9. kadencja, 56. posiedzenie, 1. dzień (08-06-2022)
1. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2290 i 2314).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Szefernaker:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym bardzo serdecznie podziękować za tę debatę. My w tej chwili wychodzimy z etapu pomocy humanitarnej i przechodzimy do etapu pomocy systemowej. I ta ustawa jest pierwszą odpowiedzią na te problemy, które przed nami w najbliższych tygodniach, w najbliższych miesiącach, a które właśnie pojawią się w związku z pomocą systemową, jeżeli chodzi o funkcjonowanie tych uchodźców wojennych z Ukrainy, którzy będą chcieli pozostać w Polsce przez kolejny czas, na dłużej.
Od 10 maja na polskiej granicy jest trend, w ramach którego więcej osób wyjeżdża z Polski, niż do Polski przyjeżdża. Część osób wraca na Ukrainę, szczególnie na zachodnią Ukrainę, tam gdzie jest możliwość bezpiecznego przeżycia w kolejnych miesiącach. Część osób, które pozostają w Polsce, próbuje tutaj w miarę normalnie żyć. To jest pod tym względem bardzo wyjątkowa migracja. Nie tylko pod tym względem, że w dziewięćdziesięciu paru procentach to są kobiety z dziećmi, ale także pod tym względem, że osoby, które są w wieku produktywnym, podejmują pracę w Polsce.
Jedna z pań posłanek mówiła o tym, że tylko blisko 200 tys. osób podjęło pracę. Szanowni państwo, 470 tys. Ukraińców w bazie PESEL to są osoby w wieku produktywnym, z czego blisko 200 tys. podjęło pracę. To pokazuje, że ok. 40% osób legalnie w Polsce pracuje, funkcjonuje, pracuje także na polską gospodarkę. A w ostatnich tygodniach, gdzie mamy do czynienia także z większą możliwością podjęcia pracy sezonowej, ta liczba osób lawinowo rośnie. W związku z tym to jest wyjątkowa migracja osób, które chcą tutaj godnie, normalnie funkcjonować. Myślę, że powinniśmy się z tego cieszyć i stworzyć jak najlepsze warunki, aby te osoby mogły tutaj normalnie żyć. I rzeczywiście ta ustawa to pierwszy etap przygotowywania takich warunków i odpowiedzi na problemy, które się pojawiają, choćby związane właśnie z nauką języka polskiego czy też z funkcjonowaniem na rynku pracy, z opieką nad dziećmi.
Jeden z posłów, mam przekonanie, że w ogóle nie czytał tej ustawy, bo pyta, jakie są rozwiązania. No właśnie pan będzie dzisiaj nad tymi rozwiązaniami głosował. To jest związane z przedszkolami i żłobkami. W związku z tym, że brakuje miejsc, na mocy tej ustawy powstaną dla dzieci z Ukrainy dodatkowe miejsca w tzw. klubikach dziecięcych. Właśnie ta ustawa jest odpowiedzią na tego typu kwestie.
Szanowni Państwo! Odpowiadam na część pytań, które dzisiaj padły: parlament przyjął takie rozwiązania w poprzednich nowelizacjach, które sprawiają, że w ustawie jest delegacja ustawowa, jeżeli chodzi o przesłanki, komu przedłużyć te 120 dni. Te przesłanki będą w rozporządzeniu do tej ustawy. Chciałbym potwierdzić, powtórzyć, że jeżeli chodzi o osoby, które potrzebują ze względów obiektywnych dalszej pomocy, to świadczenie 40 zł na pomoc polskim rodzinom, które pomagają uchodźcom, będzie kontynuowane w tych przypadkach, gdzie obiektywnie osoby nie mogą podjąć pracy i 4 miesiące to za mało czasu, aby mogły w Polsce usamodzielnić się, zaadaptować i żyć normalnie. I w najbliższym czasie to rozporządzenie będzie przedstawione, nie ma potrzeby nowelizacji ustawy w tej kwestii.
Jeżeli chodzi o wypłacanie tych środków, które m.in. do samorządów trafiają na pomoc uchodźcom, to proszę państwa, ponad 2 mld zł to są środki, które dotarły do samorządów, zostały przekazane przez wojewodów z Funduszu Pomocy Uchodźcom Wojennym z Ukrainy. Te środki są niezwłocznie wypłacane samorządom. Nie zawsze jest tak, że samorządy też na bieżąco się o to zwracają. W związku z tym, jeżeli są pojedyncze przykłady, gdzie te środki nie docierają do osób czy nie dotarły jeszcze do osób, które o nie wystąpiły, to jestem przekonany, że mówimy tu o pojedynczych przykładach, a nie o jakimś błędzie w systemie. Systemowo te środki do samorządów trafiają.
Konkludując, szanowni państwo: nie jest zagrożone finansowanie dróg w związku z przesunięciem środków na zakup węgla. Przypomnę, że w tej chwili są wydawane rekordowe środki z budżetu centralnego na budowę dróg w Polsce, także dróg samorządowych. Choćby ostatnio mieliśmy rozstrzygnięcie funduszu inwestycji strategicznych Polski Ład, gdzie ok. 15 mld zł to są środki, które idą do samorządów z budżetu centralnego na budowę właśnie dróg lokalnych. A więc to są środki, które na taką skalę nigdy nie trafiały do samorządów, w związku z tym dziś finansowanie dróg w związku z tymi przesunięciami, które proponujemy na pewien czas, nie jest zagrożone.
Szanowni Państwo! Myślę, że warto powiedzieć o tym, że te rozwiązania, które przyjmujemy, są przede wszystkim w interesie Polski i Polaków. Bo są tu posłowie, którzy próbują szczuć jeden na drugiego, którzy próbują pokazywać, że ktoś ma jakieś dodatkowe prawa. Nie, proszę państwa. To warto stąd powiedzieć. Nikt nie ma tutaj dodatkowych praw. Osoby, które przybyły do Polski, uciekając przed bombami spadającymi na ich domy, otrzymują legalny pobyt w Polsce tak jak każdy inny cudzoziemiec, który o ten pobyt tutaj wystąpi. Tylko że dostają z mocy prawa, na mocy ustawy, którą polski parlament przyjął. Ale to nie daje żadnych dodatkowych praw. To są takie prawa, które ma każdy, kto ma legalny pobyt w Polsce, więc proszę nie kłamać, proszę nie wprowadzać opinii publicznej w błąd. To nie są żadne dodatkowe prawa.
Szanowni Państwo! Myślę, że dzisiaj powinniśmy być dumni z tych wszystkich, którzy podejmują pracę w Polsce, pomagać tym, którzy chcą wrócić na Ukrainę, żeby dalej odbudowywać swój kraj, żeby żyć w rodzinnym kraju, w swojej ojczyźnie.
Jeżeli chodzi o kwestie, które państwo również przedstawiali, związane z zakupem przez rząd węgla, to tak, proszę państwa, to dzisiaj jest bardzo ważna sprawa. W związku z tym, że jest to efekt sytuacji, jaką mamy na Ukrainie, i problemy surowcowe na całym świecie są związane z sytuacją agresji Rosji na Ukrainę, to trzeba jasno powiedzieć, w związku z tym w tej ustawie są także te przepisy, które muszą jak najszybciej wejść w życie, aby węgiel dla Polaków był tańszy. I po to to jest w tej ustawie, żeby to jak najszybciej weszło w życie, tak żeby Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych zakupiła węgiel, aby na rynku tego węgla nie zabrakło i żeby on w normalnych cenach, a nie w bańkach spekulacyjnych, tj. w cenach wynikających w tej chwili ze spekulacji na rynku, trafiał do Polski, do Polaków. Po to są te rozwiązania w tej ustawie. Jeszcze raz dziękuję za dyskusję, za debatę. Bardzo proszę o przyjęcie tych rozwiązań.
Jeżeli chodzi o pytania związane z platformą solidarności, to jest rozwiązanie, które tworzy w tej chwili Komisja Europejska, aby między państwami Unii Europejskiej, które przyjmują uchodźców, wymiana informacji dotycząca uchodźców była jak najlepsza. Liczymy na to, że to jak najszybciej zostanie zrealizowane. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Głos z sali: Jeszcze o tych prawach jazdy.)
(Głos z sali: Reszta na piśmie?)
Przebieg posiedzenia