9. kadencja, 51. posiedzenie, 2. dzień (24-03-2022)

Oświadczenia.

Poseł Andrzej Szlachta:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Moje oświadczenie poselskie chcę poświęcić wielkiemu synowi ziemi podkarpackiej, światowej sławy artyście, prof. Józefowi Szajnie.

    W marcu 2022 r. obchodzimy setną rocznicę urodzin Józefa Szajny, który urodził się 13 marca 1922 r. w Rzeszowie. Był uczniem gimnazjum im. Sobińskiego w tym mieście. We wrześniu 1939 r. jako uczeń gimnazjum został zmobilizowany i wcielony do 17. Pułku Piechoty, z którym dotarł do Lwowa. Walczył z hitlerowskim najeźdźcą w konspiracji, za co został aresztowany i wywieziony z transportem z Tarnowa do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.

    Już w latach 1944-1945 stworzył pierwsze rysunki scen obozowych, a w latach 1945-1947 przebywał na terenie Niemiec blisko granicy z Holandią. Zdał maturę w polskiej szkole, powrócił do Polski. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie otrzymał dyplom z grafiki. Następnie otrzymał również dyplom ze scenografii.

    W latach 1955-1966 był współzałożycielem i dyrektorem Teatru Ludowego w Krakowie. Dla polskiego teatru w sposób szczególny owocna okazała się współpraca Szajny z Jerzym Grotowskim w opolskim Teatrze 13 Rzędów, gdzie w 1962 r. zrealizował scenografię do ˝Akropolis˝. W 1972 r. prof. Szajna założył w Warszawie Centrum Sztuki ˝Studio˝.

    Jego dzieła były w galeriach na całym świecie. W 1989 r. Biennale Sztuki Brazylii krytycy uznali, że jest jednym z pięciu największych artystów XX w.

    Prof. Józef Szajna aktywnie uczestniczył w działaniach Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. W rodzinnym mieście prof. Szajny, w Rzeszowie, 13 marca 1997 r. została otwarta przy Teatrze im. Wandy Siemaszkowej Galeria Szajna z dziełami sztuki, które mistrz przekazał swojemu miastu.

    Jako prezydent miasta Rzeszowa miałem honor wielokrotnie spotykać się i rozmawiać z profesorem w Teatrze Wandy Siemaszkowej oraz w ratuszu rzeszowskim. Podczas tych rozmów powstała koncepcja umieszczenia kompozycji przestrzennej autorstwa profesora ˝Przejście 2001˝ na pl. Cichociemnych w Rzeszowie, którą wykonał artysta Marcin Rut (Dzwonek). Uroczystość odsłonięcia tej kompozycji odbyła się w październiku 2002 r. Podczas uroczystości prof. Szajna powiedział, że ta rzeźba ma jednoczyć. I tak się dzieje do dzisiaj. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia