9. kadencja, 56. posiedzenie, 1. dzień (08-06-2022)

3. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2262 i 2283).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Marek Gróbarczyk:

    Dziękuję bardzo

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Na początku może parę słów, które należy powiedzieć w zakresie realizacji przede wszystkim czy wdrożenia Prawa wodnego, co wiąże się oczywiście z polityką ściekową. Dotyczy to bardzo wielu pytań, które tutaj padły. Tymczasem te pytania państwo sami sobie powinniście zadać, przede wszystkim chodzi o Platformę Obywatelską i PSL, bo Prawo wodne powinno zostać przyjęte w ramach planu dotyczącego gospodarki ściekowej do 2015 r. Nic takiego się nie stało. A już chyba największą hipokryzją wykazała się tutaj pani poseł Mucha, która była ministrem w rządzie, do którego należał obowiązek realizacji tych zadań, natomiast teraz, jak się okazuje, za nic nie jest już odpowiedzialna. Zostawmy to jednak na boku.

    Szanowni Państwo! W ramach realizacji polityki ściekowej po raz pierwszy uzyskaliśmy dodatni wynik, jeśli chodzi o liczbę aglomeracji, które spełniają normy w zakresie polityki ściekowej w stosunku do liczby tych, które nie spełniają tych norm. Już 847, chodzi o rok 2021, spełnia te warunki, 677 w dalszym ciągu ich nie spełnia. W związku z tym realizacja programu oparta jest o przyjęty krajowy program oczyszczania ścieków, który ma za zadanie dostosować sytuacje we wszystkich aglomeracjach i generalnie politykę ściekową do odpowiedniej jakości ładunków ścieków zrzucanych do polskich wód.

    Odpowiadając na pytania państwa... Pan poseł Tomaszewski zadał pytanie, odbiegając od tematu, w zakresie przede wszystkim polityki przeciwsuszowej. Uruchomiliśmy kilka niezwykle istotnych programów, które mają za zadanie przede wszystkich retencjonowanie wody. To są programy dotyczące rozwoju retencji, rozwoju retencji korytowej i dolinowej, przeciwdziałania skutkom suszy. Te programy mają za zadanie bezwzględnie podnieść w okresie do 2027 r. retencjonowanie wody w Polsce do poziomu 15%. Przypomnę, że dzisiaj ten poziom osiąga 7%, jeśli chodzi o ilość zatrzymywanej wody przypływającej przez obszar Polski.

    Pani poseł Sowińska pytała o kwestie ścieków przemysłowych. Nie ma takiej możliwości, aby budować oddzielne oczyszczalnie dla zakładów produkcyjnych i dla ludności zamieszkującej daną miejscowość. Każdy zakład ma za zadanie przeprowadzenie procesu podczyszczenia ścieków i zrzutu ich do systemu ogólnego, gminnego, który jest dostępny na danym obszarze. Te ścieki muszą po prostu spełniać normy i nie można ich zrzucać bez przeprowadzenia procesu podczyszczenia.

    Jeśli chodzi o pana posła Suchonia, to tak, bezwzględnie tak - przewidzieliśmy środki związane z inwestycjami w zakresie obszarów pozaaglomeracyjnych. Zresztą całość kwoty, którą oszacowaliśmy na podstawie szóstej aktualizacji ˝Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych˝, to jest 13,5 mld zł. Zakładamy inwestycje na tym poziomie. W tym obszarze przygotowaliśmy odpowiednie programy, które mają za zadanie wsparcie gmin w związku z realizacją tych zadań. To jest BGK, które w ramach swojego programu inwestycyjnego będzie przekazywać 4 mld zł rocznie na tę politykę. Następnie w ramach programu FEnIKS na lata 2001-2027 na realizację polityki ściekowej wyasygnowano ok. 4,5 mld zł. Do tego programy regionalne, a więc RPO, które są jeszcze nieokreślone, ale one również będą przewidywały inwestycje i zapewnienie środków na realizację polityki wodno-ściekowej. Są też oczywiście środki NFŚ i WFŚ - to wartość blisko 3600 mln zł. Te środki trafią na politykę wodno-kanalizacyjną w obszarach aglomeracyjnych, bo to są dla nas najistotniejsze elementy, aby aglomeracje uzyskały wskaźnik, który będzie odpowiednią podstawą przede wszystkim do oszacowania pozytywnego elementu działania polityki wodno-ściekowej.

    Pozaaglomeracyjne działania w zakresie wsparcia gmin to programy pilotażowe i priorytetowe w ramach NFŚ, to jest blisko 710 mln zł, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, z tym że z rozliczeniem do 2025 r., to jest 376 mln zł, program inwestycji samorządowych FIZAN, który również zakłada wsparcie dla samorządów w ramach aplikowania o środki, Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności a więc KPO - 918 mln zł, rządowy fundusz Polski Ład - 4,8 mld zł. Dodatkowo z budżetu państwa zostały wyasygnowane 4 mld zł. Są też działania subwencyjne, subwencja rozwojowa wynosząca 3 mld zł. A więc środki, które zostały przygotowane na tę okoliczność, pokrywają zapotrzebowanie - 13,5 mld. Nie jesteśmy w stanie stwierdzić ostatecznie, jakie są potrzeby gmin, bo to są właśnie zadania gmin, aby oszacować swoje działania. Demagogia, którą państwo próbujecie się posługiwać... Z jednej strony chcecie, ażeby dokładnie ustalać, co mają robić gminy, a z drugiej strony mówicie, że nie możemy wchodzić w kompetencje gminy - to jest po prostu odwracanie kota ogonem. Przygotowaliśmy takie rozwiązania, które mają pomóc gminom, chociażby opiniowanie ich programów działania, abyśmy wiedzieli, aby Wody Polskie wiedziały, jaki jest zakres inwestycji, czy on będzie realizowany zgodnie z programem KPOŚK i czy będzie dotyczył aglomeracji. Tak więc to jest oczywiste, a to jest krytykowane przez państwa posłów, że nie można czegoś takiego robić. Jak w takim razie mieć kontrolę, czy w ogóle wiedzieć, co się dzieje?

    To bezwzględnie zadania własne gminy. Odbył się cały proces negocjacyjny i uzyskaliśmy kompromis w pewnych obszarach, nie we wszystkich obszarach, chociażby w przypadku kar. Gminy, samorządy nie chcą nakładać kar na mieszkańców, którzy nie dostosują swoich systemów do sieci zrzutowej, a jest to zadanie gminy. Z drugiej strony chcą one, abyśmy realizowali politykę właśnie w oparciu o sankcje, które powinny być nałożone. To był jeden z głównych powodów sporów. Drugi to oczywiście czas realizacji tej inwestycji. W związku z tym, że uzyskaliśmy kompromis z Komisją Europejską, do 2027 r. ma być zakończona ta polityka. Na tej podstawie została przyjęta ta data, co jest niezgodne z tym, czego żądają samorządy.

    Oczywiście jeśli chodzi o wielkość aglomeracji, nie będziemy tego regulować, bo to jest przecież zadanie samorządowe, aby gminy dogadały się ze sobą i stwierdziły, jakie są obszary aglomeracyjne, bo przecież to jest przede wszystkim ich obowiązek, a nie nakaz państwa czy zabieranie kompetencji, o które cały czas państwo walczycie, chcecie, żeby gminy miały te kompetencje. To jest dualizm obecny w państwa pytaniach, którego po prostu nie rozumiemy.

    Jeśli chodzi o kwestie inwestycji, to już powiedziałem: 13,5 mld. Ma to być zrealizowane ostatecznie do 2027 r. 40 aglomeracji nie będzie spełniać wszystkich wymogów związanych z ˝Krajowym programem oczyszczania ścieków komunalnych˝, ale to też zależy przede wszystkim od gmin, które muszą przygotować rozwiązania w tym zakresie.

    Jeśli chodzi o uchodźców z Ukrainy, to mamy normy w zakresie budowy sieci wodno-ściekowych - 120 osób na kilometr bieżący nowo wybudowanej sieci. To będzie podstawą przede wszystkim do późniejszych rozmów z Komisją Europejską, jeśli faktycznie ten problem będzie narastał, a na pewno będzie, jeśli chodzi o wzrost liczby mieszkańców Polski. Zakładamy, że będziemy musieli przeprowadzić negocjacje i ewentualnie zmienić pewne obostrzenia.

    Szanowni Państwo! Myślę, że na resztę pytań odpowiemy na piśmie. Na większość pytań, myślę, odpowiedziałem. Dziękuję państwu bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia