9. kadencja, 55. posiedzenie, 2. dzień (26-05-2022)

Oświadczenia.

Poseł Grzegorz Lorek:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Do dziś są jeszcze miasta w Polsce, które mają kolej wąskotorową. Kiedyś tak było i w Piotrkowie Trybunalskim. Pierwsze plany budowy kolei wąskotorowej z Piotrkowa do Sulejowa powstały już w 1895 r. Związane to było z tym, iż transport wapna do słynnej drogi żelaznej - kolei warszawsko-wiedeńskiej powodował, że duży ruch na drodze pomiędzy dwoma miejscowościami całkowicie zniszczył drogę.

    Hrabia Stanisław Józef Psarski, który był głównym inicjatorem powstania kolei, otrzymał zezwolenie na jej budowę w 1896 r. Projekt zatwierdzono na przełomie 1898 i 1899 r. Po 22 miesiącach budowy pierwszy pociąg relacji Piotrków - Przygłów wyruszył 5 października 1902 r. Pierwszy przejazd na trasie miał miejsce 16 listopada, co jest ważne i uważane za datę otwarcia kolei.

    W historii funkcjonowania kolei powstawały plany jej rozbudowy. Rozważano budowę linii z Sulejowa do Żarnowa, Paradyża i Końskich już w 1910 r. oraz tzw. linii miejskiej łączącej kolej wąskotorową z dworcem w Piotrkowie.

    Koleją sulejowską w latach 1902-1929 zarządzało Towarzystwo Drogi Żelaznej Podjazdowej Piotrków - Sulejów, a w latach 1929-1948 Towarzystwo Łódzkich Elektrycznych Kolei Dojazdowych. Tak jak już pozostałe prywatne koleje w Polsce została ona znacjonalizowana w 1948 r. i włączona do PKP.

    Po wysadzeniu przez wycofujących się Niemców mostu kolei na Pilicy w 1945 r. nie został on już odbudowany, a trasę kolei skrócono do przystanku Kępki, przemianowanego na Sulejów-Pilica. Ok. roku 1956 otwarto bocznicę ze stacji Sulejów do Zakładu Przemysłu Wapienniczego w Podkurnędzu. Przebieg linii obok drogi krajowej nr 12 i konkurencja z autobusami trwająca już od lat 20., odznaczająca się m.in. obecnością trzech linii komunikacyjnych z Piotrkowa Trybunalskiego do Sulejowa, zaowocował ostatecznym spadkiem liczby przewozów w latach 80.

    W 1986 r. ostatni kurs odjechał ze stacji Piotrków Trybunalski 30 września o godz. 14.30, a odcinek Sulejów - Sulejów-Pilica został rozebrany. W 1990 r. po wypowiedzeniu umowy przez Zakład Przemysłu Wapiennego zawieszono ruch towarowy. W odpowiedzi na zbliżające się zamknięcie ruchu na kolei w 1990 r. zawiązało się Towarzystwo Przyjaciół Kolei Wąskotorowej Piotrków Trybunalski - Sulejów, które miało uratować ją przed likwidacją. Dzięki temu w roku 1994 zespół stacji Piotrków Trybunalski Wąskotorowy znalazł się w rejestrze zabytków, a do końca lat 90. przywrócono przejezdność linii do przystanku Bugaj Piotrkowski i uruchomiono przejazdy specjalne. Regularne przewozy turystyczne były jednak prowadzone tylko podczas wakacji letnich. (Dzwonek) Niestety kolej nie utrzymała się, a we wrześniu 2008 r. całkowicie ją zlikwidowano, a w roku 2010 sprzedano. Szkoda, gdyż byłaby to duża atrakcja turystyczna, tak jak w innych regionach naszego kraju. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia