9. kadencja, 51. posiedzenie, 1. dzień (23-03-2022)

Oświadczenia.

Poseł Agnieszka Hanajczyk:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 6 marca 1942 r. w Zgierzu, który był wtedy częścią tzw. Kraju Warty, gestapo przeszukiwało mieszkanie Józefa Mierzyńskiego. Ten były pancerniak działał w konspiracyjnej polskiej sile zbrojnej. Podczas przeszukania jego mieszkania Mierzyński zastrzelił dwóch gestapowców i uciekł z niewoli. To wyzwoliło w nazistowskim okupancie ogromny terror. Aresztowano setki osób. Rozpoczęły się brutalne, krwawe przesłuchania. Ale to nie był koniec. Niemiecki okupant, a konkretnie Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy, wydał rozkaz rozstrzelania 100 Polaków - 50 za każdego zabitego gestapowca. Z aresztowanych osób wybrano 100, w większości patriotów związanych z polską konspiracją - 96 mężczyzn i 4 kobiety. Zostali w piątkowy ranek 20 marca 1942 r. przewiezieni na Plac Stodół w Zgierzu. Na placu było już ok. 6 tys. Polaków ze Zgierza i okolicznych miejscowości siłą spędzonych na miejsce zdarzenia, które okryło hańbą wojsko niemieckie, a które miało zastraszyć ludność cywilną i podziemie walczące z nazistowskim okupantem. Więźniów powiązano, z tłumu wybrano 100 osób, które miały być dodatkowo rozstrzelane w przypadku jakiegokolwiek oporu w trakcie przeprowadzenia egzekucji polskich patriotów. 30-osobowy pluton egzekucyjny ustawił się na zgierskim placu. Polaków po 15 przeprowadzano przed lufy mauserów. Zginęło 100 Polaków - mężczyźni i kobiety, więźniowie niemieckiego najeźdźcy, ludzie niewinni. Wszyscy zostali pochowani w Lesie Lućmierskim, kilka kilometrów od miejsca zbrodni. Była to największa egzekucja ludności cywilnej w Kraju Warty.

    Plac Stodół po wojnie przemianowano na Plac Stu Straconych. Do dziś jest to miejsce, obok którego ciężko przejść ot tak, po prostu. Skala mordu poraża po dziś dzień. Wydawało się, że zbrodnie ludobójstwa II wojny światowej wryły się w pamięć narodów Europy, że jest to nauka, która sprawi, że nie będzie nigdy więcej faszyzmu, nigdy więcej wojny. Dziś, gdy putinowska Rosja powtarza nazistowskie zbrodnie, mordując ludność Ukrainy, musimy tym głośniej przypominać tragedie, które wydarzyły się w Polsce w czasie II wojny światowej. Pamiętamy, kto był zbrodniarzem. Pamiętamy i wspominamy też ofiary - bohaterów naszego narodu. Cześć ich pamięci. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia