9. kadencja, 55. posiedzenie, 2. dzień (26-05-2022)

13. punkt porządku dziennego:

Informacja bieżąca.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Marcin Horała:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Muszę przyznać, że jestem trochę zawiedziony pytaniami wnioskodawców informacji bieżącej, bo liczyłem na to, że może tym razem uda się w sposób...

    (Poseł Maria Małgorzata Janyska: Jeszcze nie zadawaliśmy ich.)

    Miałem nadzieję, że może chociaż tym razem uda się odbyć dyskusję merytoryczną dotyczącą istoty największego programu inwestycyjnego, infrastrukturalnego w historii Polski. Niestety tak się nie stało, więc może ja wprowadzę ten element merytoryczny.

    (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: Proszę poczekać.)

    Szanowni Państwo! Jeżeli spojrzymy na system transportowy Polski - takiej analizy dokonaliśmy, to było elementem chociażby strategicznego studium lokalizacyjnego - i porównamy go z systemami transportowymi państw najwyżej rozwiniętych na świecie, to dostrzegamy, że w polskim systemie transportowym mamy spore braki. Program inwestycyjny CPK to program uzupełnienia tych braków, wyniesienia Polski do pierwszej ligi, jeżeli chodzi o światowe gospodarki, jeżeli chodzi o systemy transportowe, a to jest bardzo ważny element dla naszej gospodarki i dla naszego społeczeństwa, żeby ten ostatni krok do bycia krajem wysokorozwiniętym, do dogonienia i przekroczenia średniej unijnej wykonać. Dobry system transportowy, dobry dojazd, dobry dowóz to niewątpliwie kluczowe elementy rozwoju społeczno-gospodarczego kraju.

    I czego oto w Polsce brakuje, jeżeli porównamy ją z porównywalnymi wielkością krajami wysokorozwiniętymi? Po pierwsze, brakuje dużego, międzynarodowego lotniska, na którym narodowy przewoźnik mógłby oferować siatkę połączeń, połączenia międzykontynentalne. Ten cały segment rynku lotniczego oddajemy w tym momencie za darmo za granicę Polski i polityka, którą państwo prowadziliście za swoich rządów poprzez promocję rozproszonego modelu małych, nierentownych lotnisk i oparcia tylko na nim systemu transportowego, to jest polityka napychania kieszeni zagranicznym korporacjom, liniom niskokosztowym oraz zapewnienie obszaru ekspansji hubom Lufthansy we Frankfurcie i w Monachium. Ten brak w polskiej infrastrukturze zostanie usunięty poprzez budowę nowego, dużego, międzynarodowego lotniska, które nawiasem mówiąc, jest koniecznością w związku z tym, że port lotniczy Chopina, praktycznie rzecz biorąc, wyczerpał swoją przepustowość.

    (Poseł Sławomir Nitras: Co z regionalnymi?)

    Po drugie, brakuje w Polsce całego szeregu połączeń kolejowych. System kolei w Polsce nigdy nie został zaprojektowany z punktu widzenia obecnej Polski i jej potrzeb gospodarczych, jej potrzeb społecznych. Mamy tu zaszłości jeszcze z czasów zaborów, z czasów zniszczeń wojennych, z czasów budowy w PRL infrastruktury nastawionej na militarne cele Układu Warszawskiego czy wreszcie z lat 90., kiedy neoliberalne rządzy doprowadziły do zlikwidowania tysięcy połączeń kolejowych, do likwidacji infrastruktury, do niszczenia wręcz dworców i przystanków. To jest kolejny brak, który musimy usunąć, i jest on szczególnie ważny pod względem społecznym.

    Wreszcie brakuje nam systemu kolei dużych prędkości. System kolei w Polsce możemy porównać do sytuacji, jaką mieliśmy w drogownictwie mniej więcej 20 lat temu, kiedy praktycznie nie mieliśmy autostrad ani dróg ekspresowych. Wszystkie państwa wysokorozwinięte, np. Korea Południowa, Japonia, Chiny, Francja, Hiszpania, Niemcy, mają systemy kolei dużych prędkości. I możemy - ponieważ czas nieubłaganie mija, jest bardzo ograniczony - powiedzieć, że pewnie się nie mylą. Przyjmijmy takie robocze założenie, że taki system jest potrzebny również do rozwoju kraju.

    Na te wszystkie potrzeby odpowiada program inwestycyjny Centralnego Portu Komunikacyjnego. Prace z nim związane faktycznie, jak tutaj zostało wspomniane, toczą się od 5 lat. Wystartował z poziomu: absolutne zero. Przypomnę, że średni czas budowy drogi o standardzie autostrady lub drogi ekspresowej w warunkach ustawodawstwa Unii Europejskiej wynosi 17 lat, licząc od pierwszej decyzji do oddania do użytku. My posuwamy się w znacznie szybszym tempie. Państwo zresztą sami sobie przeczyliście, bo w jednym wystąpieniu potraficie powiedzieć, że prace przedłużają się ponad miarę oraz że są prowadzone na chybcika. Jak już państwo chcecie krytykować, to chociaż róbcie to w sposób wewnętrznie logicznie spójny. Walczcie z CPK, walczcie z PiS, ale nie walczcie z dwuwartościową logiką.

    (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: Nie ma konsultacji.)

    Szanowni Państwo! W ramach tego programu wykonaliśmy już cały szereg prac analitycznych, planistycznych i projektowych. Zaprojektowaliśmy cały nowy system transportowy Polski, tak jak wspomniałem, strategiczne studium lokalizacyjne wraz ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko i te prace zostały zakończone. Obecnie jesteśmy na etapie zaawansowanych prac przygotowawczych. 1,3 tys. km z 2 tys. km nowych linii kolejowych jest na etapie studiów techniczno-ekonomiczno-środowiskowych, a pierwszy element tego nowego systemu, czyli tunel kolei dużych prędkości pod Łodzią - na etapie projektu budowalnego i prac już projektowych.

    Jednocześnie jeżeli chodzi o inwestycję lotniskową, docelowa, preferowana lokalizacja została ustalona w grudniu 2021 r. i przekazana do publicznej wiadomości. Kończymy pracę nad masterplanem, wybrany jest partner strategiczny - lotnisko Incheon w Korei Południowej, które jest jednym z 3-4 najlepszych pod względem jakości obsługi czy zaawansowania technologicznego lotnisk na świecie. I ta współpraca przebiega bardzo dobrze.

    Stworzyliśmy pasażerski model transportowy. Stworzyliśmy standardy kolei dużych prędkości, to jest dwadzieścia kilka tomów. W Polsce tego systemu nie ma i trzeba go zaprojektować. Ta praca została wykonana.

    CPK z sukcesem pozyskuje środki unijne. Pozyskano już ponad 120 mln zł, i to z instrumentów CEF-owskich, na podstawie konkurencji. Tam gdzie nie ma koszyka narodowego, np. w przypadku CEF Reflow, tam gdzie musimy z całą Europą konkurować pod względem jakości projektów, projekty składane przez CPK uzyskują najwyższe noty. I właśnie dzięki nim w ostatnim rozdaniu CEF Reflow Polska uzyskała najwięcej środków ze wszystkich państw europejskich: 1/6 całej puli, która była do podziału na całą Europę, dzięki m.in. CPK trafiła do Polski.

    Jak pokazuje prognoza Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Lotniczych IATA, Polska potrzebować będzie znacznego zwiększenia przepustowości infrastruktury lotniskowej. Gdyby nie budowa lotniska w ramach CPK, do roku 2060 Polska straciłaby ok. 850 mln pasażerów łącznie. Oczywiście tych pasażerów obsłużyłyby zagraniczne lotniska. To tam oni zostawiliby swoje pieniądze, to tam byłyby dodatkowe miejsca pracy, to tam byłyby wpływy z podatków. Interes Polski polega na tym, żeby te wszystkie czynniki wystąpiły w Polsce, a nie w Monachium czy we Frankfurcie. Chodzi o to, żeby w znacznej mierze tych pasażerów obsługiwały Polskie Linie Lotnicze LOT, a nie - Lufthansa. To są rzeczy oczywiste, ale jak widać, nie dla każdego na tej sali, co niestety martwi. Tak jednak właśnie jest.

    Jesteśmy też na ostatnim etapie, jeżeli chodzi o wybór master architecta. Kończy się postępowanie przetargowe na wykonawców prac budowlanych itd., itd. W tych przetargach startują renomowane, największe firmy światowe w kooperacji z firmami polskimi.

    Szanowni Państwo! Dużo mówiono też tutaj o linach kolejowych. Chodzi o prawie 2 tys. km nowych linii kolejowych. Rozumiem, że to jest szok dla przedstawicieli czy następców formacji, która tysiące kilometrów linii kolejowych w Polsce likwidowała, która pozbawiała ludzi w Polsce dojazdu.

    (Poseł Cezary Grabarczyk: Kłamstwo!)

    (Poseł Sławomir Nitras: Kłamiesz jak Morawiecki.)

    Powstaje pytanie, czy za czasów np. pana Tadeusza Syryjczyka czy za rządów pana Jerzego Buzka likwidowano w Polsce linie kolejowe czy je tworzono. Proszę mi przypomnieć. Bo jednak fakty są takie, że je likwidowano.

    (Poseł Sławomir Nitras: Za waszych rządów likwidujecie wszystkie lotniska regionalne.)

    Państwo w tym momencie ronicie krokodyle łzy nad dolą mieszkańców, którzy mają być rzekomo poszkodowani w tym procesie inwestycyjnym, tymczasem nie roniliście tych łez w sytuacji, kiedy ludzie nieraz z dnia na dzień dowiadywali się, że nie mają dojazdu do pracy, że ich dzieci nie mają dojazdu do szkoły, że połączenia, z których korzystali, zostały zlikwidowane. My te połączenia będziemy przywracać. Mamy w Polsce ok. 100 miast liczących powyżej 10 tys. mieszkańców, które są całkowicie pozbawione dostępu do transportu kolejowego, i cały szereg innych miast, które te połączenia mają bardzo słabe. Dzięki programowi inwestycyjnemu CPK miasta takie jak Jastrzębie-Zdrój, jak Łomża, jak cały szereg innych miast wykluczonych z transportu kolejowego uzyskają możliwość uzyskania takich połączeń. W przypadku całego szeregu innych miast te połączenia będą realnie dostępne i wygodne.

    (Poseł Sławomir Nitras: Kiedy?)

    Popatrzmy na przykład chociażby Płocka, mazowieckiego miasta, z którego połączenie do Warszawy jest jedno, o godz. 4.33 nad ranem i trwa 2 godz. 40 min. Po realizacji programu CPK ten dojazd będzie trwał mniej niż 1 godz. i będzie kilkanaście połączeń dziennie. Spójrzmy na inne połączenia: chociażby Włocławek - Warszawa: 1 godzina w miejsce 2 godzin, Płock - Gdynia: 1 godzina 40 minut w miejsce 5 godzin, Poznań - Kalisz: 35 minut w miejsce 1,5 godziny, Kalisz - Warszawa: 1 godzina 20 minut w miejsce obecnych 3 godzin, Wałbrzych - Warszawa: 2 godziny 35 minut zamiast 5 godzin itd., itd.

    (Poseł Sławomir Nitras: Wiesz, ile się jedzie do Poznania?)

    To będzie przełom w wymiarze społecznym i gospodarczym dla polskiego społeczeństwa.

    Państwo żerujecie na ludzkich obawach, bo to jest pewien szok. Jeżeli w Polsce nie budowano w ogóle linii kolejowych, a teraz w ramach jednego programu inwestycyjnego buduje się ich 2 tys. km, to budzi to zrozumiałe obawy.

    (Poseł Maria Małgorzata Janyska: Jeszcze się nic nie buduje.)

    Dlatego ważne są wielostopniowe konsultacje, najpierw na etapie strategicznego studium lokalizacyjnego, teraz na etapie studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego.

    (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: Nie ma konsultacji. Są spotkania.)

    Zewnętrzne firmy, wybrane w transparentnym postępowaniu przetargowym, od którego można się odwołać, fachowcy, inżynierowie, specjaliści ochrony środowiska, prawnicy badają poszczególne przebiegi, tak żeby wybrać te najbardziej optymalne, które powodują stosunkowo najmniej konfliktów, choć oczywiście wiemy, że nigdy nie ma takiej inwestycji, która by wszystkich zadawalała. Za rządów Platformy budowano nieco autostrad czy dróg ekspresowych i na tych samych zasadach przeprowadzano konsultacje, studia, tylko tyle, że tych konsultacji było mniej, ponieważ CPK nie tylko spełnia wymogi ustawowe dotyczące udziału społeczeństwa w procesie inwestycyjnym, ale też przeprowadza się cały szereg dodatkowych spotkań, dodatkowych konsultacji, które nie są wymagane prawem.

    Pytania tego rodzaju: Ile firm? Ile ludzi? Ile domów mieszkalnych? Dobrze, to powiedzcie mi, ile domów, ile firm i ile ludzi było wywłaszczonych, kiedy budowaliście obiekty na Euro 2012 czy autostrady. Wtedy jakoś się nimi nie przejmowaliście. Każda osoba wywłaszczana dostanie godziwe odszkodowanie, odpowiadające minimum wartości rynkowej jej nieruchomości ocenionej przez niezależnego biegłego rzeczoznawcę majątkowego - jest to zawód regulowany, którego zadaniem jest właśnie wycena różnego rodzaju wartości majątkowych - a niektórzy dostaną więcej. Zresztą w tym (Dzwonek) zakresie będziemy niedługo proponowali nowelizację ustawy o gospodarce nieruchomościami, która zapewni każdemu nawet więcej niż wartość rynkową jego nieruchomości. Bardzo dziękuję. Jestem gotowy do odpowiedzi na pytania. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia