9. kadencja, 54. posiedzenie, 2. dzień (12-05-2022)

13. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Barbara Socha:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tworzenie dobrych warunków życia dla rodzin w Polsce to absolutnie priorytet rządu pana premiera Mateusza Morawieckiego. To też główny cel dokumentu ˝Strategia demograficzna 2040˝, który - mam nadzieję - już na dniach zostanie przyjęty przez Radę Ministrów. Jednym z ważniejszych obszarów, które mają wpływ na tworzenie dogodnych warunków dla młodych ludzi w Polsce do zakładania rodzin i do powiększania tych rodzin, jest obszar związany z opieką nad małymi dziećmi. Ten obszar jest również bardzo mocno powiązany z obszarem zabezpieczenia finansowego rodzin, bo wiemy, że rodzina, w której rodzi się dziecko, czy to pierwsze, czy kolejne, ponosi większe koszty związane z utrzymaniem większej liczby osób, ale ma też utrudnione uzyskiwanie przychodów, co jest związane z tym, że mamy poświęcają się, przynajmniej na jakiś czas, opiece nad dziećmi i w związku z tym rezygnują ze swojej aktywności zawodowej.

    My stoimy na stanowisku takim, że chcemy odpowiadać na preferencje polskich rodzin co do tego, jak chcą sprawować opiekę nad dziećmi. Dlatego absolutnie rewolucyjną zmianą, która się dokonała w ostatnim czasie, jest wprowadzenie instrumentu, który nazwaliśmy Rodzinnym Kapitałem Opiekuńczym, który oznacza wsparcie dla rodziców 2- i 3-letnich dzieci w wyborze formy preferowanej opieki nad tymi dziećmi. Ten instrument dotyczy dzieci drugich i kolejnych, dlatego że wiemy, że jedną z większych barier przy kolejnych urodzeniach jest właśnie ten moment, pierwsze 3 lata w życiu dziecka, kiedy potrzebne jest kosztowne, wymagające również logistycznie i organizacyjnie dużego wysiłku zapewnienie dzieciom opieki i jest to ogromny koszt podjęcia w tym czasie pracy przez kobiety.

    Program ˝Maluch+˝, który powstał kilka lat temu, to program, którego celem jest powstawanie instytucjonalnych miejsc opieki nad dziećmi. Żeby w skrócie przedstawić jego zakres, mogę powiedzieć, że do 2015 r. na ten program było przeznaczane ok. 150 mln zł rocznie, a od 2015 r. ten budżet został zwiększony trzykrotnie, ze 150 do 450 mln zł. Dzięki temu do końca zeszłego roku liczba miejsc w opiece żłobkowej wzrosła z 84 tys. do 213 tys. Przy dzisiejszej liczebności rocznika, mniej więcej 330 tys. dzieci w ostatnim roku, jest to już liczba bardzo duża i oznacza, że tzw. poziom użłobkowienia, czyli dostępności miejsc żłobkowych dla dzieci, wzrósł z 12,5% do prawie 30% w zeszłym roku. Oznacza to, że można powiedzieć, że zbliżyliśmy się, a właściwie osiągnęliśmy już tzw. cele barcelońskie, czyli cele, które wiele lat temu Unia Europejska wyznaczyła krajom członkowskim na stworzenie warunków i udostępnienie miejsc opieki żłobkowej.

    Samorządy, które bardzo chętnie tworzą miejsca żłobkowe, w dużych miastach mają to zadanie ułatwione w tym sensie, że są to bogatsze samorządy. Natomiast wiemy, że wszystkie samorządy w tzw. Polsce powiatowej mają to zadanie o wiele trudniejsze z racji mniejszych możliwości finansowania. I wiemy, że poza tym, że 450 mln, czyli trzykrotnie większy budżet został przeznaczony na nowe inwestycje, na tworzenie nowych miejsc żłobkowych, to największą barierą, która do tej pory istniała, był fakt konieczności późniejszego dofinansowywania, utrzymywania tych miejsc. Średni koszt opieki nad jednym dzieckiem to jest ok. 1000-1200 zł w skali kraju, natomiast wiemy, że rodzice takich opłat nie są w stanie pokrywać w całości, dlatego ogromnym wysiłkiem samorządów jest dofinansowywanie tej opieki. Dlatego drugą, absolutnie rewolucyjną zmianą, którą wprowadziliśmy w tym roku, jest to, że przeznaczamy cały ten budżet 450 mln właśnie na dofinansowywanie miejsc opieki żłobkowej. Dzięki temu samorządy będą miały o wiele łatwiej, będą mogły tworzyć o wiele większą dostępność opieki żłobkowej ze względu na to, że koszty utrzymania zmniejszą się znacząco. 400 zł miesięcznie to jest znaczące obniżenie opłaty żłobkowej, które pomoże samorządom w utrzymaniu tych inwestycji.

    Cała idea zintegrowania programu ˝Maluch+˝ polega na tym, że chcemy od tego roku połączyć wszystkie dotychczasowe źródła finansowania, a zatem dotychczas wykorzystywane na to środki unijne z dotychczasowym budżetem ˝Malucha+˝ i również z ogromnym nakładem inwestycyjnym wynikającym z Krajowego Planu Odbudowy. Dlatego liczymy, że jak tylko KPO zostanie odblokowany przez Komisję Europejską, będziemy w stanie uruchomić nową edycję programu ˝Maluch+˝, która będzie miała trzykrotnie większy budżet, po raz kolejny trzykrotnie większy budżet z takim sposobem finansowania, by ułatwić samorządom podejmowanie decyzji (Dzwonek) o inwestowaniu w tę infrastrukturę. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia