9. kadencja, 52. posiedzenie, 1. dzień (06-04-2022)
2. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (druki nr 2027 i 2098).
Poseł Krzysztof Paszyk (tekst niewygłoszony):
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicji Polskiej przedstawić nasze stanowisko w sprawie sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, druki nr 2027 i 2098.
Omawiany projekt dotyczy zmiany przepisów dotyczących spraw rozpoznawanych w trybie konwencji haskiej polegającej na wprowadzeniu obligatoryjnego wstrzymania z urzędu wykonania prawomocnego postanowienia sądu nakazującego w określonym terminie zapewnienie powrotu dziecka do państwa miejsca stałego pobytu w razie wniesienia skargi kasacyjnej.
Wniesienie przez jeden z trzech uprawnionych organów skargi kasacyjnej wstrzyma prawomocne postanowienie sądu nakazującego na podstawie konwencji haskiej, aby nieletni wrócił do państwa swego stałego pobytu. Te uprawnione organy to prokurator generalny, rzecznik praw dziecka i rzecznik praw obywatelskich. Takie dodatkowe zabezpieczenie dla dziecka, a utrudnienie dla żądającego zwrotu rodzica przewiduje omawiany projekt.
Łagodzi on zatem rygory spraw rodzinnych związanych z uprowadzeniem dziecka - czy choćby z takim zarzutem - za granicę. Jak napisano w uzasadnieniu noweli, chodzi o zabezpieczenie dobra dziecka, zapewnienie mu poczucia bezpieczeństwa i poszanowanie jego godności i nietykalności w trakcie tego z natury bolesnego i zwykle pełnego emocji postępowania.
W szczególności chodzi o to, aby przed wniesieniem skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego, jak i w czasie jej rozpoznawania nie nastąpiło wykonanie prawomocnego orzeczenia nakazującego powrót dziecka do państwa stałego pobytu. Miało to m.in. miejsce w jednej z ostatnich spraw, w której 9 sierpnia 2021 r. prokurator generalny skierował skargę kasacyjną, a już 18 sierpnia 2021 r. dziecko zostało przymusowo odebrane matce i wraz z ojcem powróciło do miejsca stałego pobytu w Norwegii. W takiej sytuacji wniesiona skarga kasacyjna okazuje się bezprzedmiotowa.
Projekt przewiduje, że w sprawach o odebranie dziecka na żądanie któregoś z tych trzech urzędów zgłoszone do sądu II instancji wykonanie postanowienia zostanie wstrzymane, z tym że muszą o to wystąpić przed upływem terminu na powrót dziecka nie później niż w ciągu 2 tygodni.
A ponadto wniesienie skargi kasacyjnej przez uprawniony organ podobnie wstrzyma postanowienie sądu nakazujące w określonym terminie zapewnienie powrotu dziecka do państwa stałego pobytu, do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego.
Projekt utrudnia wydawanie polskich dzieci za granicę w przypadku sporu rodziców o opiekę nad dzieckiem. Pozwoli to w szczególnie kontrowersyjnych przypadkach rozpatrzyć ponownie sprawę przez organy sądownicze. Projektowana regulacja ma na celu wyeliminowanie sytuacji, w której wykonanie prawomocnego orzeczenia przed wniesieniem skargi kasacyjnej, jak i w czasie jej rozpoznawania przez Sąd Najwyższy powoduje stan, w którym skarga kasacyjna staje się bezprzedmiotowa, niwecząc skutki środka zaskarżenia wnoszonego w interesie i dla dobra dziecka.
Wysoka Izbo! W imieniu klubu Koalicji Polskiej wnioskuję o dalsze prace.
Przebieg posiedzenia