9. kadencja, 53. posiedzenie, 1. dzień (27-04-2022)
6. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o Akademii Kopernikańskiej (druki nr 2070 i 2200).
Poseł Barbara Nowacka:
Pani Marszałek! Klub Koalicji Obywatelskiej oburzony po raz kolejny procedowaniem tego niekonstytucyjnego, niemądrego, wręcz szkodliwego projektu po raz kolejny wnosi o odrzucenie go, co składam na ręce pani marszałek.
Dlaczego uważamy, że nad tym projektem nawet nie warto debatować. Proszę państwa, nawet nie przyszli przedstawiciele prezydenta. To jest jakiś kompletny wstyd. Nie wiem, czy pan prezydent ma świadomość, że firmuje projekt, o którym wiemy - i posłowie wiedzą, i środowisko naukowe wie, i również rząd wie, bo wczoraj na posiedzeniu komisji zostało to dosyć jasno powiedziane - że projekt jest niekonstytucyjny. Otóż projekt z założenia budujący polską naukę, przy okazji, na chwilę, wyłącza swobody obywatelskie. Projekt, który ma wzmacniać polską naukę, tej nauce zwyczajnie szkodzi. Przeciwko niemu są wszystkie, absolutnie wszystkie środowiska, gremia i kolegia akademickie, począwszy od Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego przez chociażby KRASP, stowarzyszenia studenckie, związki zawodowe, w tym związek zawodowy ˝Solidarność˝ pracowników nauki.
Projekt jest kompletnie niejasny finansowo, sprawy dotyczące finansowania nie są tam omówione w ogóle właściwie albo na dosyć mglistych zasadach. Minister zdecyduje, premier przeznaczy, nie ma niczego powiedzianego o sprawach formalnoprawnych dotyczących tworzenia kolegiów. Nie ma żadnego dialogu dotyczącego tego, w jaki sposób te kolegia miałyby powstawać i właściwie dla kogo. Jedyne, co słyszymy, to to, co słyszymy ze środowiska akademickiego, ale i ze strony rządowej, że się po prostu zabierze uczelniom wydziały. Jeżeli tak ma w Polsce powstawać prawo, na tym ma polegać wzmacnianie środowiska naukowego, to państwo nic nie wiecie o wzmacnianiu środowiska naukowego. To jest czysta dewastacja.
Natomiast projekt ustawy zawiera szczegółowe rozwiązania dotyczące kongresu kopernikańskiego, gdzie dowiemy się, kto i kiedy zdecyduje, że będzie podstawiona karetka, a nie dowiemy się, jakie pieniądze, jakie budynki, jakie uprawnienia, jacy studenci będą mogli w tej szkole głównej kopernikańskiej studiować.
Jeżeli państwo chcieliście zrobić coś dobrego dla polskiej nauki, to absolutnie wam to tym projektem nie wyszło. Dlatego że... I tu słuchałam pana posła sprawozdawcy, posła z PiS, który mówił, że polskie uczelnie są w złym stanie i że nie szkolą, tak jak powinny, że są nisko w rankingach, wobec czego tworzycie uczelnię, która powstaje na mocy niejasnych przepisów, z niejasnym finansowaniem. Od razu dajecie jej na zachętę - normalnie jak w ˝Misiu˝ - dyplom w postaci kategorii B+, i to jeszcze do 2027 r., zakładając apriorycznie, że ten poziom będzie utrzymywać. Nie wiadomo dlaczego.
Nie wiadomo dlaczego uważacie, że trzeba dublować Polską Akademię Nauk, Polską Akademię Umiejętności i NAWA, dodatkowo korumpując uczonych, którzy mają wchodzić w skład proponowanej przez was korporacji. Korporacji stricte z nadania politycznego, bo to politycy będą decydować, kto będzie w Polsce zajmował się nauką.
I mówicie, że to ma poprawić polską naukę i że polską edukację ma poprawić utworzenie kolegiów. Nie, polską edukację ma poprawić lepsze kształcenie młodzieży od przedszkola, przez szkoły podstawowe, średnie aż po studia wyższe, staranny dobór kadry, inwestycje w kadry naukowe, inwestycje w badania i rozwój. Tego nie proponujecie w ogóle. Uważacie, że gigantycznymi grantami i wynagrodzeniem za zasiadanie w akademii nauk osiągniecie coś wielkiego. Osiągniecie wielki chaos i nic więcej.
Być może kilku kolegów z PiS się dorobi, ale wstyd przy tej Akademii Kopernikańskiej będzie na cały świat, bo kto z uznanym dorobkiem będzie chciał współpracować z uczelnią stricte polityczną? Niestety, te czasy przynajmniej część z nas pamięta. Część osób to pamięta, jak wyglądały kiedyś tworzone akademie, jakie były nominacje, jak było to wszystko upartyjnione i upolitycznione. I co, teraz wasi znowu będą zasiadać w komitecie centralnym, tym razem Prawa i Sprawiedliwości? Jesteśmy zbulwersowani, że projekt - tak niemądry, budzący takie kontrowersje - jest procedowany na siłę. Ale mówiąc szczerze, dla mnie wczorajsze posiedzenie komisji... Gdy posłowie PiS i przedstawicielka prezydenta, który - uwaga, uwaga! - przysięga na konstytucję, dowiedzieli się, że zapisy są niekonstytucyjne, co powiedzieli? A my będziemy to wprowadzać. I to tłumaczenie, że wprowadzają, bo teraz jest sytuacja niebezpieczna w Polsce, a kongres kopernikański będzie za rok. Więc robią grandę i wyłom w przepisach prawa, żeby potem dalej ograniczać swobody obywatelskie. Tylko o to wam chodzi. O niszczenie nauki, przejęcie pieniędzy i ograniczanie swobód, wolności nauki (Dzwonek) i wolności obywateli. Jeszcze raz apelujemy o odrzucenie tego szkodliwego projektu. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia