9. kadencja, 55. posiedzenie, 1. dzień (25-05-2022)

8. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie sposobu finansowania programów mieszkaniowych (druki nr 2133 i 2187).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Piotr Uściński:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pani poseł sprawozdawca przedstawiła projekt ustawy, więc ja już nie będę powtarzał opisu, bo został bardzo dobrze przedstawiony. Przypomnę tylko taką najważniejszą w tej chwili rzecz, którą oprócz wielu innych poprawek naszych programów mieszkaniowych, które do tej pory funkcjonują dobrze, chcemy zrobić, czyli umożliwienie wydatkowania z Funduszu Dopłat takich pieniędzy, które są tam jako wolne środki.

    Do tej pory w ustawie jest ten limit wydatków rocznych na pieniądze z budżetu państwa. Chcemy, żeby można było wydatkować te pieniądze, które są np. zaoszczędzone w tym roku z innych zadań realizowanych przez nasze ministerstwo - tam czeka 1200 mln, a nawet już więcej pieniędzy, które chcemy uruchomić z przeznaczeniem na Fundusz Dopłat. Przypomnę, że Fundusz Dopłat to pieniądze, które trafiają do samorządu i to dzięki tym pieniądzom w dużej części są realizowane przez samorządy zadania związane z mieszkaniami komunalnymi, socjalnymi. Od zeszłego roku mamy tutaj naprawdę duży wzrost i budowy nowych mieszkań komunalnych, i remontów istniejącej tkanki mieszkaniowej. Chcemy też, żeby te pieniądze zostały wykorzystane przez samorządy na remonty, przygotowanie do zamieszkania pustostanów, które są w posiadaniu samorządów. Znamy wstępne dane GUS-u, które zostały opublikowane, o dużej liczbie pustostanów i czekamy, aż one zostaną doprecyzowane. Ale dzisiaj wiemy już na pewno, że duża część tych pustostanów to pustostany, którymi dysponują gminy. Myślę, że pieniądze z Funduszu Dopłat będą dobrze służyły temu celowi - związanemu właśnie z remontem tych pustostanów, doprowadzeniem ich do stanu używalności. Przypomnę, że można na to uzyskać do 80% z Funduszu Dopłat, więc to są konkretne pieniądze, dzięki którym będą konkretne mieszkania komunalne, socjalne, tymczasowe - ten zasób, tkanka mieszkaniowa udostępniona przez gminy.

    Odniosę się do wielu pytań, które tutaj padły. Było pytanie dotyczące rynku najmu. Odpowiadając na to pytanie, chciałem powiedzieć, że jest w tej chwili takie narzędzie jak najem okazjonalny - umowa, która jest, myślę, bezpieczna dla obu stron i w taki sposób ona funkcjonuje. Zrobiliśmy w tym zakresie małe korekty, umożliwiające nawet korzystanie z tego narzędzia osobom, które przyjechały do nas z Ukrainy i nie są w stanie wskazać adresu, pod którym mogłyby być zakwaterowywane, więc też mogą z tego korzystać.

    Były pytania dotyczące zaangażowania gmin w SIM-y. 300 gmin przystąpiło do SIM-ów. Wolumen mieszkań, który deklarowany jest do wybudowania przez SIM-y, to ok. 30 tys. To bardzo duży potencjał i liczymy na to, że te mieszkania ruszą z budową już niedługo. Pieniądze na ten cel zostały z jednej strony przekazane z rządowego funduszu wsparcia mieszkalnictwa, a z drugiej strony planujemy cały czas wspierać, zgodnie z naszymi programami, to budownictwo i liczymy, że budownictwo społeczne naprawdę, jak to mówią, ˝ruszy z kopyta˝.

    Było pytanie dotyczące wydatkowania środków z KPO i przygotowania do tego wydatkowania. Oczywiście mamy przygotowaną ustawę dotyczącą wydatkowania środków z KPO na mieszkalnictwo. Ta ustawa praktycznie czeka w tej chwili na ostateczną decyzję zatwierdzającą KPO przez Komisję Europejską. Jak będziemy mieli zielone światło, następnego dnia praktycznie ruszamy z konsultacjami dotyczącymi tej ustawy i będzie ona przyjęta w trybie bardzo pilnym.

    Odpowiadając na wiele pytań dotyczących narzędzi, jakie są w tej chwili na to, żeby wspierać zakupy mieszkań, żeby wspierać zwiększenie metrażu, który zajmuje rodzina - bo przecież czasami jest tak, że rodziny mieszkają w kawalerkach i tam wychowują dzieci - przypomnę, że jutro wchodzi w życie ustawa o gwarantowanym kredycie mieszkaniowym. Przypomnę też, że ta ustawa służy wsparciu kredytobiorców, którzy kupują swoje pierwsze mieszkanie, ale również wsparciu rodzin, które na małym metrażu wychowują dzieci, żeby mogły kupić większe mieszkanie. Więc tutaj narzędzie w tym zakresie jest gotowe.

    Myślę, że warto też skomentować coś, co się działo na posiedzeniu komisji, ale komisja nie zagłębiła się w temat, który się pojawił. Bo pojawiła się taka nieścisła informacja, wręcz pewne przekłamanie dotyczące interpretacji przygotowanych przez nas przepisów dotyczące wakacji czynszowych w SIM-ach, w TBS-ie. Tutaj zresztą jeden z klubów w tym zakresie zgłasza poprawkę, która, myślę, że wynika jednak z niezrozumienia i złej interpretacji przepisów, które wprowadzamy. Otóż wakacje czynszowe, czyli to rozliczenie partycypacji, którą partycypant - ktoś, kto wchodzi do mieszkania w TBS-sie, w SIM-ie - wniósł, może nastąpić na mocy przepisów, które zostały wdrożone już w zeszłym roku. Tam są wskazane dwie możliwości rozliczenia swojej partycypacji. Czyli ktoś, kto wprowadza się do mieszkania w TBS-ie, wpłaca tę partycypację, ona przez lata zamieszkiwania tam jest waloryzowana, ta kwota partycypacji. Do tej pory było tak, że nie było możliwości jej rozliczenia. Można było się wyprowadzić i wycofać tę partycypację, po czym wchodził następny najemca, który partycypację wkładał. Teraz dajemy narzędzie rozliczenia takich wakacji czynszowych. Są dwie formy, jedna jest na czas określony, do 15 lat, w którym to czasie będzie obniżony czynsz. Jest odpowiedni sposób przeliczenia, o ile będzie obniżony czynsz przez te 15 lat, i po tym okresie czynsz wraca z powrotem do normalnego poziomu. Dotyczy to wszystkich, mogą to zrobić również młodzi ludzie, ale wtedy, kiedy TBS, SIM spłaci już kredyty zaciągnięte na budowę zasobu, za budowę mieszkania, bloku, w którym to mieszkanie się mieści.

    Nie ma problemu z dziedziczeniem tych pieniędzy. Jeżeli w okresie tych 15 lat partycypant - ten, który ma to mieszkanie - umrze, te pieniądze są dziedziczone. Jeśli w tym okresie wyprowadzi się, reszta nierozliczonego wkładu jest mu oddawana, jest to rozliczane. Natomiast jest jeszcze druga opcja, która została wprowadzona, przypomnę, już w zeszłym roku. To nie jest nic nowego w tej ustawie. To jest opcja, w której następuje całkowite rozliczenie partycypacji. W momencie, kiedy ktoś przechodzi na emeryturę, może z tego skorzystać. Rozlicza w całości partycypację i czynsz jest tej osobie obniżany na stałe aż do śmierci. Jeśli umrze, to żona czy mąż tej osoby, współmałżonek, który zamieszkiwał w tym momencie, chociaż formalnie to nie musi być nawet małżeństwo, osoba, która z zamieszkiwała z tą osobą w momencie zawarcia tej umowy, jeśli była na emeryturze, też może wejść w te prawa i na stałe mieć obniżony czynsz. I tam jest pewien element ryzyka. My nie nakazujemy nikomu korzystania z tej formy. To jest prawo, a nie obowiązek, żeby z tej formy rozliczenia korzystać. Teoretycznie, gdybyśmy chcieli przyjąć państwa poprawki, trzeba by było po prostu skreślić tę możliwość, ale ta możliwość jest po to, żeby ludzie mogli z niej skorzystać, kiedy jest to dla nich opłacalne. Trzeba sobie uświadomić to ryzyko.

    Ludzie przechodzą na emeryturę, w wieku 65 lat panowie, w wieku 60 lat panie. Przewidywany okres życia wynosi w przypadku mężczyzn 73 lata, a w przypadku kobiet - 81. Mam nadzieję, że to będzie rosło, ale jest z tym związane pewne ryzyko i dla TBS-u, i dla SIM-u, i dla tego uczestnika, partycypanta. Jeśli ta osoba będzie żyła dużo dłużej, to dla SIM-u jest to, można powiedzieć, jakieś ryzyko, bo wtedy przez cały okres, aż do śmierci najemcy, będzie obniżony czynsz w związku z tym rozliczeniem. Natomiast jeśli ta osoba umrze dużo wcześniej, to wtedy ryzyko jest dla tej osoby, bo nie rozliczyła się ta cała partycypacja, jeszcze się nie zdążyła rozliczyć. Czyli SIM ponosi ryzyko, najemca ponosi ryzyko, ale to jest dobrowolna forma.

    My wprowadzamy w tej ustawie jedynie doprecyzowanie tych przepisów, żeby osoby korzystające z tej formy rozliczenia, partycypacji, nie były oszukane, nie czuły się oszukane w momencie podpisywania umowy. Doprecyzowujemy ten zapis i nakazujemy wprowadzenie do umowy odpowiedniej klauzuli informacyjnej, żeby każdy sobie zdawał sprawę z tego, co podpisuje. I nie można nas oskarżać, że wprowadzając tę klauzulę, zabieramy komuś kwotę partycypacji. Nic takiego nie następuje. Gdybyśmy na posiedzeniu komisji się chwilę nad tym pochylili, być może wtedy by to zostało wyjaśnione. Przedstawiciele tych organizacji społecznych, które zrzeszają mieszkańców TBS-ów, byli u nas w ministerstwie, zostało to wyjaśnione przez departament. Bardzo dziękuję panu dyrektorowi za to, że to wnikliwie wyjaśnił. Sprawa jest rozwiązana, więc ta państwa poprawka mogłaby, myślę, zostać przez was spokojnie wycofana.

    Szanowni Państwo! Nie chcę przedłużać, bo już jest późno. Myślę, że na większość pytań, praktycznie na wszystkie pytania, które padły, odpowiedziałem. Bardzo serdecznie dziękuję i proszę o przyjęcie projektu ustawy. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia