9. kadencja, 5. posiedzenie, 2. dzień (13-02-2020)
9. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Grzegorz Puda:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na wstępie należy zaznaczyć, że Śląsk - województwo śląskie - został wskazany w krajowych dokumentach strategicznych, przede wszystkim trzeba tu powiedzieć o ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝, jako obszar strategicznej interwencji polityki regionalnej. Region ten zmaga się, jak państwo doskonale wiecie, z trudnościami o charakterze restrukturyzacyjnym i adaptacyjnym, stąd wymaga szczególnego zainteresowania polityki państwa prowadzonej ze szczebla krajowego i, nie da się ukryć, regionalnego.
Jednym z kluczowych celów jest dążenie do zmiany profilu województwa śląskiego, mówię również o terenie Zagłębia. Oprócz niezbędnych działań w sferze gospodarczej niezwykle potrzebny jest wysiłek zmierzający do ukazania wszystkich cennych zasobów dziedzictwa kulturowego tego całego regionu. Tak się składa, że województwo śląskie składa się z kilku subregionów, więc mówię w tej chwili o wszystkich ważnych z punktu widzenia kultury subregionach.
Oczywiście ta zmiana profilu regionów, o której mówi ˝Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝, musi być kompleksowa. Co ważne, musi być zakorzeniona w tym, co stanowi, co jest takie - my to mówimy potocznie - śląskie, a także o potencjale dziedzictwa kulturowego. Jednym z tych najważniejszych elementów dziedzictwa są zamki i ich pozostałości, w tym wspomniany przez pana posła zamek w Będzinie.
Jako wiceminister funduszy i polityki regionalnej jestem wielkim zwolennikiem wsparcia zabytków, dziedzictwa kulturowego w województwie śląskim, w tym jego cennych zamków. Wspieramy w tym zakresie wysiłki podejmowane przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Jednym z zadań naszego ministerstwa na rzecz wzmacniania pozycji konkurencyjnej regionów jest objęcie w ramach prowadzonej polityki rozwoju regionalnego działań adresowanych do najważniejszych obiektów zabytkowych, aby uchronić je przed dewastacją i bezpowrotnym zniszczeniem.
Bardzo ważne są również działania na rzecz przywrócenia tych zabytków społecznościom lokalnym oraz turystom, którzy na co dzień mogliby korzystać z tych zabytków. To powinno wiązać się również z adaptacją tych zabytków na cele kulturowe. Dobrze by było, aby te podmioty, w których pieczy znajdują się takie zabytki jak zamek w Będzinie, dysponowały długoterminowym planem rozwoju zabytku, aby mógł on pełnić rolę czynnej i znaczącej w regionie instytucji kultury.
W ten sposób ratujemy nie tylko zabytek, ale jesteśmy w stanie także wspierać jego nowe funkcje, wspierać turystykę i szeroko rozumianą kulturę przez duże K. Osobiście uważam, że istotne jest łączenie takich zabytków w tematyczne szlaki historyczno-kulturowe, dzięki czemu te szlaki będą mogły wzmacniać atrakcyjność całego regionu. Ważne jest również łączenie takich miejsc w szlaki edukacyjne, które będą następnym pokoleniom, głównie następnym pokoleniom, pokazywały, jak istotna jest rola historii w tym, co robimy dzisiaj.
Jeżeli chodzi o dofinansowanie zamku w Będzinie ze środków Unii Europejskiej, to w latach 2007-2013 gmina Będzin uzyskała unijne dofinansowanie w kwocie 14 mln zł z regionalnego programu województwa śląskiego na realizację projektu ˝Zachowanie dziedzictwa kulturowego i osiągnięć kulturalnych Zagłębia˝. Finansowanie kultury w ramach środków w latach 2014-2020 - w tej perspektywie finansowej kontynuowane jest wsparcie ze środków Unii Europejskiej dla dziedzictwa kulturowego i zasobów kultury zarówno z poziomu krajowego, jak również z poziomu regionalnego, a nawet z poziomu samorządowego.
Samo województwo śląskie, z czego osobiście jestem dumny, pozyskało prawie 380 mln zł unijnego wsparcia dla dziedzictwa kultury i instytucji kultury. Wśród inwestycji tego regionu można podać przykład Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach bądź remont budynku kościoła Świętej Trójcy w Bytomiu.
Odpowiadając na drugą część pytania dotyczącą otoczenia obiektów zabytkowych, należy podkreślić, że możliwość takiego wsparcia jest bardzo ważna i uwzględniona w trwających pracach nad zakresem wsparcia przyszłych programów operacyjnych. W obecnej edycji funduszy europejskich projekty związane z zagospodarowaniem bezpośredniego otoczenia zabytków mogły być realizowane przez odrębne programy. Podobny zakres wsparcia chcielibyśmy utrzymać w kolejnej perspektywie, w kolejnym programowaniu na lata 2021-2027.
To oznacza, że w ramach realizacji projektów dotyczących substancji zabytkowej wsparcie mogłoby być udzielone w zakresie otoczenia, o co pan poseł pytał. Nie tylko tego otoczenia w ramach samego zamku, ale bezpośrednio przylegającego do zabytków, w tym przypadku do zamku, które jest w naszej opinii nierozerwalnie związane z obiektem zabytkowym.
Z mojej strony to tyle. Jeżeli pan poseł będzie miał więcej pytań dotyczących tego typu obiektów czy w Zagłębiu, czy na Śląsku, czy w całym województwie śląskim, jesteśmy oczywiście do dyspozycji państwa, pana posła, państwa posłów. Chętnie będziemy udzielać informacji. Czekamy na to, jak w nowej perspektywie będziemy mogli korzystać ze środków unijnych. Naszym zdaniem kultura to nie tylko wydatek, ale przede wszystkim kultura to duża inwestycja. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia