9. kadencja, 55. posiedzenie, 1. dzień (25-05-2022)
3. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2121 i 2277).
Poseł Piotr Babinetz:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość odnośnie do projektu nowelizacji ustawy o Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia teraz już w kształcie, jaki przybrał w efekcie wczorajszych prac Komisji Kultury i Środków Przekazu.
Przypomnę, że klub Prawo i Sprawiedliwość wniósł projekt ustawy o zmianie ustawy o Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz niektórych innych ustaw. Główne zmiany zawarte w wyjściowym projekcie nowelizacji to zmiana nazwy na Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego. Przypomnę, że sama nazwa już utrudniała współpracę z Ukrainą, z Ukraińcami, a teraz, w dobie ludobójczej agresji moskiewskiej na Ukrainę, prawie uniemożliwiała kontakty z Ukraińcami. Ta nazwa wzięła się oczywiście stąd, że jest to nawiązanie do koncepcji Mieroszewskiego ULB - Ukraina - Litwa - Białoruś.
Ważną zmianą było właśnie rozszerzenie celu i zakresu działalności centrum, które rozszerzyliśmy także na relacje polsko-ukraińskie i polsko-białoruskie, a nie tylko polsko-rosyjskie. Teraz jeszcze, jak już mówiłem w sprawozdaniu, dodaliśmy potrzebę zaangażowania Centrum Dialogu również w relacje polsko-mołdawskie, polsko-gruzińskie, a szerzej chodzi o dbałość o relacje Polski z Europą Wschodnią.
Wynikające z tego były też oczywiste zmiany np. takich zapisów w zadaniach centrum, jak upowszechnianie w Polsce i poza jej granicami wiedzy o sytuacji politycznej, historii, kulturze, dziedzictwie narodów Europy Środkowo-Wschodniej, a także, jeśli chodzi o dofinansowanie przedsięwzięć, również rozszerzenie o przedsięwzięcia polsko-ukraińskie i polsko-białoruskie. A teraz, po pracach komisji, dochodzi dofinansowanie przedsięwzięć z udziałem Gruzinów, Mołdawian i ewentualnie innych narodów Europy Wschodniej, oczywiście z tym zastrzeżeniem dotyczącym państw agresorskich poprzez te zapisy dotyczące umów stowarzyszeniowych.
Wreszcie jest zmiana co do funduszu stypendialnego. Jeżeli chodzi o zwiększenie, to w nowelizacji było wyjściowo 5%, teraz zwiększamy możliwość udzielania wsparcia poprzez stypendia dla mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej i Wschodniej do 15%. Doraźnie liczymy na wykorzystanie tej możliwości szczególnie na stypendium dla młodych naukowców, badaczy czy studentów z Ukrainy, ale dotyczy to w perspektywie także przedstawicieli innych narodów. Myślę, że to będzie zadanie na następne lata.
Całkiem nowa poprawka to zapis umożliwiający powstawanie oddziałów zamiejscowych Centrum Dialogu, również za granicą Polski, co ułatwi bezpośrednią współpracę z wieloma narodami Wschodniej Europy.
Kolejny zapis, o którym już wspomniałem, to doprecyzowanie, z których państw instytucje będą mogły sięgać po środki na działalność z Centrum Dialogu, tak aby z jednej strony tych beneficjentów mogło być znacznie więcej, ale z drugiej strony, aby nie dofinansowywać agresorów.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ponieważ legislatorzy zgłaszali jeszcze pewne swoje wątpliwości co do precyzji niektórych zapisów nowelizacji ustawy, a nie przybrały one podczas wczorajszych prac postaci poprawek, to w tej chwili zgłaszam w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość jeszcze jedną poprawkę polegającą na zmianie brzmienia art. 13 projektu ustawy. Po jej ewentualnym przyjęciu fragment art. 13 będzie miał następującą treść: Rada Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, o której mowa w art. 6 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 1, staje się Radą Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego i działa, w dotychczasowym składzie, do końca kadencji rozpoczętej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Panie Marszałku! Przekazuję poprawkę klubu Prawo i Sprawiedliwość.
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Bardzo dziękuję panu posłowi za wystąpienie oraz przekazanie poprawki.
Stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska...
Poseł Piotr Babinetz:
Przepraszam, to jeszcze nie koniec. Panie marszałku, jeszcze nie koniec. Jeszcze mam 1 minutę, tak że proszę jeszcze pozwolić mi dokończyć.
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Bardzo pana przepraszam, panie pośle.
Poseł Piotr Babinetz:
Przekazałem tę poprawkę, która doprecyzowuje jeden z zapisów, który był podawany w wątpliwość przez Biuro Legislacyjne.
Podsumowując, myślę, że działalność Centrum Dialogu w nowej, dużo szerszej formule będzie naprawieniem błędu z 2011 r., kiedy powstało centrum tylko polsko-rosyjskie, które wykluczało ze współpracy Ukraińców, Białorusinów, Mołdawian, Gruzinów i szereg innych narodów Europy Wschodniej czy Środkowo-Wschodniej. Nie mówię tutaj o Estonii, Litwie czy Łotwie, ponieważ one są w innych relacjach z Polską poprzez przynależność nie tylko do Unii Europejskiej, ale powiedziałbym, że przede wszystkim do Paktu Północnoatlantyckiego. Te relacje są bliskie w ten sposób od dawna, choć oczywiście są tam różne problemy, ale w tej chwili te relacje także z Litwą się poprawiają. Myślę też, że będzie to nawiązanie do dawnych koncepcji Jagiellonów, Wazów, księcia Adama Jerzego Czartoryskiego i nowszych: marszałka Józefa Piłsudskiego, Henryka Józewskiego, Jerzego Giedroycia (Dzwonek) i właśnie Juliusza Mieroszewskiego.
Przede wszystkim wzmocni to naszą dobrą współpracę i przyjaźń z wieloma narodami szeroko rozumianego Międzymorza i będzie przyczynkiem do rozszerzania strefy wolnej od Moskala, strefy wolności i strefy bezpieczeństwa. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera powyższy projekt ustawy. Dziękuję bardzo, panie marszałku.
Przebieg posiedzenia