9. kadencja, 55. posiedzenie, 2. dzień (26-05-2022)
23. punkt porządku dziennego:
Przedstawiony przez Radę Ministrów dokument: ˝Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2020 r.˝ (druk nr 1271) wraz ze stanowiskiem Komisji Infrastruktury (druk nr 1336).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dziękuję bardzo.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dokument o stanie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz o działaniach realizowanych w tym zakresie w 2020 r. jest dokumentem bardzo szerokim, pogłębionym. Bardzo precyzyjnie oddaje on dane statystyczne związane z wypadkami drogowymi, ze wszystkimi kategoriami wypadków drogowych, z ujęciem tych wypadków w kontekście infrastruktury drogowej zarządzanej z poziomu krajowego, wojewódzkiego, powiatowego i gminnego. To bardzo precyzyjny materiał, który Ministerstwo Infrastruktury, a w zasadzie Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, co roku przedstawia w pierwszej kolejności Radzie Ministrów, a w drugiej kolejności Wysokiej Izbie, prosząc o przyjęcie tej informacji.
Szanowni Państwo! 2020 r. był rokiem wyjątkowym. Pamiętamy wybuch pandemii COVID-19 w lutym 2020 r. Pandemia przeorientowała nasze życie społeczne, gospodarcze, miała również wpływ na mobilność, a w zasadzie na ograniczenie mobilności całego świata, w tym również naszego kraju. Znajduje to też wyraz w statystyce, którą za chwileczkę państwu zaprezentuję. Natomiast pandemia COVID-19 i ograniczenia z nią związane to jedna sprawa, a druga sprawa to konsekwentna, realizowana z determinacją strategia rządu Prawa i Sprawiedliwości i Ministerstwa Infrastruktury, jeżeli chodzi o podejście do bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Jeśli chodzi o ujęcie statystyczne, to w 2020 r. odnotowano 23 540 wypadków drogowych. Był to spadek o ponad 22% w stosunku do 2019 r. Jeżeli chodzi zabitych, to jest to 2491 osób. To spadek o prawie 15% w stosunku do 2019 r. Rannych było 26 436 osób. To spadek o 25% w stosunku do 2019 r. Tak że w ujęciu statystycznym rok 2020 był najbezpieczniejszym rokiem, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Oczywiście ta statystyka nas nie zadowala. Ważny jest spadek, ważne jest to, że wypadków, ofiar i rannych było mniej, natomiast musimy pracować wspólnymi siłami nad tym, aby kolejne lata - 2021 już za nami, 2022 jest w trakcie - również pokazywały wyraźne, mam nadzieję, nawet radykalne poprawy tych wskaźników związanych z bezpieczeństwem w ruchu drogowym. Ale warto odnotować, że rok 2020 z tych wszystkich, w których do tej pory było to mierzone, był rokiem pod tym względem bezpiecznym.
Jeżeli chodzi o strukturę wypadków, które miały miejsce w roku 2020, to ta struktura była podobna do tej z lat poprzednich. Największy odsetek stanowiły wypadki z udziałem pieszych - 22,2%. Niedostosowanie prędkości do warunków ruchu - ponad 23%. Wypadki spowodowane przez rowerzystów - ponad 16%, a z udziałem nietrzeźwych - ponad 10%, 10,8%, co stanowi wzrost w stosunku do poprzednich lat. Tej strukturze też się przyglądamy i oczywiście wyciągamy odpowiednie wnioski. Przypominam, że w roku 2020 Ministerstwo Infrastruktury rozpoczęło prace nad ważnymi aktami prawnymi, które zostały już oczywiście wdrożone w roku 2021, ale wtedy ta praca nastąpiła. Mam tu na myśli ustawę, która od czerwca poprzedniego roku nadała pierwszeństwo pieszym wchodzącym na przejście dla pieszych. Ta sama ustawa ujednoliciła prędkość w obszarze zabudowanym. W tej chwili jest to co do zasady 50 km/h przez całą dobę. Ustawa te zakazała jazdy na zderzaku na odcinkach dróg szybkiego ruchu, a także zakazała używania telefonów komórkowych czy innych urządzeń elektronicznych podczas przechodzenia przez jezdnię, które mogłyby rozproszyć uwagę, mogłyby spowodować utratę percepcji przez pieszego. W roku 2020 ten akt prawny został przygotowany, wszedł w życie 1 czerwca 2021 r., podobnie jak program Ministerstwa Infrastruktury: ˝Program bezpiecznej infrastruktury drogowej˝. W ramach tego programu 2,5 mld zł w ciągu 4 lat przeznaczamy już, bo te inwestycje są w trakcie realizacji, na punktowe zadania polegające na budowie chodników, ścieżek pieszo-rowerowych, zatoczek autobusowych i bezpiecznych skrzyżowań, czy to w postaci ronda, czy to w postaci sygnalizacji świetlnej. Najważniejszym komponentem tego programu jest doświetlenie wszystkich przejść dla pieszych na drogach krajowych. Blisko 12 tys. przejść dla pieszych, które są zarządzane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, zostanie doświetlonych w sposób, który został określony w analizie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, tak że to nie będzie takie przypadkowe oświetlenie, postawienie lampy, tylko oświetlenie, które ma zapewnić widoczność pieszego, kiedy jest na przejściu dla pieszych, ale również wtedy, kiedy do tego przejścia dla pieszych się zbliża. Ten program jest realizowany, zadania wchodzą w fazę wykonawczą. Oczywiście borykamy się z pewnymi problemami związanymi z inflacją, wzrostem ofert na tych kontraktach, ale staramy się z tym radzić, tak aby tych zadań w sieci dróg krajowych było jak najwięcej.
Rok 2020 to kolejny rok, w którym dofinansowaliśmy inwestycje na drogach samorządowych, powiatowych i gminnych. Ponad 3200 mln zł przeznaczyliśmy właśnie dla tych jednostek samorządu terytorialnego, aby poprawiały jakość dróg przez siebie zarządzanych. Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, bo o tym programie mówię, bardzo dobrze przyjął się w polskich samorządach. My też w roku 2020 pracowaliśmy nad ustawą, która weszła w życie w 2021 r., która mówiła o tym, aby ten fundusz poszerzyć zarówno od strony zakresowej, jak i finansowej. Tak się stało. Ogłosiliśmy przecież nabór na budowę obwodnic w ciągach dróg wojewódzkich, tak aby wesprzeć to budownictwo drogowe w tym zakresie. To również działo się w roku 2020.
Wysoka Izbo! Chcę bardzo gorąco podziękować wszystkim tym, którzy na co dzień pracują na polskich drogach, aby zapewnić bezpieczeństwo w ruchu drogowym, Policji i Inspekcji Transportu Drogowego, która jest nadzorowana przez Ministerstwo Infrastruktury, a także przez wojewodów. Wspierają nas też oczywiście różnego rodzaju organizacje, stowarzyszenia, think tanki, które podpowiadają, jakie rozwiązania prawne należy zastosować, aby było bezpieczniej. Ministerstwo Infrastruktury jest bardzo otwarte na taką współpracę, zresztą ma ona swój wyraz w konkretnych działaniach, czy to legislacyjnych, czy to inwestycyjnych. Tak że bardzo gorąco z tego miejsca dziękuję wszystkim tym, którzy pracują na to, abyśmy mogli bezpiecznie i spokojnie przemieszczać się po Polsce.
Z działań, które były realizowane w roku 2020, warto też wspomnieć o kampaniach edukacyjnych, które były kierowane zarówno do niechronionych uczestników ruchu drogowego, czyli pierwszych i rowerzystów, jak i do kierujących pojazdami. Te kampanie muszą być stale obecne w mediach ogólnodostępnych i mediach społecznościowych. Zdajemy sobie sprawę z tego - podkreśla to minister Andrzej Adamczyk - że aby zadbać o bezpieczeństwo w ruchu drogowym, musimy bazować na czterech filarach: inwestycje drogowe, o których mówiłem, dobre prawo, o tym też wspominałem, edukacja i zwiększenie świadomości o prawach i obowiązkach uczestników ruchu drogowego, czwarty filar to skuteczna egzekucja. Te działania w roku 2020, a także w roku 2020 przez Ministerstwo Infrastruktury w tym zakresie były podejmowane.
Czekam na państwa opinie, czekam na państwa dyskusję, liczę na państwa głosy, na wskazanie miejsc, które wymagają poprawy, też prawnej. Ministerstwo Infrastruktury jest otwarte na dobrą, merytoryczną i ciekawą dyskusję w tym zakresie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia