9. kadencja, 54. posiedzenie, 1. dzień (11-05-2022)
6. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druki nr 2182 i 2226).
Poseł Adam Gawęda:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Jako sprawozdawca komisji chciałbym parę tematów tutaj jednak szerzej wyjaśnić. Uznałem, że uzasadnienia, które otrzymaliśmy na posiedzeniu, są wystarczające, ale tutaj, na tej sali, padło kilka pytań, w związku z tym pozwolę sobie do nich się odnieść. Otóż jako sprawozdawca starałem się wszystkie informacje przedstawić. Faktem jest, że trzy poprawki zostały zgłoszone na posiedzeniu komisji. W moim przekonaniu poprawki poselskie, które zostały zgłoszone, są potrzebne, ale rzeczywiście ze strony Biura Legislacyjnego została skierowana w naszą stronę opinia, że pierwsze czytanie odbyło się na posiedzeniu plenarnym, zresztą zgodnie z procedurą dotyczącą tego typu projektów związanych z podatkami. Natomiast to był pierwszy możliwy moment, w którym tego typu poprawki można było zgłosić. Mówię to jako sprawozdawca: była na ten temat dyskusja i były przedstawione różne argumenty. Rozumiem, że jako sprawozdawca powinienem też o ty powiedzieć, w związku z czym o tym mówię i przypominam.
Odnośnie do poprawki, która została zgłoszona i wniesiona po art. 1, to nikogo z nazwiska nie wywołuję, pani poseł, tylko po prostu mówię o tym jako o elemencie, który powinien być wyjaśniony. W tej poprawce po art. 1 wprowadziliśmy regulacje, których celem jest ochrona polskich spółek uznawanych za ważne dla porządku bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego przed tzw. wrogimi przejęciami. Założono, że te przepisy będą obowiązywać w dłuższej perspektywie czasowej, czyli przez kolejne 24 miesiące od dnia ich wejścia w życie, czyli do lipca br. Wcześniejszy wpływ COVID-u okazał się dłuższy, niż zakładano na początku pandemii, dodatkowo w ostatnich miesiącach wystąpiły inne czynniki pogłębiające zakłócenia rynków krajowego i unijnego, szkodliwe przede wszystkim dla konkurencji. Wynikają one przede wszystkim z działań wojennych prowadzonych na terytoriom Ukrainy, a także z sankcji gospodarczych nałożonych na Rosję i Białoruś. W konsekwencji nastąpił uderzający w przedsiębiorców wzrost cen paliw i energii, pogłębiły się też problemy z dostępnością surowców i półproduktów. Pragnę przypomnieć, że Komisja Europejska w komunikacie, co też było kwestią dyskusji na posiedzeniu komisji, która obejmowała również kwestie zgłoszonych poprawek, bo żyjemy w sytuacji nader... Chodzi o to, że nasze otoczenie bardzo dynamicznie się zmienia i Komisja Europejska w swoim komunikacie wystosowała wytyczne dla państw członkowskich, dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych z Rosji i Białorusi w związku z agresją wojskową wobec Ukrainy oraz środkami ograniczającymi, określonymi w niedawnych rozporządzeniach Rady w sprawie sankcji. Sama Komisja Europejska stwierdziła, że w obecnych okolicznościach istnieje znacząco zwiększone ryzyko, że bezpośrednie inwestycje zagraniczne inwestorów rosyjskich i białoruskich mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego proponowana nowelizacja nie zmienia zakresu przedmiotowego i podmiotowego obecnie obowiązującej ustawy o kontroli niektórych inwestycji. Zmiana w ustawie polega jedynie na dodaniu okoliczności uzasadniających przedłużenie obowiązywania przepisów o kolejne 3 lata. To tyle, jeśli chodzi o tę poprawkę.
Pragnę jeszcze podkreślić, że 17 marca weszły w życie przepisy ustawy z 11 marca 2022 r. o zmianie ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami, usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz ustawy o Agencji Mienia Wojskowego. Uproszczone procedury w zakresie wywozu sprzętu ochronnego do Ukrainy zostały wprowadzone na okres 2 miesięcy. Celem tego przepisu jest właśnie wydłużenie obowiązywania zmian umożliwiających usprawnienie procedur dotyczących obrotu towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym w zakresie wywozu sprzętu ochronnego dla Ukrainy, co w moim przekonaniu ma również związek z obecną sytuacją.
Kolejna poprawka również ma bardzo ścisły związek z agresją Rosji na Ukrainę. Przecież widzimy, że zawirowania na rynku paliw, na rynku energii, zerwanie wielu łańcuchów dostaw, wielu...
(Poseł Krystyna Skowrońska: Pan mówi swoje opinie. Pan przedstawia swoje opinie, nie komisji.)
Przedstawiam również dyskusję, pani poseł. Jak rozumiem, pani poseł zarówno na posiedzeniu komisji, jak i w tej chwili bardzo mocno ogranicza możliwość wystąpień. Mówię tylko, że to również było przedmiotem dyskusji, która się przetoczyła i która nie polegała tylko na kierowaniu uwag ze strony państwa.
W uzasadnieniu odnośnie do tych poprawek są jasno sprecyzowane okoliczności, w których przewiduje się przedłużenie właśnie czasowej obniżki stawek podatku akcyzowego na energię elektryczną, na niektóre paliwa silnikowe, zwolnienie od podatku akcyzowego energii elektrycznej wykorzystywanej przez gospodarstwa domowe i czasowe wyłączenie z opodatkowania podatkiem sprzedaży detalicznej paliw. Właśnie te zmiany mają ścisły związek z obecną sytuacją. Oczywiście tego, o czym teraz powiem, nie było na posiedzeniu komisji, ale padło to tutaj, na tej sali, w związku z czym nie będę się odnosił do szczegółów. Powiem tylko, że w moim przekonaniu energii z wiatru i energii słonecznej w Europie i na świecie wiele razy brakowało. Tutaj podnoszono kwestię, że zostało to wprowadzone na posiedzeniu komisji finansów. W związku z tym odpowiem, że te niestabilne nośniki energii muszą być również efektem i elementem odpowiednich zmian technologicznych, które dzisiaj, na naszych oczach są wprowadzane, ale które również wymagają czasu, i które są związane z możliwością magazynowania i niestabilnością tych źródeł energii.
Co do cen paliw, to pani poseł również powiedziała, że Orlen się bogaci. Nie było to przedmiotem dyskusji, ale padło tu, w trakcie debaty nad tym projektem. Pragnę przytoczyć dane Eurostatu, dane statystyczne, które wskazują, że jeśli chodzi o paliwa w Polsce - mam tylko dane odnośnie do benzyn, etyliny 95, referencyjnej - to średnio jest to 1,4 euro, w Austrii -1,75 euro, w Czechach -1,76 euro, w Niemczech - 2,01 euro, na Słowacji - 1,78 euro. A więc Polska jest krajem, w którym te ceny paliw są na stosunkowo niskim poziomie, choć i tak bardzo wysokim. Natomiast zwracam na to uwagę, bo padło to tutaj, w trakcie debaty.
Odnośnie do kwestii wprowadzenia tej dyrektywy na ostatni moment, to na samym początku, przedstawiając projekt tej ustawy, jako sprawozdawca podkreśliłem, że dyrektywa 2019/2235 ma zostać zaimplementowana do krajowego porządku prawnego do 30 czerwca 2022 r. W związku z tym mieścimy się w czasie. I jeszcze raz podkreślam, że wszystkie te elementy, które zostały przedstawione na posiedzeniu komisji, starałem się jak najwierniej przekazać podczas tego mojego pierwszego wystąpienia. Nie rozszerzałem pewnej dyskusji, natomiast wskazałem na główne jej elementy. Powiedziałem również o tym, że zostały zgłoszone trzy poprawki, które zostały pozytywnie zaopiniowane i przyjęte przez Komisję Finansów Publicznych. Bardzo dziękuję.
Przebieg posiedzenia