9. kadencja, 5. posiedzenie, 2. dzień (13-02-2020)
9. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo Posłowie! Ja już bodajże miesiąc temu informowałam państwa o działaniach, jakie podejmuje minister zdrowia w obszarze psychiatrii dzieci i młodzieży. Rzeczywiście obecny stan trwał od wielu lat, bo od kilkunastu lat nie podejmowano żadnych działań mających na celu dostosowanie obecnego modelu opieki nad zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży do obowiązujących standardów światowych czy też europejskich.
Dlatego też my już od 2018 r. podjęliśmy konkretne działania, aby zmienić ten system, aby go uczynić bardziej przyjaznym, a przede wszystkim aby dzieci i młodzież, u których pojawiają się pierwsze symptomy zaburzeń zdrowia psychicznego, mieli udzieloną pomoc jak najszybciej, w warunkach przyjaznych, czyli najlepiej w środowisku, w którym żyją, łącznie ze środowiskiem szkolnym, aby ta pomoc była dostarczona w odpowiednim momencie i odpowiedniej jakości.
Jeżeli chodzi o aktualny stan, to mamy w kraju 34 oddziały psychiatryczne przeznaczone dla dzieci i młodzieży, które udzielają świadczeń w trybie całodobowym. Łącznie do dyspozycji jest 995 łóżek. Ale oprócz tego typu instytucji wsparcia udzielają również w zakresie zdrowia psychicznego dzienne oddziały psychiatryczne dla dzieci i młodzieży, których mamy zakontraktowanych 38. Świadczenia psychologiczne udzielane są w 127 placówkach, a świadczenia psychiatryczne, ambulatoryjne dla dzieci i młodzieży w 166.
Należy podkreślić, że z roku na rok wzrastają nakłady na ochronę zdrowia. W stosunku do 2018 r. jest wzrost nakładów na ten rodzaj świadczeń o prawie 30%, czyli przeznaczamy coraz większą kwotę na te świadczenia.
Oczywiście mamy świadomość, że dosypywanie do systemu pieniędzy bez zmiany systemu nie przyniesie oczekiwanych rezultatów. Dlatego też informowałam państwa, że przygotowaliśmy konkretne zmiany oparte na standardach światowych, które pozwolą doprowadzić do tego, że dziecko w przypadku zaburzenia zdrowia psychicznego będzie miało udzieloną pomoc w konkretnym miejscu i w konkretnym czasie.
System ten budowany jest na świadczeniach środowiskowych i ambulatoryjnych, które do tej pory nie były kontraktowane. Drugi poziom to jest poziom oddziałów dziennych, poradnie zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży i zespoły leczenia środowiskowego. I trzeci poziom to jest lecznictwo stacjonarne, które w tej chwili w głównej mierze występuje w naszym kraju.
Takie usytuowanie tych podmiotów, które udzielają wsparcia dzieciom i młodzieży, spowoduje, że do szpitali psychiatrycznych, na oddziały zamknięte będą trafiały dzieci, u których rzeczywiście występuje stan zagrożenia życia bądź też diagnostyka nie może być wykonana w innych warunkach jak tylko w warunkach świadczenia całodobowego. Natomiast większość tych problemów będzie rozwiązywana na pierwszym i drugim poziomie.
I pan poseł wspomniał, żebyśmy przestali mówić i zaczęli robić. Więc, panie pośle, chcę pana poinformować, o tym zresztą już wspominałam w poprzedniej mojej wypowiedzi, że rozpoczynamy proces kontraktowania poradni psychologiczno-psychoterapeutycznych. Rozpoczął się półtora tygodnia temu zgodnie z zapowiedzią ministra zdrowia, że w lutym będą rozpisane pierwsze konkursy. W tej chwili w 15 województwach ogłoszone zostały konkursy na zakontraktowanie poradni psychologiczno-psychoterapeutycznych. Łącznie określono 317 rejonów, gdzie Narodowy Fundusz Zdrowia chce zakontraktować takie poradnie. Środki na te poradnie zostały zabezpieczone. W piątek minister finansów podjął decyzję o przeznaczeniu na ten cel 242 mln zł. To są dodatkowe środki, które przeznaczamy, oprócz tych, które były w planie na zakontraktowanie świadczeń właśnie z tego pierwszego poziomu. Jeśli chodzi o pierwszy poziom, dzieci będą mogły mieć udzielane świadczenia bez skierowania, będą na nie czekali psycholodzy, psychoterapeuci oraz terapeuci środowiskowi. Ten zespół będzie ściśle współpracował z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi w szkołach oraz z asystentami rodzin, którzy działają w obszarze polityki społecznej.
Chcemy, żeby to wsparcie było wsparciem interdyscyplinarnym, bo rozwiązywanie tych problemów zdrowotnych dziecka z zakresu zaburzeń zachowania, zaburzeń emocjonalnych czy zachowań autodestrukcyjnych bardzo często jest możliwe poprzez psychoterapię indywidualną, grupową bądź też korektę w grupach rówieśniczych. Chcemy, aby ten zespół współpracował ściśle z rodziną, bo tam bardzo często rozpoczynają się problemy. I dlatego minister zdrowia podjął konkretne działania, zabezpieczył środki. Proces kontraktowania się rozpoczął i mamy nadzieję, że pierwsze tego typu poradnie wystartują już od 1 kwietnia i że do końca roku ta mapa poradni na terenie naszego kraju będzie sukcesywnie wypełniana.
Ten model, który zbudowaliśmy, który wdrażamy, który będzie finansowany, bo jest zabezpieczenie, jest oparty na standardach światowych, ale również (Dzwonek) na doświadczeniach pozyskanych w wyniku pilotażu realizowanego w kilku ośrodkach w kraju. Z tego pilotażu wynika, że taki sposób opieki gwarantuje, iż większość problemów dzieci jest rozwiązywana właśnie w środowiskach domowych, ambulatoryjnych i nie ma potrzeby ich hospitalizacji, co jest ze wszech miar korzystne dla ich zdrowia psychicznego. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia