9. kadencja, 5. posiedzenie, 1. dzień (12-02-2020)
6. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw (druk nr 208).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jan Sarnowski:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić Wysokiej Izbie rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy od podatku od towarów i usług, ustawy o wymianie informacji podatkowej z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw zawarty w druku nr 208.
Rozwiązania zawarte w projekcie ustawy dokonują implementacji trzech dyrektyw: dyrektywy Rady 2017/952 z dnia 29 maja 2017 r., tzw. dyrektywy ATAD2, dyrektywy Rady 2018/822 z dnia 25 maja 2018 r., tzw. dyrektywy MDR, oraz dyrektywy Rady 2018/1910 z dnia 4 grudnia 2018 r., a także dostosowują przepisy ustawy o VAT do zmian wynikających z rozporządzenia wykonawczego 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r. w odniesieniu do niektórych zwolnień związanych z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi, tzw. pakietu quick fixes.
Regulacje zawarte w dyrektywie ATAD2 mają na celu uszczelnienie systemu podatku dochodowego od osób prawnych. Sam skrót ATAD oznacza Anti Tax Avoidance Directive, czyli dyrektywę przeciwdziałającą unikaniu opodatkowania. Dyrektywa ta stanowi realizację ustaleń na forum OECD i G-20 dotyczących zjawisk erozji podstawy opodatkowania i transferu zysków, tzw. Base Erosion and Profit Shifting, w skrócie BEPS. Stanowi ona drugą falę koordynowanego z poziomu Unii Europejskiej procesu zmian w przepisach prawa krajów członkowskich, których celem jest uczynienie ich bardziej odpornymi na międzynarodową agresywną optymalizację podatkową.
W ramach implementacji dyrektywy ATAD 2 wprowadzane są do polskiego prawa regulacje mające na celu przeciwdziałanie rozbieżnościom w kwalifikowaniu tzw. struktur hybrydowych. Dotyczy to sytuacji, w których różne podmioty lub wydatki oceniane są w różny sposób: jako podlegające lub niepodlegające opodatkowaniu, podlegające lub niepodlegające odliczeniom w różnych krajach Unii Europejskiej. Umiejętne korzystanie przez firmy z odmiennych sposobów oceny zjawisk przez przepisy i organy działające w różnych krajach prowadzić może - przy umiejętnym zastosowaniu prawa przez podatników - do osiągnięcia przez nich nieuzasadnionych korzyści. Należy do nich np. kilkukrotne odliczenie tych samych płatności, kosztów lub strat, od dochodu osiąganego w różnych krajach. Wejście w życie projektowanych zmian wpłynie pozytywnie na sektor finansów publicznych. Szacuje się, iż pozytywny skutek dla tego sektora może wynieść ok. 887 mln zł w skali całego roku.
Ustawa wprowadza także zmiany związane z drugim etapem implementacji dyrektywy MDR. Skrót MDR oznacza Mandatory Disclosure Rules, czyli nałożony przez Unię Europejską obowiązek przekazania organom podatkowym państw członkowskich informacji o schematach podatkowych realizowanych przez zarejestrowane w Polsce firmy. Implementacja dyrektywy MDR rozłożona została na dwa etapy. Pierwszy zakończył się 1 stycznia 2019 r., kiedy weszła w życie ustawa wprowadzająca w Polsce obowiązek raportowania o krajowych i międzynarodowych schematach podatkowych. Jej efektem był szacowany wzrost wpływów podatkowych o ok. 762 mln zł tylko w pierwszym roku jej funkcjonowania oraz identyfikacja szeregu struktur optymalizacyjnych analizowanych w pracy operacyjnej przez departamenty Krajowej Administracji Skarbowej i mogących służyć do podejmowania dalszych działań uszczelniających.
Przedłożona dzisiaj ustawa stanowi wykonanie drugiego etapu implementacji dyrektywy MDR, który realizowany jest poprzez zmiany w ustawie o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz w Ordynacji podatkowej. Zmiany w ustawie o wymianie informacji nakładają na szefa Krajowej Administracji Skarbowej obowiązek przekazywania informacji o transgranicznych schematach podatkowych organom podatkowym innych państw członkowskich i określają jego zasady. Informacja przekazywana będzie automatycznie w ciągu miesiąca od zakończenia kwartału, w którym organ otrzymał informację o stosownym schemacie. Pierwsza wymiana nastąpi do dnia 31 października 2020 r. Zmiany w Ordynacji podatkowej przewidują nałożenie na podmioty zobowiązane do informowania o schematach transgranicznych obowiązku retrospektywnego raportowania schematów wdrożonych od 26 czerwca 2018 r. do 31 marca 2020 r. Raportowanie dokonane będzie według ustalonego na szczeblu Unii Europejskiej wiosną 2019 r. standardu wymiany informacji o schematach podatkowych.
Na koniec - pakiet Quick Fixes to pakiet zmian dyrektywy VAT i rozporządzenia wykonawczego 282/2011 mających na celu uproszczenie zasad rozliczania transakcji dokonywanych między krajami Unii Europejskiej. Projektowana ustawa wprowadza nowe regulacje dotyczące procedury magazynu typu call-off stock, modyfikuje przepisy dotyczące transakcji łańcuchowych oraz przepisy dotyczące warunków niezbędnych do zastosowania stawki 0% dla dostaw towarów w transakcjach wewnątrzwspólnotowych.
Ponadto projekt ustawy przewiduje dostosowanie przepisów ustawy o VAT do zmian wynikających z rozporządzenia wykonawczego 2018/1912. Wprowadza ono zmiany w zakresie dowodów wymaganych do zastosowania stawki 0% w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów oraz określa szczegółowy zakres danych, jakie powinna zawierać ewidencja podatnika korzystającego z procedury magazynu typu call-off stock. Przedmiotowe rozporządzenie wiąże już w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, a zatem nie wymaga implementacji do krajowego porządku prawnego.
Dodatkowo projekt ustawy realizuje wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 lutego 2018 r. w sprawie C-307/16 Stanisław Pieńkowski. Konsekwencją wyroku jest ułatwienie zwrotu podatku VAT podróżnym dokonującym zakupów w systemie tax free. Polega ono na wyeliminowaniu ograniczenia prawa do dokonywania samodzielnego zwrotu VAT do tylko tych sprzedawców, którzy osiągnęli w poprzednim roku podatkowym obroty powyżej 400 tys. zł.
Projekt ustawy przewiduje wejście w życie zmian z dniem 1 kwietnia 2020 r., co jest związane z koniecznością jak najszybszej transpozycji dyrektyw ATAD 2, MDR oraz pakietu Quick Fixes do krajowego porządku prawnego. Szacowany pozytywny skutek projektowanych zmian dla sektora finansów publicznych może wynieść ok. 1623 mln zł w skali całego roku.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie proszę Wysoką Izbę o przyjęcie projektu ustawy w wersji zaproponowanej przez rząd. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia