9. kadencja, 53. posiedzenie, 2. dzień (28-04-2022)

13. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Maria Małgorzata Janyska:

    Panie Marszałku! Pani Minister! Szanowni Państwo! Zjazd w inwestycjach samorządowych i widmo bankructw firm budowlanych, zwłaszcza drogowych, to stan, z którym mamy dzisiaj do czynienia. Już od ubiegłego roku, a w tym roku z bardzo dużym nasileniem, alarmują o tym premiera, ale także nas, posłów samorządowcy, firmy budowlane, ich organizacje branżowe, organizacje przedsiębiorców. Dzieje się tak dlatego, że od ubiegłego roku mamy do czynienia z galopującą inflacją, galopującym wzrostem kosztów. W związku z tym zagrożone są inwestycje, które już są realizowane w ramach kontraktów, których nie można waloryzować, ale także w ramach tak bardzo promowanego w Polsce funduszu inwestycji strategicznych, tzw. Polskiego Ładu.

    Klub Koalicja Obywatelska 12 kwietnia zorganizował w związku z tym debatę z podmiotami, które wymieniłam. Bardzo szczegółowo przedstawiały te problemy i alarmowały o bardzo złej sytuacji. Żeby można było jeszcze uratować samorządowe inwestycje, a także firmy drogowe, niezbędne są następujące działania, o które 20 kwietnia jako klub wystąpiliśmy do premiera: waloryzacja kwot dotacji z funkcjonujących już funduszy dotacji celowych, możliwość zmiany zakresu inwestycji po przyznaniu promesy, wydłużenie promes i czasu realizacji - bo przetargi coraz częściej okazują się bezskuteczne albo firmy odstępują, tracąc wadia - zmiana zasad i zwiększenie częstotliwości płatności. Firmy wykonawcze nie są od kredytowania budżetu państwa, nie mają zdolności kredytowej w ogromnej mierze ani odłożonego kapitału. Postulowaliśmy również wprowadzenie do Prawa zamówień publicznych speczapisu o waloryzacji kontraktów na czas kryzysowej sytuacji, zatrzymanie ograniczania bazy dochodów samorządowych - a takie będą skutki kolejnej już ustawy, nowego systemu podatkowego, lepszego od najlepszego przecież Polskiego Ładu - a także zwiększenie udziału samorządów w podatkach państwa. O to również wnoszą samorządy, Związek Miast Polskich czy Unia Metropolii Polskich.

    Brak tych działań grozi całkowitą zapaścią (Dzwonek) w inwestycjach samorządowych. Właściwie rolę samorządów sprowadzi się do roli urzędów jedynie administrujących w ramach centralnego rozdysponowywania środków, a z rynku wyeliminuje się rodzinne, małe i średnie przedsiębiorstwa budowlane, zwłaszcza drogowe, i ograniczy się konkurencyjność, co z kolei spowoduje podniesienie cen ofertowych i dyktat kilku silnych monopoli wykonawców.

Przebieg posiedzenia