9. kadencja, 54. posiedzenie, 1. dzień (11-05-2022)
5. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2186 i 2239).
Poseł Sprawozdawca Gabriela Masłowska:
Dziękuję.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Sejm na 53. posiedzeniu w dniu 27 kwietnia zgodnie z art. 39 ust. 2 regulaminu Sejmu skierował rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2186, do Komisji Finansów Publicznych w celu jego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu powyższego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 10 maja 2022 r. Komisja Finansów Publicznych wnosi, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić załączony projekt ustawy.
Przedłożony projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w sprawozdaniu z druku nr 2239, ma na celu uproszczenie i ulepszenie systemu podatkowego, który obowiązuje obecnie. Przepisy prawnopodatkowe od wielu lat budziły zastrzeżenia m.in. w kwestii braku stabilności, dużego fiskalizmu oraz poczucia niesprawiedliwości z powodu niezgodnej z oczekiwaniami społecznymi funkcji redystrybucyjnej podatków, co przede wszystkim podkreślały grupy społeczne nisko- i średniozamożne.
Mając świadomość wyzwań w tym zakresie, rząd Prawa i Sprawiedliwości podjął próbę zmian ustaw podatkowych, aby wyjść naprzeciw problemom, m.in. w ramach Polskiego Ładu. Jednak zakres, głębokość i tempo wprowadzanych zmian uwidoczniły problemy w praktycznym stosowaniu nowych przepisów, takie jak niejasności niektórych przepisów, niespójność i poziom skomplikowania. Monitorując te problemy, rząd podjął szybką i - trzeba przyznać - odważną decyzję naprawy błędów we współpracy z kilkudziesięcioma podmiotami i organizacjami, czego efektem jest procedowany dzisiaj projekt.
Głównym efektem reformy systemu podatkowego, a także obecnie procedowanego projektu jest m.in. obniżenie wysokości klina podatkowego dla praktycznie wszystkich podatników, także tych zarabiających powyżej przeciętnego wynagrodzenia. Tutaj najważniejsze rozwiązania to obniżenie stawki podatku w pierwszym przedziale skali podatkowej z 17% do 12% i przywrócenie możliwości odliczania składki na ubezpieczenia zdrowotne dla osób prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających się podatkiem liniowym, ryczałtem oraz kartą podatkową. Są to korzystne zmiany, ponieważ podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł, jak i progu dochodowego w skali do 120 tys. zł, a także ulga dla klasy średniej, jak się w praktyce okazało, nie zrekompensowały skutków braku możliwości odliczenia składki na ubezpieczenia społeczne.
Kolejnym istotnym rozwiązaniem w tym projekcie jest przywrócenie preferencyjnego opodatkowania dochodów osób samotnie wychowujących dzieci przy jednoczesnym wyłączeniu z opodatkowywanych dochodów rodzica renty otrzymywanej przez dzieci, w tym renty rodzinnej, oraz podwyższenie kwoty rocznych dochodów uzyskiwanych przez dziecko do 25. roku życia z 3089 zł do ok. 15 tys. zł bez zagrożenia utraty preferencji przez rodzica. Rozszerza się także PIT-0 o zasiłki macierzyńskie.
Likwiduje się także możliwość odliczania wydatków na zakup zabytkowej nieruchomości, pozostawiając możliwość odliczenia wydatków na prace konserwatorskie czy remontowe zabytkowych nieruchomości, ale tylko tych, które są w rejestrze zabytków, ponieważ ta kwestia odliczania wydatków na zakup zabytkowych nieruchomości budziła wiele zastrzeżeń społecznych.
Kolejnym rozwiązaniem jest wprowadzenie mechanizmu uzupełniającego ze względu na spadek kwot odpisów 1% podatku na organizacje pożytku publicznego z powodu obniżenia ogólnej puli wpływów podatkowych. Znosi się także abolicję podatkową wprowadzoną od 2022 r. w sytuacji, gdy opodatkowane ryczałtem dochody nie zostały w całości lub nawet w części zadeklarowane przez podatnika. Tego typu abolicja jest znoszona.
Wokół tych problemów, bo to są najważniejsze zagadnienia, których dotyczy ten projekt, toczyła się dyskusja. Zgłoszono wiele poprawek. Większość poprawek miała charakter redakcyjno-legislacyjny. Te problemy udało nam się rozwiązać oczywiście przy pomocy Biura Legislacyjnego Sejmu, za co serdecznie dziękujemy pracownikom Biura Legislacyjnego współpracującym z Komisją Finansów Publicznych - za ten ogromny trud, szybkość działania i kompetencje. Bez państwa pomocy byłoby nam o wiele trudniej sprostać tym problemom w tak krótkim czasie.
Zgłoszono także poprawki merytoryczne m.in. w tej kwestii, o której mówiłam, aby ulgą na zabytki objąć tylko prace konserwatorskie. Następne poprawki dotyczyły próby doprecyzowania sposobu wycofywania i zmiany oświadczeń i wniosków składanych płatnikom przez podatników, wydłużenia terminu wprowadzenia danych o umowach do rejestru i podniesienia ich wartości do 1500 zł bez VAT-u do daty od 1 stycznia 2023 r. m.in. dla jednostek samorządu terytorialnego, a także wyłączenia z przychodów środków przekazywanych przez PFRON od dnia 10 marca 2022 r., bo tego dnia stosowne przepisy weszły w życie. Były także poprawki i propozycje dotyczące zlikwidowania podatku od oszczędności, tzw. podatku Belki.
Były także propozycje posłów dotyczące zmiany mechanizmu naliczania rekompensat dla organizacji pozarządowych w stosunku do zaproponowanego w projekcie, a także zmiany sposobu rozliczania się z podatku osób samotnie wychowujących dzieci. W czasie dyskusji Biuro Legislacyjne zgłaszało, a także niektórzy posłowie zgłaszali problem tego typu, że zmiana ustaw podatkowych następuje w trakcie roku podatkowego i że nie zawsze są to zmiany korzystne, a często niekorzystne, jak np. likwidacja ulg. Precyzyjnie podchodząc do kwestii likwidacji ulg: wiadomo, że jak każda likwidacja ulg jest to zmiana niekorzystna. Podkreślano, że taki sposób procedowania narusza podstawowe zasady bezpieczeństwa prawnego zaufania obywateli do państwa prawa.
Jednocześnie podkreślano, że niektóre zapisy ustawy, a raczej poprawki zgłoszone do tego projektu nie dotyczą podatku dochodowego, a dotyczą zupełnie innych umów, dotyczą innych ustaw, jak Kodeks karny, ustawa o finansach publicznych... Dotyczą Kodeksu karnego, chodzi o zapisy art. 10, w związku z tym wykraczają poza przedmiot projektu, poza przedmiot ustawy i tym samym zostały wprowadzone z pominięciem pierwszego czytania.
Po tej dyskusji odbyło się głosowanie, gdzie za przyjęciem projektu głosowało 24 członków komisji finansów, 14 się wstrzymało, nikt nie był przeciw. Wobec tego Komisja Finansów Publicznych wnosi, aby uchwalić załączony projekt. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia