9. kadencja, 52. posiedzenie, 2. dzień (07-04-2022)

12. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jarosław Sellin:

    Panie Marszałku! Państwo Posłowie! Bardzo dziękuję za to pytanie. Ono dotyczy rzeczywiście tej części aktywności ministerstwa, która cieszy się największą, można powiedzieć, popularnością, bo poprzez te programy, o które pytała pani poseł, reagujemy po prostu na sygnały oddolne, jeżeli chodzi o to, jakie jest zapotrzebowanie wśród twórców kultury, wśród dysponentów dziedzictwa kulturowego, jakie jest zapotrzebowanie dotyczące wsparcia ze strony ministerstwa. Staramy się wspierać najważniejsze i najbardziej wartościowe zjawiska kultury polskiej zarówno w zakresie rozwoju poszczególnych gałęzi twórczości, jak i dbałości o polskie dziedzictwo kulturowe.

    Głównym mechanizmem finansowym wsparcia są programy ministra. One się nazywają: programy operacyjne, ale ja wolę mówić: pogramy grantowe, bo to jest bardziej zrozumiałe. I one są przeznaczone dla różnych uczestników życia kulturalnego. Skierowane są rzeczywiście do tych wszystkich podmiotów, które pani poseł wymieniła, a ten szczególny program, o którym powiem parę słów więcej, czyli ˝Ochrona zabytków˝, również do osób fizycznych, bo wśród 80 tys. zarejestrowanych zabytków nieruchomych w Polsce jakaś część należy po prostu do osób prywatnych. I my uznajemy, że również one mają prawo sięgnąć do środków publicznych, żeby substancję zabytkową, której są właścicielami, móc ratować. Dofinansowanie może obejmować zarówno projekty miękkie, a więc nastawione na organizację różnego rodzaju wydarzeń kulturalnych, jak i wsparcie rozwoju infrastruktury przeznaczonej do prowadzenia działalności kulturalnej.

    Odpowiadając bardziej konkretnie na pytania pani poseł, chciałbym powiedzieć, że na te rok przewidziano 34 programy operacyjne. To jest na ogół dosyć stała liczba. Trzydzieści parę programów ogłaszamy każdego roku. Łączny budżet przewidziany na te wszystkie programy to rekord w historii ministerstwa w tym roku, dokładnie 452 mln zł, czyli zbliżamy się powoli do kwoty 0,5 mld zł rocznie, które w ramach tych programów grantowych rozdzielamy. Odpowiadając konkretnie na pytanie pani poseł, jaki był punkt wyjścia w momencie objęcia przez nas rządów w roku 2015, chciałbym powiedzieć, że w 2016 r. zastaliśmy budżet po naszych poprzednikach na te programy grantowe w wysokości 293 mln zł, a więc w ciągu tych kilku lat nakłady na te programy zwiększyły się o 158 mln zł, czyli o 54%.

    Z racji na ograniczony czas wymienię tylko niektóre ze wspomnianych 34 programów, może te cieszące się największą popularnością. Oczywiście największą popularnością cieszy się ten program, o którym też pani poseł wspomniała, czyli ˝Ochrona zabytków˝. To jest największy z programów ministra zarówno pod względem budżetu, jak i liczby złożonych i dofinansowanych wniosków. Tylko w ramach pierwszego naboru, a mamy dwa nabory w ciągu roku, tylko w ramach tegorocznego pierwszego naboru wpłynęło niemal 2000 wniosków, a tegoroczny całościowy budżet programu wynosi ponad 200 mln zł. To jest prawie połowa tych wszystkich środków, które mamy na wszystkie programy operacyjne. Te 200 mln zł w tym programie oznacza ponaddwukrotny wzrost względem początków naszych rządów, kiedy zastany przez nas budżet w 2016 r. na zabytki przewidywał niecałe 94 mln zł. Budżet ten staramy się sukcesywnie zwiększać, aż do tegorocznej kwoty 200 mln, ponieważ ochrona zabytków niewątpliwie jest jednym z priorytetów ministerstwa.

    Poza dbaniem o ochronę zabytków na terytorium Polski dbamy także, i to w kontekście obecnych wydarzeń może jest istotne i o tym wspomnę, o ochronę polskiego dziedzictwa kulturowego poza granicami kraju i upowszechnianie wiedzy na ten temat. Mamy specjalny program ˝Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą˝, mamy wyspecjalizowaną instytucję powołaną 5 lat temu, tj. Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA, mamy program ˝Miejsca pamięci narodowej za granicą˝, a więc odnowa cmentarzy, grobów wojennych, grobów znanych Polaków spoczywających poza granicami kraju. To wszystko realizujemy właśnie z tych programów.

    Inne programy, o których warto wspomnieć, to np. ˝Kultura ludowa i tradycyjna˝. To program, którego celem jest wspieranie zachowania tradycji kulturowych na poziomie lokalnym, regionalnym, ogólnopolskim zarówno na obszarach wiejskich, jak i miejskich. Nowym programem w tym obszarze też przez nas stworzonym, ale którego operatorem jest nasza instytucja Narodowe Centrum Kultury, jest program ˝EtnoPolska˝, też wzmacniający ten obszar działalności kulturalnej.

    Bardzo popularnym programem jest oczywiście program ˝Muzyka˝. Staramy się wspierać wszystkie ciekawe zjawiska, koncerty, festiwale muzyczne, które się w Polsce odbywają. Właściwie żaden istotny festiwal muzyczny w Polsce się nie odbywa bez wsparcia z tego programu ministerialnego przynajmniej w części. Budżet na ten program wynosi 24 mln zł.

    Takie programy jak ˝Literatura˝, ˝Infrastruktura domów kultury˝ to są też bardzo popularne programy. (Dzwonek) Staramy się wspierać również instytucje należące do samorządów zajmujące się kulturą. Temu dedykowany jest np. program ˝Infrastruktura domów kultury˝.

    Tak jak wspomniałem, są 34 programy, o każdym z nich mógłbym po parę minut powiedzieć, wspomniałem tylko o kilku. Chcę też powiedzieć, że ogólnie w tym roku do wszystkich 34 programów złożono prawie 14,5 tys. wniosków. Już podjęliśmy decyzję o dofinansowaniu 2600 wniosków na kwotę 316 mln zł. Reszta pieniędzy będzie jeszcze wydana w ramach tzw. odwołań i w ramach drugich naborów, które są w niektórych programach w danym roku. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia