9. kadencja, 53. posiedzenie, 1. dzień (27-04-2022)
7. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o służbie zagranicznej oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2134 i 2194).
Poseł Marek Krząkała:
Bardzo dziękuję.
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam nadzieję, że pan minister też do nas dotrze.
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Już jest w drodze. Taką mamy informację.
Poseł Marek Krząkała:
Dobrze.
W imieniu klubu Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o służbie zagranicznej, druk nr 2134.
Omawiany projekt to kolejna już nowelizacja ustawy uchwalonej w styczniu ub.r., nowelizowanej następnie wskutek licznych niedociągnięć w maju, nim jeszcze ustawa weszła w życie.
Przed procedowaniem nad tą nowelizacją mieliśmy nadzieję, że usunie ona wszystkie zgłaszane wcześniej błędy i wątpliwości natury prawnej i konstytucyjnej, które zamiast wzmacniać służbę zagraniczną, doprowadziły do jej demontażu i osłabienia, a co najgorsze - do jej maksymalnego upolitycznienia. W końcu wszystkim nam zależy na tym, by służba dyplomatyczna była przede wszystkim profesjonalna, działała w sposób efektywny i skuteczny i przyczyniała się do budowy naszego bezpieczeństwa, a prowadzona przez rząd polityka zagraniczna wzmacniała nas na arenie międzynarodowej. Szkoda, że kolejna szansa przy okazji tej nowelizacji nie została wykorzystana.
W projekcie noweli przewidziano możliwość weryfikacji dyplomatów zawodowych wykształconych poza krajami Unii i NATO. Mieliby być sprawdzani pod kątem zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa. Intencja co do zasady bardzo słuszna, zwłaszcza w kontekście wojny w Ukrainie, ale sposób podejścia do problemu niestety amatorski i budzący wiele wątpliwości.
Powstają dwa pytania. Jeżeli komuś udowodniliście działalność agenturalną, to dlaczego ta osoba natychmiast nie staje przed prokuratorem? Nie jest do tego potrzebna żadna nowelizacja ustawy.
I druga kwestia. Co do tej pory robiła Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, która każdego dyplomatę i pracownika służby zagranicznej prześwietla w sposób szczególny? Jaka jest skuteczność służb za waszych rządów? Sami podajecie w wątpliwość działanie swoich służb. To źle świadczy o waszych rządach i w kontekście sytuacji na Wschodzie napawa niepokojem i wręcz przerażeniem. Opieracie się niestety tylko na domniemaniach i insynuacjach. Bo gdybyście mieli jakiekolwiek, chociaż najmniejsze dowody na działalność agenturalną, to taka osoba już dawno nie pracowałaby w służbie dyplomatycznej. Gdybym chciał się wyzłośliwiać, to musiałbym zapytać o status TW ˝Wolfganga˝, pana ambasadora Andrzeja Przyłębskiego, ale nie zrobię tego.
Wprowadzone zmiany mają również spowodować wygaszenie stosunku pracy dyplomaty zawodowego, jeżeli dwukrotnie odmawia on wyjazdu na placówkę.
Panie Ministrze! Naprawdę chcecie mieć za dyplomatów ludzi miernych, biernych, ale wiernych, do bólu posłusznych partyjnej linii, jak w czasach PRL-u? Czemu ma to służyć? Powiedzcie społeczeństwu prawdę i przyznajcie się, że robicie czystki w ministerstwie, bo chcecie zatrudnić swoich partyjnych kolegów, nieważne, że bez wykształcenia i doświadczenia, ważne, że posiadających legitymację partyjną, a ponieważ jesteście nieudolni, to przygotowaliście kolejną nowelizację, by wyrzucić tych 27 niewygodnych ludzi, o których pan minister mówił w czasie posiedzenia komisji. I nie przeszkadza wam wcale to, że macie w swoich szeregach takie osoby jak Kryże czy Piotrowicz skazujący opozycjonistów w czasie stanu wojennego.
Proszę powiedzieć: Po co w tej ustawie rozszerzacie tak bardzo kompetencje IPN-u odnoszące się do wszystkich ministerstw i ich pracowników? Dlaczego nie znowelizujecie osobno ustawy o IPN?
I kolejne pytanie, które się nasuwa. Skoro wygaszacie z automatu stosunek pracy osobom, które ukończyły 65. rok życia, łamiąc wszelkie unijne dyrektywy, i dyskryminujecie pracownika ze względu na wiek, to może zacznijcie od siebie i wyślijcie swojego prezesa na zasłużoną emeryturę. Byłoby to naprawdę z pożytkiem dla naszego społeczeństwa i bezpieczeństwa. Jeżeli chcecie być skuteczni w służbie dyplomatycznej i zagranicznej, to przeproście najpierw europejskich partnerów za powiązania z Orbánem, Salvinim czy Le Pen, a potem stwórzcie ustawę o służbie zagranicznej, która przywróci profesjonalizm, bezpartyjność i efektywność. Wtedy zyskacie szacunek i może wreszcie w Europie ktoś zacznie was słuchać.
Szkoda, że partia rządząca odrzuciła wszystkie poprawki opozycji, które chroniłyby dyplomatów i pracowników służby zagranicznej znajdujących się na terenie działań wojennych przed waszymi pomysłami.
Reasumując, ta nowelizacja ustawy niczego nie polepszy ani nie usprawni. Przeciwnie - to dalsza destrukcja służby zagranicznej, która w najbliższym czasie odbije się wam czkawką, i potrzeba będzie wielu miesięcy, być może lat, by ten bałagan posprzątać.
Jako klub jesteśmy za odrzuceniem tej ustawy w całości i będziemy głosować przeciw.
I na koniec, wychodząc naprzeciw sugestiom pana ministra co do gotowości poparcia naszych poprawek pod pewnymi warunkami, przygotowaliśmy kilka poprawek, które chciałem zgłosić teraz, w drugim czytaniu. Jeżeli nasze poprawki zostaną przyjęte, to wnioski mniejszości staną się wtedy bezprzedmiotowe. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia