9. kadencja, 54. posiedzenie, 2. dzień (12-05-2022)
15. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Powstań Śląskich (druki nr 2222 i 2227).
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski:
Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Szanowni Państwo! Bardzo dziękuję za te głosy, za życzliwość i ciepłe słowa pod adresem prezydenta i tej inicjatywy, aby ustanowić Narodowy Dzień Powstań Śląskich. Spróbuję odpowiedzieć na wiele tych pytań, które, tak myślę, w zdecydowanej większości nie podważały istotności tego przedsięwzięcia, nie były podważeniem wartości tej inicjatywy. Wynikały one natomiast z potrzeby doprecyzowania kilku kwestii, przede wszystkim kwestii daty. Wydaje mi się, że ta sprawa przewijała się w większości pytań.
Chciałbym zacząć odpowiedź od tego, że ta inicjatywa wiąże się z wciąż jeszcze trwającymi obchodami stulecia odzyskania niepodległości. To właśnie państwo tutaj, na tej sali, podjęliście tę decyzję, przyjmując ustawę z inicjatywy prezydenta o obchodach stulecia odzyskania niepodległości Rzeczypospolitej. W tej ustawie zostały wyznaczone daty graniczne tych obchodów. Datą kończącą obchody jest moment zwieńczenia tego wielkiego wysiłku powstańców śląskich i ostatecznego ukształtowania zachodniej granicy odzyskanej po 123 latach Rzeczypospolitej. Tym samym odpowiadam na takie pytanie, na pewną przedstawioną tutaj złośliwość, że ktoś się spóźnił: nie, ta inicjatywa trafia w swój czas. Przyjęcie tej inicjatywy, przyjęcie tego projektu spowoduje, że w stulecie tego wydarzenia po raz pierwszy będziemy obchodzić Narodowy Dzień Powstań Śląskich jako święto państwowe właśnie 20 czerwca.
Druga rzecz: charakter obchodów stulecia odzyskania niepodległości również został przedstawiony przez prezydenta na tej sali w czasie posiedzenia Zgromadzenia Narodowego, które rozpoczynało obchody stulecia odzyskania niepodległości. Wiązało się to z przekonaniem, że obchody będą mieć dla nas, dla państwa polskiego wartość, znaczenie, jeżeli będą miały one charakter oddolny, obywatelski. Ta inicjatywa jest przejawem właśnie takiego sposobu obchodzenia uroczystości stulecia odzyskania niepodległości. To jest inicjatywa, która wyszła od samorządowców ze Śląska, z Opolszczyzny. Została poparta przez lokalne społeczności, przez lokalnych liderów i była konsultowana. Tak, tu odpowiadam na pytanie: ona była konsultowana przez przedstawicieli kancelarii. Stąd data dzienna, data 20 czerwca, nie jest datą przypadkową. To jest data, która ma swoje mocne historyczne uzasadnienie. To jest data, która jest uczczeniem trzech powstań. To nie jest data związana ani z I, ani z II, ani z III powstaniem. To jest data, która wieńczy wysiłek powstańczy lat 1919-1921, a także moment uroczystego wejścia Wojska Polskiego i przywitania go przez lud śląski na czele z dyktatorem powstania śląskiego Wojciechem Korfantym.
Mam jeszcze kilka uwag w kwestii daty. Proponowana tutaj czy też rozważana wczoraj na posiedzeniu komisji data 2 maja została już słusznie zakwestionowana z powodu obchodzonego w tym czasie Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dnia Polonii i Polaków za Granicą. Tym samym znaczenie tego święta byłoby dużo mniejsze. Przyjęcie tego terminu osłabiłoby również te nowe, obchodzone od kilku lat święta. Mielibyśmy też pewną kumulację świąt, bo jest to w przededniu Święta Konstytucji 3 Maja. Jestem absolutnie przekonany - takie głosy były też wczoraj na posiedzeniu komisji - że ta data spełni również ten cel, który przyświeca tej ustawie, ażeby wielkie śląskie zwycięstwo, wielkie polskie zwycięstwo, wielki sukces Śląska był obchodzony w całej Polsce, żeby to święto nie wiązało się tylko i wyłącznie z pamięcią regionalną, pamięcią lokalną, ale żeby stało się częścią narodowej pamięci i powodem do dumy dla nas, Polaków żyjących dzisiaj, i dla tych, którzy przyjdą po nas. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia