9. kadencja, 56. posiedzenie, 2. dzień (09-06-2022)
14. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Marcin Horała:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pan poseł w swoim pytaniu był łaskaw zawrzeć cały szereg tez, które dalece odbiegają od rzeczywistości. W jakim stopniu odbiegają do rzeczywistości? Wystarczy nawiązać do tego, o czym pan poseł wspominał, czyli do takiej akcji posłów PSL-u w całej Polsce, zatroskanych o to, że przejęcie... Choć to też nie jest przejęcie, bo już mam w nadzorze PPL razem z CPK. To ma być zagrożenie dla portów lotniczych, bo PPL będzie z tych portów lotniczych rzekomo wysysał środki na budowę CPK - podczas gdy PPL jest w Polsce udziałowcem mniejszościowym we wszystkich portach lotniczych, z wyjątkiem jednego. Państwo byli łaskawi zrobić też konferencję na ten temat przed lubelskim portem lotniczym, gdzie PPL w ogóle nie ma żadnych udziałów, więc przeniesienie nadzoru PPL akurat w przypadku lotniska w Lublinie ma zerowy wpływ.
(Poseł Ireneusz Raś: Chodzi o konsekwencje.)
Natomiast w przypadku przytłaczającej większości lotnisk w Polsce PPL ma taki wpływ jak udziałowiec mniejszościowy, tzn. choćby chciało coś zrobić, udziałowcy większościowi mogą zdecydować inaczej.
Jeżeli chodzi o linie kolejowe i budowę linii kolejowych, to wspomniana tutaj linia Y jest koncepcją sprzed 10 lat, powstałą w tamtych uwarunkowaniach prawnych, również w ramach tamtej sieci osadniczej. Urbanizacja w Polsce postępuje, nowe tereny obejmowane są różnymi kategoriami ochrony środowiska i nie można w prosty sposób powielać rozwiązań sprzed 10 lat, bo one powstały w innych uwarunkowaniach. Ja też ubolewam nad tym, że rząd PO-PSL ten projekt zarzucił, ale skoro już go zarzucił, to nie ma do niego powrotu, trzeba wszystkie analizy i modele zrobić od nowa, w tych realiach, jakie są obecnie.
Bardzo dużym nadużyciem jest mówienie, że projekt CPK narusza policentryczny model rozwoju kraju. Jest dokładnie odwrotnie, tzn. jeżeli małe miejscowości są pozbawione komunikacji kolejowej lub tę komunikację mają bardzo słabą, są pozbawione dużej liczby połączeń, to dla osób, które chcą prowadzić działalność gospodarczą, dla młodych ludzi, którzy chcą planować swoje życie, właściwie pozostaje jedna opcja: wyprowadzić się stamtąd, przenieść się do dużej metropolii. To był model preferowany przez rządy PO-PSL. Natomiast w ramach inwestycji kolejowych CPK, czyli budowy 2000 km nowych linii kolejowych i modernizacji kilku tysięcy kolejnych kilometrów linii kolejowych dokonywanej przez spółkę PKP PLK, o czym też za chwilę, cały szereg miast w Polsce, cały szereg mniejszych miejscowości uzyska dostęp do systemu transportowego kraju. Ludzie będą mogli dojeżdżać nie na lotnisko - to nie jest najistotniejsze, statystyczny Polak obecnie lata samolotem raz w roku - ale do innych miast w Polsce. Miejscowości takie jak Sieradz, jak Płock, jak Włocławek, jak Ostrołęka, jak Łomża, jak Jastrzębie-Zdrój uzyskają cały szereg nowych, szybkich połączeń. To będzie ogromny impuls rozwojowy przede wszystkim dla tych mniejszych ośrodków i dla gmin położonych dookoła nich. Na tym właśnie polega polityka zrównoważonego rozwoju w przeciwieństwie do polityki polaryzacyjno-dyfuzyjnej swego czasu wspieranej przez koalicję PO-PSL.
Jeżeli chodzi o PKP PLK, to PKP PLK jest zarządcą istniejącej infrastruktury w Polsce i specjalizuje się w jej modernizacji. Ponad 70-80 mld zł wydawane na kolej, ogromny ˝Krajowy program kolejowy˝, to pieniądze na modernizację. W tym programie praktycznie nie ma budowy nowych linii kolejowych, a potrzebujemy budowy nowych linii kolejowych, i to w standardzie KDP. Kompetencji do tego w Polsce nie było i niestety przez lata nie budowano żadnych linii kolejowych do roku 2015, po 1989 r. wybudowano niecałe 100 km nowych linii kolejowych i kilka tysięcy kilometrów linii zamkniętych. Więc mówienie o jakichś ośrodkach kompetencji, które zostały wtedy utworzone do budowy linii kolejowych, to jest nieprawda. Były kompetencje najwyżej do zamykania linii.
Jeżeli musimy stworzyć nowe centrum eksperckie, nowe centrum kompetencji - bo KDP w Polsce nie mamy - to można to było utworzyć również w nowym podmiocie, który dzięki temu będzie skoncentrowany, jako typowa konstrukcja typu SPV, właśnie na budowie tych linii, i tak się stało. We współpracy chociażby z Instytutem Kolejnictwa CPK opracowało standardy kolei dużych prędkości w Polsce.
Pytanie o analizy. Bardzo ciężko byłoby mi tu je przytoczyć, bo to jest temat na dłuższy wykład, ale postaram się zrobić to w absolutnie telegraficznym skrócie. Podstawą tego jest Pasażerski Model Transportowy, po raz pierwszy w Polsce opracowane przez zespół ekspertów narzędzie analityczne służące do prognozowania potoków ruchowych, do analizy na zadanych kryteriach, dzięki którym można zbadać, jak określone elementy wielowariantowo wpływają na cały strumień pasażerski w Polsce - całościowo, jako na system, bo tego właśnie przed rokiem 2015 brakowało. To wszystko funkcjonowało raczej w logice wydawania środków, żeby wydać 100% środków z Unii. Więc zaczynamy bardzo dużo inwestycji - połowa się opóźni, w połowie coś nie wyjdzie, ale na koniec przyjdzie nowa perspektywa, to będzie ich wystarczająco dużo, w miarę zaawansowanych, żeby je zrealizować i wydać środki unijne, natomiast zupełnie bez tej analizy systemowej, którą wprowadziło właśnie CPK. Ten model został już udostępniony ponad 30 podmiotom w Polsce inwestującym w infrastrukturę transportową, zarządcom infrastruktury, chociażby takim jak PKP PLK czy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, a także Łódzka Kolej Aglomeracyjna, Centrum Unijnych Projektów Transportowych, urzędy marszałkowskie, Polska Akademia Nauk czy wspomniany już Instytut Kolejnictwa.
Te analizy pokazują, że dzięki realizacji programu inwestycyjnego CPK ruch wzrośnie, przykładowo, na stacji Lublin o 200%, w Jeleniej Górze - o 170%, w Nowym Sączu - o 142%, w Sieradzu - o 135%, w Skierniewicach - o 114%, w Gorzowie Wielkopolskim - o 108%, a w Zawierciu - o 99%. Mówimy o stacjach istniejących, bo jak zmierzyć wzrost ruchu pasażerskiego na stacji pasażerskiej Łomża, której obecnie w ogóle nie ma? 60-tysięczne miasto, odcięte zupełnie od komunikacji kolejowej, dzięki realizacji programu CPK taką komunikację zyska. Jak zmierzyć wzrost ruchu na stacji Jastrzębie-Zdrój? To ta sama sytuacja.
I ostatnia sprawa: Czy inwestycje CPK nie stoją w sprzeczności (Dzwonek) z inwestycjami PKP PLK? To pytanie w ogóle jest źle postawione. Ewentualnie inwestycje PKP PLK mogłyby stać w sprzeczności z inwestycjami CPK, bo to CPK odpowiada za główny kręgosłup transportowy, za podstawowe linie, do których linie niższego rzędu muszą się dołączyć, ale oczywiście tak nie jest. Polecam państwa uwadze publicznie dostępną uchwałę Rady Ministrów - spis zamierzeń inwestycyjnych państwa w kontekście budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego, gdzie wszystkie zamierzenia różnych podmiotów - spółki CPK, PKP PLK, Generalnych Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej itd. - budują jeden spójny system. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia