9. kadencja, 51. posiedzenie, 2. dzień (24-03-2022)
14. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2096 i 2117).
Poseł Katarzyna Kretkowska:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! O ile jest. Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić opinię klubu poselskiego Lewicy odnośnie do projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2026.
Zanim przejdę do samej materii ustawy, chciałabym wyrazić nasze wielkie zdumienie i dezaprobatę wobec narzuconego posłom i posłankom przez stronę rządzącą trybu i czasu pracy nad tym projektem. Projekt liczący prawie 500 stron trafił do Sejmu 2 dni temu, wieczorem. Dzisiaj rano odbyło się jego pierwsze czytanie na posiedzeniu komisji edukacji, teraz odbywa się już drugie. Uniemożliwiło to tym samym posłom konsultacje projektu z tymi, którzy będą wykonawcami tych zapisów, a mianowicie ze społecznością oświatową, która liczy w tym przypadku 2 407 138 osób - nauczycieli, dyrektorów placówek oświatowych oraz absolwentów VIII klas szkół podstawowych i maturzystów ze szkół średnich z lat, których projekt dotyczył. Ten tryb jest tym bardziej kuriozalny, że projekt powstał rok temu i był konsultowany ze stroną społeczną. Te konsultacje zakończono w lipcu ubiegłego roku. Komisja wspólna rządu i samorządu pod koniec lipca wydała pozytywną opinię o tym projekcie. Potem on leżał 9 miesięcy. Trafia do Sejmu i okazuje się, że posłowie nie mogą dłużej niż jeden dzień nad nim pracować. Jak na projekt, w którym wielokrotnie pojawia się dość tajemniczo i trochę niepokojąco pojęcie dyscypliny w szkole, jest on narzucany w zupełnie niezdyscyplinowany sposób, po prostu bałaganiarski.
Projekt wprowadza szereg zmian, które są słuszne i oczekiwane. Szczególnie cenne są te dotyczące postulatu składanego także przez klub Lewicy, składanego przez stronę społeczną. Chodzi mianowicie o zwiększenie obsady, liczby tzw. etatów specjalnych w szkołach, tutaj także pojawiają się przedszkola, bardzo dobrze, czyli etatów psychologów, logopedów, neurologopedów, pedagogów i pedagogów specjalnych. Projekt zakłada podwojenie liczby tych etatów i wprowadza finansowanie tych etatów. Budzi obawy to, że to finansowanie w wysokości 0,5 mld zł jest zabezpieczone jedynie na rok bieżący. Pozostaje zatem pytanie, czy to finansowanie w kolejnych latach zostanie przerzucone na samorządy bez zabezpieczenia środków. Także dzisiaj na posiedzeniu komisji przedstawicielka małych szkół wiejskich prowadzonych przez stowarzyszenia zwracała uwagę na to, że tym podmiotom może zabraknąć środków na sfinansowanie tego przedsięwzięcia, niemniej sam fakt wprowadzania dodatkowych etatów jest niezwykle słuszny. Chodzi o kondycję psychofizyczną dzieci i młodzieży w Polsce. Wszystkie badania na to wskazują, także bardzo duże badanie przeprowadzone przez rzecznika praw dziecka, największe w ostatnich dwóch dekadach, że młodzież jest nie tylko zagrożona depresją i zaburzeniami psychicznymi. To wsparcie, to wspomaganie na wczesnym etapie, bardzo dobrze, że także przedszkolnym, jest niezwykle celowe.
Projekt dotyczy także organizacji sposobu przeprowadzania egzaminów ósmoklasisty i maturalnego w kolejnych 2 latach szkolnych, tj. do roku 2024. Dotyczy roczników, w przypadku których kształcenie przypadło na czas epidemii, nauki zdalnej w dużym stopniu. To oczywiście nie budzi zastrzeżeń. Skrócenie terminów czynności związanych z prowadzeniem rekrutacji, prowadzenie rekrutacji za pomocą komunikacji elektronicznej. Pojawiły się wnioski, które przedstawiłam dzisiaj samorządów na posiedzeniu komisji, żeby to już w ogóle była komunikacja elektroniczna, system informatyczny. Ministerstwo dzisiaj powiedziało, że tak już będzie docelowo, na stałe. Bardzo celowa jest też zmiana, która obejmuje przedszkola, które nie są częściami szkół, czyli samodzielne przedszkola, możliwością objęcia programami rządowymi, wsparciem finansowym. To także postulat, który był wielokrotnie postulatem klubu Lewicy. Ogłoszenie w tym projekcie, że w tym roku i w kolejnych latach uczniowie, absolwenci klas VIII szkoły podstawowej nie będą zdawali egzaminu z dodatkowego przedmiotu, jest celowe w tej sytuacji. Ale dlaczego następuje to 2 miesiące przed tym egzaminem? Wracam do trybu i czasu wprowadzania tego projektu.
Natomiast zasadnicze wątpliwości w tym projekcie budzi wrzucona dzisiaj znienacka poprawka - wraz z wrzuconymi dziewięcioma poprawkami klubu PiS w takim trybie (Dzwonek), że nawet nie było czasu, żeby je przeczytać - dotycząca możliwości prowadzenia osobiście przez ministra edukacji inwestycji oświatowych. Składamy poprawkę, żeby to z tego projektu usunąć.
Widać też, że program ˝Za życiem˝ ma ewidentne kłopoty, powiaty rezygnują z jego wprowadzania. Projekt wprowadza możliwość poszukiwania realizatorów w podmiotach niepublicznych.
Klub poselski Lewica mimo tych zastrzeżeń będzie głosował za tym projektem.
Przebieg posiedzenia