9. kadencja, 54. posiedzenie, 2. dzień (12-05-2022)
17. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2205).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Piotr Pyzik:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Odnośnie do ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw chciałbym podkreślić dwa aspekty tej legislacji. Mianowicie celem ustawy jest dokonanie zmian w dwóch obszarach: reorganizacji organu górniczego, jakim jest Specjalistyczny Urząd Górniczy, oraz wprowadzenia definicji odkrywki, kopalni i przodka w ustawie dotyczącej Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Kwestia pierwsza: reorganizacja Specjalistycznego Urzędu Górniczego. Zmieniająca się organizacja podziemnych zakładów górniczych wynikająca z likwidacji kopalń wpływa na liczbę obiektów objętych nadzorem i kontrolą dyrektora SUG. Powyższe przekłada się bezpośrednio na niewykorzystywanie w pełni zasobów organizacyjnych i kadrowych SUG. W związku z zaistniałym stanem faktycznym zasadne jest dokonanie optymalizacji organizacji organów nadzoru górniczego przez przekazanie dotychczasowych kompetencji dyrektora SUG prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego. Zmiana ustawy - Prawo geologiczne i górnicze dotyczy reorganizacji Wyższego Urzędu Górniczego. Rozwiązanie przyjęte w projektowanej ustawie obejmuje zniesienie dyrektora Specjalistycznego Urzędu Górniczego, likwidację obsługującego go urzędu i przekazanie tych kompetencji prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego. Pracownicy SUG zostaną przeniesieni do Wyższego Urzędu Górniczego.
Projektowane zmiany, co warto podkreślić, nie wpłyną na zwiększenie wydatków organów nadzoru górniczego z budżetu państwa. Prezes WUG jest wyłącznym dysponentem części 60 budżetu państwa. Ewentualne koszty powstałe w wyniku przeniesienia dotychczasowych zadań dyrektora SUG do kompetencji prezesa WUG zostaną pokryte m.in. ze środków finansowych uzyskanych w wyniku zniesienia SUG. W 2020 r. koszty utrzymania siedziby SUG i koszty prowadzenia bieżącej działalności przez dyrektora SUG wynosiły łącznie 123 700 zł brutto. Projektowane zmiany będą miały korzystny wpływ na optymalizację kosztów oraz bardziej efektywne i racjonalne wykorzystywanie przez prezesa Wyższego Urzędu Górniczego posiadanych zasobów. Propozycja uzyskała pełną akceptację prezesa Wyższego Urzędu Górniczego.
Kwestia druga to jest kwestia definicji. W ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadza się definicje odkrywki, kopalni oraz przodka. Wprowadzenie definicji odkrywki, kopalni i przodka ma na celu doprecyzowanie i uzupełnienie pojęć górniczych. Zostały one sformułowane po konsultacjach ze specjalistami branżowymi i stroną społeczną oraz pracodawcami. Zaproponowane brzmienie ma umożliwić Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych sprawne rozpatrywanie wniosków pracowników o przyznanie emerytur górniczych bez konieczności kierowania spraw na drogę sądową i przedłużania wydania decyzji emerytalnej w czasie. Potencjalną konsekwencją zwiększenia się liczby przyznawanych świadczeń emerytalnych jest wzrost liczby postępowań w tych sprawach prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zmniejszenie liczby spraw kierowanych do sądów pracy i ubezpieczeń społecznych.
Projekt ustawy został przyjęty przez SKRM na posiedzeniu w dniu 27 stycznia br. Podczas posiedzenia minister rodziny i polityki społecznej poinformował o przyjęciu wyjaśnień Ministerstwa Aktywów Państwowych i wycofaniu wszystkich uwag. 30 marca br. SKRM potwierdził zakończenie prac nad przedmiotowym projektem. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej zgłosiło uwagę dotyczącą uzupełnienia uzasadnienia, co zostało wykonane.
Nowelizacja ma jedynie uściślić istniejące przepisy, a nie wprowadzić nowy porządek prawny. Co ważne, ma nie wpływać przy tym na już zakończone postępowania.
Wejście w życie projektowanych przepisów nie spowoduje przyznania świadczeń emerytalnych osobom nieuprawnionym, a jedynie uprości sposób, w jaki wnioski emerytalne będą procedowane. W obecnym stanie prawnym wobec rozbieżności co do zakresu znaczeniowego wyżej wymienionych pojęć świadczenia emerytalne są nierzadko przyznawane dopiero na etapie sądowym, często w drugiej instancji. Doprecyzowanie pojęć doprowadzi do pozytywnego rozpatrywania wielu wniosków emerytalnych już na etapie organu emerytalnego bez konieczności rozstrzygnięć sądowych. Dzięki temu uprawnieni szybciej otrzymają należne świadczenia, zaś ZUS nie będzie zmuszony do wypłaty odsetek od przyznawanych przez sąd emerytur. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia