9. kadencja, 55. posiedzenie, 2. dzień (26-05-2022)

12. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Piotr Pyzik:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Panowie Posłowie Wnioskodawcy! Przyczyna ograniczonej dostępności i wysokich cen węgla wiąże się z procesem złożonym z jednej strony, a z drugiej prostym, z działaniem wolnego rynku i z kwestią taką, że ci dealerzy, którzy kupują ten węgiel, sprzedają go według takich cen, które przewiduje rynek.

    (Poseł Krzysztof Gadowski: Wolny rynek jest dla samochodów.)

    Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

    Szanowni panowie posłowie, umówiliśmy się co do pewnych zasad, które odczytałem na początku. Jak się zadaje pytanie, to słucha odpowiadający, a jak odpowiadający odpowiada, to zadający starają się słuchać, a później ewentualnie...

    (Głos z sali: Pan ma rację. Przepraszamy.)

    Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Piotr Pyzik:

    Dziękuję, panie marszałku. Właśnie chciałbym całościowo zjawisko przedstawić. Okej.

    Ministerstwo Aktywów Państwowych jest świadome trudności, jakie obecnie napotykają podmioty zainteresowane zakupem węgla, w tym wspólnoty mieszkaniowe. Aktualnie zapotrzebowanie na węgiel opałowy gospodarstw domowych w Polsce kształtuje się na poziomie ok. 9-10 mln t rocznie, w zależności od warunków atmosferycznych panujących na obszarze naszego kraju, mających bezpośrednie przełożenie na długość sezonu grzewczego oraz wielkość zapotrzebowania na energię cieplną do ogrzewania budynków. Należy przypomnieć, że krajowa produkcja węgla opałowego od kilkunastu lat nie zaspokaja krajowego zapotrzebowania na ten surowiec. W latach ubiegłych pokrycie zapotrzebowania sektora komunalno-bytowego następowało przy udziale surowca importowanego do Polski. W 2021 r. podmioty prywatne zaimportowały do Polski ponad 8 mln t węgla kamiennego, który trafił do odbiorców indywidualnych, jak również do małych cieplarni i przedsiębiorców.

    Obecnie na krajowym oraz światowym rynku węgla energetycznego zapanowała trudna sytuacja podażowa i cenowa, która spowodowana jest przede wszystkim wojną na Ukrainie oraz wprowadzeniem embarga na węgiel z Rosji i Białorusi. Trudna sytuacja nie dotyczy jedynie Polski. Według europejskiego indeksu cen w handlu węglem tona węgla w maju ub.r. kosztowała ok. 80 dolarów, a obecnie jest to kwota ok. 300 dolarów.

    Spółki Skarbu Państwa informują o zwielokrotnieniu liczby zapytań o zakup węgla pochodzących od odbiorców indywidualnych w ostatnich miesiącach. W związku z powyższym spółki, mając na względzie aktualne zainteresowanie surowcem przekraczające ich bieżące możliwości podażowe, podjęły decyzję o wprowadzeniu ograniczeń w sprzedaży w celu zapewnienia opału na następny sezon grzewczy dla jak największej ilości klientów.

    Działania w zakresie poprawy dostępności węgla. Spółki Skarbu Państwa potwierdzają zwiększenie produkcji w 2022 r., a pierwsze wyniki wdrożonych działań i zaangażowania górników są już widoczne. W marcu wydobyto o 176 tys. t węgla energetycznego więcej niż w marcu zeszłego roku. W 2022 r. spółki Skarbu Państwa planują zwiększenie wydobycia ok. 1,5 mln t węgla energetycznego. Trzeba także podkreślić, że przygotowanie nowej ściany jest procesem czasochłonnym i przede wszystkim kosztownym. Udostępnienie ściany wydobywczej na wydobycie ok. 800 tys. t węgla trwa ok. 1,5 roku - podkreślam 1,5 roku - i kosztuje ok. 200 mln zł. Dlatego nie można z dnia na dzień uzupełnić braku importu z Rosji produkcją z polskich kopalń.

    Dlatego prowadzone są również rozmowy dotyczące zwiększenia importów z kierunków innych niż Rosja, a wykorzystywanych w dotychczasowym doświadczeniu, czyli mówię tu o: Australii, Czechach, Kanadzie, Kazachstanie, Stanach Zjednoczonych. Szukamy również, i robimy to bardzo intensywnie, innych destynacji.

    Działania w celu zahamowania rosnących cen węgla. Uprzejmie informuję, że spółki Skarbu Państwa zajmują się produkcją węgla. Przygotowały ofertę dedykowaną odbiorcom indywidualnym w celu zapewnienia możliwości bezpośredniego kupna węgla po cenach producenta bez marż pośredników. Sprzedaż ta jest limitowana, aby umożliwić zakup jak największej ilości klientów. W Polsce jest ok. 10 tys. składów. Ministerstwo Aktywów Państwowych ani spółki wydobywcze nie kreują końcowej ceny na składach węgla. To niestety jest prawo podaży i popytu. Składy są podmiotami prywatnymi działającymi na rynku w celu osiągnięcia zysku.

    Sprzedaż dla spółdzielni mieszkaniowych. Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe mają możliwość zakupu węgla bezpośrednio w punktach drobnicowej sprzedaży węgla. Z uwagi na większe zapotrzebowanie tego typu nabywców spółki są w trakcie przygotowania również dla tych zrzeszeń rozwiązań w zakresie możliwości zakupu węgla na cele ogrzewania gospodarstw domowych. Aktualnie identyfikowane są potrzeby zgłaszane przez tego typu podmioty.

    Jeszcze jest bardzo ważna informacja, jeśli chodzi o kontrolę działalności spółek. Chciałbym przypomnieć, że zgodnie z art. 382 § 1 Kodeksu spółek handlowych w spółce akcyjnej rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Art. 375 stanowi natomiast, że walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. Z przepisów tych wynika, że organem spółki uprawnionym do kontroli jej działalności jest rada nadzorcza, walne zgromadzenie, w spółce jednoosobowej Skarbu Państwa funkcję tę pełni najczęściej minister aktywów państwowych, nie posiada uprawnień kontrolnych.

    Bardzo ważna informacja, jak się wydaje. Uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 7a ustawy o działach administracji rządowej za sprawy m.in. bezpieczeństwa energetycznego kraju, w tym bezpieczeństwa (Dzwonek) dostaw energii, surowców energetycznych i paliw odpowiada minister właściwy do spraw energii. Zgodnie z podziałem prac Rady Ministrów dział administracji rządowej: energia jest kierowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia