego korzystać.
Jeżeli chodzi o ˝Mieszkanie+˝, potencjał tych mieszkań, zaczynamy to realizować. To jest trudny program.
(Poseł Jakub Rutnicki: Oj, bardzo trudny.)
I z jednej strony, proszę państwa, mamy 120 tys. potencjalnych gruntów, 18 tys. mieszkań w tej chwili już jest w projektowaniu. Wybudowano rzeczywiście 867 mieszkań.
(Poseł Jakub Rutnicki: Brawo! 5 lat!)
Ale to, proszę państwa, o 860 więcej niż wy zbudowaliście, bo za waszych rządów zbudowano, jeszcze raz powiem, zero.
(Głos z sali: Kłamstwo!)
(Poseł Jakub Rutnicki: MdM.)
Jeżeli chodzi o MdM, proszę państwa, proszę przeczytać raport poprzedniego prezesa Najwyższej Izby Kontroli.
(Poseł Małgorzata Chmiel: Panie pośle, co pan mówi?)
Proszę przeczytać ten raport. Pan prezes Kwiatkowski suchej nitki na tym programie nie zostawił. Program został zrealizowany w takim okresie, na jaki go zaplanowaliście. Był zaplanowany na lata 2014-2018 i w tych latach został zrealizowany. Nie przewidywaliście dłuższej realizacji tego programu. Dlaczego zaplanowaliście to na 4 lata? Trzeba było to zaplanować na 8 lat, na 10 lat albo na 12 lat. Zaplanowaliście to na 4 lata. Program nie spowodował powstania ani jednego nowego mieszkania. Żadne dane nie wskazywały na to, że dzięki temu programowi powstawały nowe mieszkania.
Jeżeli chodzi o liczbę budowanych mieszkań, proszę państwa, w zeszłym roku padł rekord - 200 tys. mieszkań. W 2011 r., tj. za państwa czasów, było 130 tys.
(Poseł Jakub Rutnicki: Ale kto je wybudował? Deweloperzy.)
Dlaczego za waszych czasów deweloperzy nie budowali?
(Poseł Małgorzata Chmiel: Jak nie budowali? Budowali.)
Powtarzam dane: w 2011 r. - 130 tys., w 2015... (Gwar na sali)
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Posłuchajcie, państwo, panie pośle. Każdy z państwa będzie miał głos, naprawdę. Dajcie się wypowiedzieć, będziecie mieli państwo głos. Zaczyna to po prostu marnie wyglądać, naprawdę. Proszę was, szanuję.
Proszę bardzo, panie pośle.
Poseł Kazimierz Smoliński:
W 2015 r. - 140 tys. mieszkań wybudowanych przez deweloperów, przez wszystkich innych. W zeszłym roku - 200 tys. mieszkań. Dlaczego ci deweloperzy za waszych czasów nie zbudowali 200 tys.? Bo nie było odpowiednich instrumentów, nie było odpowiedniej zmiany ustaw, które umożliwiają tę budowę. Myśmy to otoczenie poprawili, proszę państwa.
(Poseł Jakub Rutnicki: To teraz jest wasz sukces.)
Po pierwsze, panie pośle, niegrzecznie mi pan przerywa. Po drugie, podaję dane. Jeżeli dane kłamią, to proszę iść do Głównego Urzędu Statystycznego albo do deweloperów, którzy te dane mają. To są twarde dane statystyczne. W 2011 r. - 130 tys., w 2015 r. - 147 tys. To są dane. My mamy od 3 lat 160, 170, 180 i 200 tys. Jeżeli chodzi o ten rok, planujemy, żeby w Polsce zostało wybudowanych 225 tys. mieszkań.
(Poseł Jakub Rutnicki: Pan kłamie.)
Proszę państwa, bierzemy pod uwagę to, że wszelkiego rodzaju programy, które są w zakresie budownictwa mieszkaniowego, są bardzo pozytywnie odbierane przez rynek mieszkaniowy, mimo kontrowersji z tego wynikających. Nikt nie twierdzi, że liczba mieszkań jest zadowalająca. W ˝Narodowym programie mieszkaniowym˝ przyjęliśmy, że chcemy dojść do średniej europejskiej, jeżeli chodzi o liczbę mieszkań na 1 tys. mieszkańców. W tej chwili doszliśmy do 380 mieszkań na 1 tys. mieszkańców. Średnia europejska 2 lata temu wynosiła 435. Do tej średniej chcemy dojść. Jesteśmy na dobrej drodze. Tu chodzi nie tylko o deweloperów, ale również, tak jak powiedziałem, o spółdzielnie mieszkaniowe, budownictwo komunalne, budownictwo czynszowe. Wszyscy mogą ten rynek zaspokoić. Nie wszyscy mogą kupować u deweloperów, dlatego wprowadziliśmy nowe instrumenty wsparcia budownictwa. W przypadku tego programu są dobre reakcje w środowisku budownictwa. Oczekujemy większego zaangażowania samorządów.
Samorządy, nie bójcie się konkurować w tym zakresie z deweloperami, dlatego że nie wszyscy mieszkańcy mogą kupować u deweloperów. Budownictwo ze wsparciem społecznym jest potrzebne. Jest wielu Polaków, którzy potrzebą taniego budownictwa. My te instrumenty wprowadziliśmy. Mało tego, instrumenty wsparcia w tej chwili funkcjonują przez cały rok. Wcześniej był jeden nabór albo były dwa nabory w ciągu roku, w tej chwili można iść do Banku Gospodarstwa Krajowego i praktycznie po 30 dniach od złożenia wniosku wniosek ma być zweryfikowany i dopłata ma zostać przyznana. Myśmy też odziedziczyli ten program, tak? Były dwie emisje. Panie ministrze, pan pamięta, dwie emisje były i każdy musiał czekać.
(Poseł Cezary Grabarczyk: Doskonale.)
Najpierw jedna emisja w ciągu roku i dopiero następny rok. Myśmy wprowadzili dofinansowanie ciągłe. W każdej chwili można iść do Banku Gospodarstwa Krajowego, złożyć wniosek i otrzymać dofinansowanie. Tak że biorąc pod uwagę to, że mimo dyskusji i różnych kontrowersji, które na posiedzeniu zarówno Komisji Infrastruktury, jak i Komisji Finansów Publicznych mieliśmy, opinia jest pozytywna w sprawie tych części, apeluję, aby poprzeć budżet w części 18 i w części 39, ponieważ jest to budżet naprawdę rozwojowy, taki który sprzyja rozwojowi Polski. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia