9. kadencja, 51. posiedzenie, 2. dzień (24-03-2022)

15., 16., 17., 18. i 19. punkt porządku dziennego:

  15. Pierwsze czytanie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2011).
  16. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2012).
  17. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o ochronie niezawisłości sędziowskiej i szczególnych zasadach odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej sędziów (druk nr 2013).
  18. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zniesienia Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego (druk nr 2049).
  19. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o Sądzie Najwyższym (druk nr 2050).

Poseł Krzysztof Paszyk:

    Bardzo dziękuję.

    Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panowie Ministrowie! Wiele na tej sali słyszymy ostatnio ze strony rządu o tarczy antyputinowskiej.

    (Poseł Joanna Borowiak: Jest taka. To bardzo dobra tarcza.)

    Myślę, że dzisiaj, podczas tej debaty warto zwrócić uwagę, Wysoka Izbo, że takim pierwszym podstawowym filarem tarczy antyputinowskiej dla Polski powinno być przywrócenie praworządnych instytucji państwowych, przywrócenie legalnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. (Oklaski)

    (Poseł Janusz Kowalski: Wyrzućcie Pawlaka.)

    Panie marszałku, zwracam uwagę, że coś pan poseł Kowalski nadpobudliwy jest w tym momencie.

    (Poseł Piotr Kaleta: Ma alergię na głupotę.)

    Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:

    Panie pośle, mam uprzejmą prośbę. Jak państwo widzicie, tych pięć ustaw dotyczy bardzo ważnej sprawy w dwóch wymiarach: po pierwsze, praworządności, po drugie, środków europejskich.

    (Poseł Janusz Kowalski: Ale Pawlaka mogliby wyrzucić.)

    (Poseł Rafał Grupiński: Wy możecie Ziobrę wyrzucić.)

    Jak widzicie państwo, nie przerywam przemówień, daję każdej stronie możliwość wypowiedzenia się i proszę was o powagę. Krzyczenie o tym, kto jest jaki, w niczym nam nie pomoże: ani w kwestii praworządności, ani w kwestii środków.

    Oczywiście wstrzymałem panu czas, panie pośle.

    Proszę bardzo.

    Poseł Krzysztof Paszyk:

    Panie marszałku, chciałem bardzo serdecznie podziękować za interwencję.

    Dlaczego uważamy, że podstawowy filar tarczy antyputinowskiej stanowią praworządne instytucje wymiaru sprawiedliwości? Otóż dlatego, że chaos prawny w Polsce, niepewność prawna obywateli to jest realizacja wizji Putina w Polsce. Wykluczenie Polski z wielkiej europejskiej rodziny demokratycznych państw szanujących rządy prawa to jest realizacja marzenia Władimira Putina. Osłabienie instytucjonalne Polski to również jest realizacja wizji Putina w Polsce. (Oklaski)

    Myślę, Wysoka Izbo, że dzisiaj dochodzimy do takiego momentu, gdzie należałoby zrobić swoistego rodzaju rachunek sumienia, jeśli chodzi o działania podejmowane w ramach szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości przez ostatnich 7 lat. Patrzę tu w stronę koleżanek i kolegów posłów z Prawa i Sprawiedliwości. Otóż 7 lat temu oddaliście wymiar sprawiedliwości w pełni w ręce jednego człowieka. Pytanie: Co dzisiaj widzimy? Co dzisiaj dzieje się z polskim wymiarem sprawiedliwości? Myślę, że wy też obserwujecie rzeczywistość. Widać dzisiaj więcej problemów, więcej nieszczęść związanych z tym wymiarem sprawiedliwości niż było 7 lat temu. Obiecaliście Polakom, że będzie sprawiedliwiej i dostępniej, że będzie można łatwiej, taniej dochodzić swojej sprawiedliwości. Pytamy: Czy dzisiaj komukolwiek w Polsce jest łatwiej dochodzić sprawiedliwości?

    (Poseł Cezary Grabarczyk: Oszukali.)

    Nie jest. Czy ktokolwiek 7 lat temu w najczarniejszych snach mógł zobaczyć, że przez polski wymiar sprawiedliwości, jego instytucje, będziemy wyśmiewani i wyszydzani w całej Europie, że przez wasze działania podejmowane w ramach wymiaru sprawiedliwości będą wstrzymywane środki europejskie dla potrzebującej ich dzisiaj Polski, jak ona długa i szeroka? Z powodu demolowania w ostatnim czasie wymiaru sprawiedliwości, z Izbą Dyscyplinarną Sądu Najwyższego na czele, zostały wstrzymane także środki dla 16 regionów.

    (Poseł Rafał Grupiński: Kowalski i tak nie rozumie.)

    Powiem: mało tego, są obszary, w przypadku których przez tych 7 lat naprawdę można byłoby docenić zmiany na korzyść. Wymiar sprawiedliwości jest dzisiaj jednak obszarem przypominającym ruinę. Apelowalibyśmy do Prawa i Sprawiedliwości, aby wyciągnąć wnioski z tej działalności waszego koalicjanta.

    Polacy dzisiaj odrzucają radziecki model struktury i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Nie chcą powrotu do tego, co jako bardzo złe kojarzą z minionych lat. Myślę, że państwo jesteście tego świadomi. (Oklaski) Jest dzisiaj szansa, aby na podstawie projektów: z jednej strony projekt pana prezydenta, z drugiej strony projekt, który został - tak jak to zostało wcześniej wskazane - zgłoszony przez stronę społeczną, ale jako projekt poselski, przedsięwziąć pierwszy krok na długiej drodze do naprawy wymiaru sprawiedliwości w Polsce.

    My jako Koalicja Polska i Polskie Stronnictwo Ludowe z życzliwością przyjęliśmy tę inicjatywę pana prezydenta, nadal tak ją przyjmujemy. Chcemy jednak jasno zaznaczyć, że w przypadku tego projektu można osiągnąć zamierzony cel przy spełnieniu kilku podstawowych warunków.

    Po pierwsze, on nie może kończyć procesu naprawy wymiaru sprawiedliwości, bo tych napraw wymaga nie tylko Sąd Najwyższy, ale jeszcze co najmniej kilka innych instytucji.

    Po drugie, projekt pana prezydenta wymaga kilku istotnych zmian i będziemy te zmiany postulować, opierając się na poprawkach Koalicji Polskiej.

    Jakiego zakresu te zmiany powinny dotyczyć? Po pierwsze, niezwłocznie powinni zostać przywróceni do pracy ci sędziowie, którzy poprzez funkcjonowanie nielegalnej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego zostali pozbawieni możliwości orzekania. Po drugie, osoby, które zasiadają w Izbie Dyscyplinarnej, muszą wrócić do miejsc, w których zasiadały przed powołaniem tego nielegalnego organu. To jest niezwykle ważne, w innym wypadku będziemy pogłębiać chaos i niepewność prawną w bardzo ważnej instytucji konstytucyjnej, jaką jest Sąd Najwyższy. I wreszcie po trzecie, ta nowa komisja, która będzie pełniła swoistą rolę dyscyplinującą środowisko sędziowskie, musi być powołana spośród osób, które mają co najmniej 7-letni staż pracy w Sądzie Najwyższym. Wówczas krytykowanie i podważanie działania tych osób będzie pozbawione wszelkiego typu podstaw. To jest potrzebne do tego, aby osiągnąć, zrobić ten, tak jak powiedziałem, pierwszy krok.

    Ale też jasno mówimy, że ten pierwszy krok to nie jest wszystko, aby sądownictwo, wymiar sprawiedliwości u nas w sposób prawdziwy zaczął służyć obywatelom. Aby nie kwestionowano jego legalnego charakteru, są niezbędne kolejne kroki. W sytuacji, kiedy - tutaj zwracam się do pani minister - to będzie tylko jeden krok, to niestety rację będą mieli ci, którzy dzisiaj na tej sali mówią: nie dowierzamy panu prezydentowi co do jego intencji. My liczymy na to, że te intencje pana prezydenta co do projektu są szczere i autentyczne. I oczekujemy, że będą kolejne kroki na drodze uzdrawiania tych obszarów, które niestety zostały zepsute w ciągu ostatnich 7 lat.

    Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska deklaruję gotowość pracy nad projektem pana prezydenta, jak również projektem poselskim przygotowanym przez stronę społeczną. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia