9. kadencja, 54. posiedzenie, 2. dzień (12-05-2022)
15. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Powstań Śląskich (druki nr 2222 i 2227).
Poseł Sprawozdawca Violetta Porowska:
Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przedstawiam sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Powstań Śląskich, druk nr 2222.
Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, skierowała w dniu 9 maja 2022 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Kultury i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Komisja Kultury i Środków Przekazu po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 11 maja 2022 r. wnosi, by Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt ustawy.
Ponieważ tekst ustawy krótkie ma brzmienie, a wagę ogromną, pozwalam sobie odczytać ten istotny materiał.
˝Ustawa o ustanowieniu Narodowego Dnia Powstań Śląskich
Ku czci bohaterów - uczestników trzech Powstań Śląskich, którzy w latach 1919-1921 wywalczyli przyłączenie części Górnego Śląska do odrodzonej Rzeczypospolitej, stanowi się, co następuje:
Art. 1. Dzień 20 czerwca ustanawia się Narodowym Dniem Powstań Śląskich.
Art. 2. Narodowy Dzień Powstań Śląskich jest świętem państwowym.
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.˝.
Na posiedzeniu komisji kultury, proszę państwa, odbyła się krótka, merytoryczna, powiedziałabym, bardzo przyjazna dyskusja, w wyniku której członkowie komisji jednoznacznie uznali, iż powstania śląskie wymagają swego uczczenia dedykowanym im świętem państwowym, właśnie w hołdzie powstańcom śląskim, za ich patriotyzm, za miłość do ojczyzny, męstwo i hart ducha w walce o to, by Rzeczpospolita wielką była. Zresztą trzy powstania śląskie odegrały niezwykle ważną rolę w procesie jednoczenia ziem polskich po okresie zaborów i wywarły istotny wpływ na ukształtowanie zachodniej granicy odrodzonego państwa.
Pojawiły się w komisji dwie propozycje poprawek, które przedstawiono. Pierwszą była poprawka, by zrezygnować ze słowa ˝narodowy˝ w tytule, co oznaczałoby, że święto państwowe mające uhonorować powstania śląskie miałoby nazwę: Dzień Powstań Śląskich.
(Poseł Wojciech Król: To nie była poprawka.)
Ale była taka uwaga. Była taka uwaga, z uwzględnienia której komisja po dyskusji zrezygnowała.
(Poseł Wojciech Król: Pani jest sprawozdawcą, proszę...)
Panie Pośle! Wiem, że pan wnosił tę uwagę. Komisja po dyskusji zdecydowała, że nie zostanie to przyjęte jako poprawka. Dziękuję, że pan z tego zrezygnował.
(Poseł Wojciech Król: Ja nie złożyłem żadnej poprawki, pani poseł.)
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Panie pośle, wyjaśnicie to sobie państwo poza salą.
Poseł Sprawozdawca Violetta Porowska:
Panie Pośle! Dyskutowaliśmy przez chwileczkę na ten temat, sugerował pan, żeby nie było nazwy: Narodowy Dzień Powstań Śląskich.
Proszę państwa, druga, już formalna poprawka dotyczyła dnia, w którym miałby być obchodzony Narodowy Dzień Powstań Śląskich. Przypomnę, że w projekcie ustawy jest to dzień 20 czerwca. Pan poseł Michał Urbaniak zaproponował, by był to dzień 2 maja. Ja tylko przypomnę, że 2 maja to jest dzień, w którym mamy już dwa poważne święta, czyli dzień flagi polskiej i dzień Polonii. Jeżeliby dodać w tym dniu jeszcze jedno bardzo ważne, cenne, istotne święto, czyli święto powstań śląskich, to dzień 2 maja byłby bardzo pełny i rozmyłyby się te święta.
(Poseł Ryszard Wilczyński: Nie przeszkadza nam to.)
A dzień 20 czerwca, proszę państwa, nawiązuje do daty tak powszechnej w świadomości Ślązaków - do daty wjazdu do Katowic w 1922 r. Wojska Polskiego na czele z gen. broni Stanisławem Szeptyckim. Co więcej, właśnie takie brzmienie ustawy i taką propozycję ustanowienia świętem państwowym dnia 20 czerwca złożyli inicjatorzy - czyli Sejmik Województwa Śląskiego i organizacje pozarządowe zarówno z województwa śląskiego, jak i z województwa opolskiego - którzy zwrócili się do prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z apelem o ustanowienie Narodowego Dnia Powstań Śląskich. Pan prezydent na ten apel odpowiedział, składając projekt przeczytanej przeze mnie ustawy w brzmieniu, które przedstawiłam.
Wysoka komisja proponuje, by nie zmieniać treści projektu ustawy. Natomiast w związku ze złożoną poprawką na żądanie wnioskodawcy Komisja Kultury i Środków Przekazu, zgodnie z art. 43 ust. 3 regulaminu Sejmu, przedstawia ów wniosek jako wniosek mniejszości. Przypomnę - art. 1 nadać brzmienie: ˝Dzień 2 maja ustanawia się Narodowym Dniem Powstań Śląskich˝. To poprawka złożona przez pana posła Michała Urbaniaka.
Komisja wnosi, by przyjąć projekt ustawy w brzmieniu przedstawionym przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i przegłosowanym przez komisję kultury. Pięknie dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia