9. kadencja, 5. posiedzenie, 1. dzień (12-02-2020)

7. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (druk nr 207).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jan Sarnowski:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić Wysokiej Izbie rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw zawarty w druku nr 207.

    Proponowane zmiany korzystnie wpłyną na wywiązywanie się podatników z obowiązków podatkowych. Eliminują również wątpliwości, które pojawiły się w praktycznym stosowaniu przepisów podatkowych, i dostosowują obowiązujące regulacje do zmieniającej się rzeczywistości. Projekt wprowadza zmiany w zakresie podatku dochodowego, podatku od towarów i usług oraz zmiany w Ordynacji podatkowej. Realizowane ustawą zmiany w podatku dochodowym polegają na dostosowaniu z dniem 1 stycznia 2021 r. przepisów podatkowych do obowiązującej Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z 2015 r.

    Chciałbym podkreślić, że zmiany te nie mają charakteru merytorycznego, nie zmieniają zasad opodatkowania podatkiem dochodowym. Ich celem jest jedynie przyporządkowanie w przepisach o podatku dochodowym nowych symboli i nazw grupowań PKWiU. Ponieważ z rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzającego PKWiU 2015 wynika, że do końca 2020 r. dla celów podatku dochodowego stosuje się PKWiU 2008, to zmiany te wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.

    Ponadto proponujemy zmiany, które przyczynią się do zmniejszenia liczby rocznych obliczeń podatku sporządzanych przez organy rentowe, np. ZUS. Organy rentowe nie będą sporządzały rocznego obliczenia podatku, czyli PIT-40A, gdy z tego obliczenia będzie wynikać nadpłata. Nadpłata podatku zazwyczaj powstaje wówczas, gdy podatnik uzyskuje status emeryta czy rencisty w trakcie roku podatkowego. Czyli osiąga dochody w roku podatkowym z więcej niż jednego źródła, np. ze stosunku pracy i z emerytury. To oznacza, że jest on obowiązany skumulować te dochody w zeznaniu podatkowym. W takim przypadku roczne obliczenie podatku dokonane przez organ rentowy nie jest ostatecznym rozliczeniem. Pomimo dokonania takiego rozliczenia przez organ rentowy podatnik i tak składa zeznanie roczne. Zmiana ta nie pogarsza zatem sytuacji tych podatników, w szczególności że obecnie będą mogli skorzystać z usługi Twój e-PIT, w ramach której zostanie im wygenerowane zeznanie roczne.

    Niewątpliwie korzystną zmianą z punktu widzenia podatnika jest zapewnienie skuteczności złożonego przez niego do organu rentowego wniosku o niepomniejszanie o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek na lata następne. Jest on ważny bezterminowo od dnia jego złożenia aż do jego wycofania. Taki wniosek podatnik składa w celu uniknięcia dopłaty, np. gdy oprócz emerytury uzyskuje również inne dochody i tym samym jest obowiązany do samodzielnego rozliczenia podatku w rocznym zeznaniu. W takim przypadku kwotę zmniejszającą podatek emeryt ma potrącaną zarówno od dochodu z emerytury, jak i od innych dochodów, co w rozliczeniu rocznym skutkuje dopłatą podatku. Złożenie wniosku zapobiega takiej sytuacji. Obecnie taki wniosek obowiązuje wyłącznie do końca roku, w którym został złożony. To oznacza, że na kolejny rok podatnik musi składać nowy wniosek. Projekt ustawy eliminuje tę niedogodność dla podatnika.

    Kolejnym przykładem proponowanych korzystnych zmian są zmiany dotyczące sankcji związanych z obowiązkiem dokonywania płatności wynikających z transakcji pomiędzy przedsiębiorcami o wartości przekraczającej 15 tys. zł na rachunki niezamieszczone w wykazie podatników VAT, na tzw. białej liście. Poszerzany jest katalog przypadków, w których podatnik nie będzie musiał zwiększać przychodów albo zmniejszać kosztów uzyskania, mimo że dokonał płatności na rachunki niezamieszczone w wykazie podatników VAT. Podatnik nie poniesie ujemnych konsekwencji, jeśli zapłata należności została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, została dokonana na rachunki własne banków lub gdy wynika z faktury dokumentującej czynności z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów, importu usług lub dostawy towarów rozliczanej przez nabywcę. Proponowane zmiany dają podatnikom pewność, że zgodnie z nowymi przepisami mogą oni płacić za takie faktury bez ryzyka poniesienia negatywnych konsekwencji w podatku dochodowym. Analogiczne zmiany proponujemy również w ustawie - Ordynacja podatkowa w odniesieniu do przepisów dotyczących uwolnienia się z odpowiedzialności solidarnej w przypadku VAT. Dodatkowo proponuje się zmiany dotyczące zawiadomienia składanego przez podatników do naczelnika urzędu skarbowego o zapłacie na rachunek spoza wykazu. Dokonuje się tego w celu uwolnienia się od konsekwencji podatkowych w przypadku CIT, PIT oraz odpowiedzialności solidarnej w przypadku VAT. Zmiana wynika z trudności jakie może mieć nabywca z ustaleniem właściwego naczelnika urzędu skarbowego dla sprzedawcy. Dodatkowo w projekcie zawarto doprecyzowanie, że zawiadomienie jest składane jednorazowo w przypadku konkretnego rachunku, mimo dokonywania wielu wpłat na ten rachunek. Jest to również przepis korzystny dla podatnika, który ułatwi mu prowadzenie działalności gospodarczej.

    Kolejna zmiana zaprojektowana w ustawie wynika z konieczności wykonania rekomendacji Komisji Europejskiej. Komisja zarzuciła Polsce brak klauzuli, która wyłączałaby podatnikowi możliwość potrącenia hipotetycznych kosztów finansowania własnego, gdy chce to osiągnąć w wyniku nieuzasadnionych ekonomicznie czynności. Polska zadeklarowała wprowadzenie tej zmiany, co realizuje niniejszą ustawą.

    Proponujemy również wprowadzenie możliwości wyboru przez podatnika opodatkowania 3-procentowym zryczałtowanym podatkiem dochodowym przychodów z odsetek dyskonta od emisji obligacji emitowanych przez spółkę celową, której zobowiązania zostały przejęte przez podatnika. Regulacja ta umożliwi skorzystanie ww. podmiotom z prostego i korzystnego opodatkowania przychodów z odsetek i dyskonta. Obecnie możliwość opodatkowania odsetek i dyskonta zryczałtowanym 3-procentowym podatkiem dotyczy bowiem wyłącznie emisji pożyczek dokonywanych przez polskich rezydentów podatkowych.

    W przypadku podatku od towarów i usług projekt wprowadza możliwość przesyłania paragonów fiskalnych w postaci elektronicznej do klienta za jego zgodą i w uzgodniony z nim sposób. Paragony będą mogły być wydawane w postaci elektronicznej jako tzw. e-paragony z kas rejestrujących najnowszego typu, czyli tzw. kas on-line. Będzie to ułatwienie oraz uproszczenie zarówno dla podatników prowadzących ewidencję przy zastosowaniu kas, jak i dla konsumentów. E-paragon bowiem jako trwalszy nośnik będzie mógł mieć łatwiejsze zastosowanie, np. w przypadku reklamacji towaru lub usługi. Jest to działanie w celu rozwoju Polski cyfrowej.

    W Ordynacji podatkowej proponujemy zmiany, które umożliwią korzystanie przez organy podatkowe z doręczenia pism za pomocą usługi hybrydowej. Polega ona na przekształceniu przez operatora wyznaczonego dokumentu elektronicznego w przesyłkę listowną i doręczeniu jej adresatowi za poświadczeniem odbioru, czyli w sposób tradycyjny. To z kolei wiązać się będzie z koniecznością umożliwienia w szczególnych przypadkach wglądu operatorowi pocztowemu oraz wybranym jego pracownikom do przesyłek zawierających informacje istotne z punktu widzenia podatkowego, w tym również objęte tajemnicą skarbową.

    Proponujemy również doprecyzowanie przepisów dotyczących tzw. mikrorachunków. Szczególnie uzasadnione jest upoważnienie ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wskazania rodzaju podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, które można rozliczać za pomocą mikrorachunku. Biorąc pod uwagę uwarunkowania techniczno-organizacyjne, minister określi, a następnie będzie aktualizować listę podatków, które można regulować za pośrednictwem mikrorachunku.

    Projekt przewiduje również zmiany spoza dziedziny podatkowej. Znoszą one z dniem 1 października 2019 r. obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy i Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych, obecnie Fundusz Solidarnościowy, z tytułu stypendium doktoranckiego otrzymywanego przez doktorantów. Pobieranie składek na Fundusz Pracy w związku z otrzymywaniem przez doktorantów stypendium nie jest uzasadnione. W związku z kształceniem w szkole doktorskiej pomiędzy podmiotem prowadzącym szkołę doktorską a doktorantem nie powstaje stosunek pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Doktorant nie jest pracownikiem w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W efekcie podmiot prowadzący szkołę doktorską będzie zobowiązany do wystąpienia o zwrot składek zapłaconych na Fundusz Pracy i Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych - Fundusz Solidarnościowy.

    Pozostałe zmiany mają charakter porządkujący. Ich celem jest doprecyzowanie obowiązujących przepisów, co zapobiegnie potencjalnym sporom pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi. Przykładem takich zmian jest wyraźne wskazanie, że w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej za deklarację uznawane jest również sprawozdanie oraz zagwarantowanie skuteczności złożonej korekty zeznania za pośrednictwem usług Twój e-PIT. Proponowane zmiany nie mają wpływu na dochody sektora finansów publicznych bądź ich wpływ będzie nieznaczny.

    Zakłada się, że zmiany wejdą w życie z dniem 1 kwietnia 2020 r., z nielicznymi wyjątkami, dotyczącymi np. zmian dostosowawczych w zakresie PKWiU, które wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.

    Przedstawiając powyższe, uprzejmie proszę Wysoką Izbę o przyjęcie projektu ustawy w wersji zaproponowanej przez rząd. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia