9. kadencja, 57. posiedzenie, 1. dzień (22-06-2022)
8. punkt porządku dziennego:
Informacja o działalności Rzecznika Praw Dziecka w 2021 roku oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka w Polsce (druk nr 2156) wraz ze stanowiskiem Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druk nr 2366).
Poseł Dariusz Klimczak:
Dziękuję.
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Istnieją trzy kluczowe elementy pozwalające na wszechstronny rozwój dziecka. Są to oczywiście odpowiednie warunki życia, dobrej jakości edukacja oraz wysoki poziom opieki zdrowotnej. Każdy z tych elementów jest zależny nie tylko od sytuacji rodzinnej dziecka, ale i - co ważne - od sprawnego funkcjonowania struktur państwa i samorządu. We wszystkich wymienionych obszarach istnieją problemy, w przypadku których rzecznik praw dziecka powinien nie tylko reagować, ale także wskazywać stosowne rozwiązania, a wręcz domagać się ich.
Zacznę od dostępu dzieci do systemu ochrony zdrowia. Wiele badań i obiektywnych danych wskazuje na to, że mało kto może się na ten temat wypowiedzieć pozytywnie.
Wśród problemów w zakresie ochrony zdrowia niestety trzeba wymienić konieczność korzystania z płatnych wizyt lekarskich oraz ograniczony dostęp do lekarzy specjalistów w publicznym systemie ochrony zdrowia. Istnieje wiele specjalności medycznych, do których dostęp jest bardzo trudny, utrudniony, nie mówiąc już o Polsce poza dużą aglomeracją - dostęp na wsi do różnego rodzaju specjalistów jest wręcz niemożliwy. Za tym idzie diagnostyka, która także jest dostępna w wielkich miastach i także bardzo utrudniona. Stąd bardzo wielu rodziców po prostu płaci z własnej kieszeni za leczenie czy diagnostykę, badania własnych dzieci. Wiemy, czym się kończy późne wykrywanie różnego rodzaju schorzeń. Tutaj konieczny jest nacisk rzecznika praw dziecka i ja w imieniu mojego klubu zobowiązuję, nie tylko proszę, ale zobowiązuję rzecznika praw dziecka do pilnych nacisków na ministra zdrowia, na premiera, żeby w systemie ochrony zdrowia podjąć naprawdę rzetelną, wytrwałą walkę o to, żeby wreszcie zreformować tę część funkcjonowania państwa.
Weźmy np. Fundusz Medyczny. Mam nadzieję, że rzecznik praw dziecka zareaguje na to, jak funkcjonuje Fundusz Medyczny, jakie środki miały być tam przeznaczone, jak są wykorzystane. Mam nadzieję, że rzecznik praw dziecka wreszcie zareaguje także na sytuację dzieci chorych na SMA i ich rodziców, opiekunów. W większości krajów Unii Europejskiej jest refundowany najdroższy lek. U nas, w Polsce, jeszcze nie. Rodzice, opiekunowie zbierają, żebrzą, wystają na ulicach, zbierają do puszek pieniądze, bo państwa polskiego nie stać na leczenie, a tych przypadków jest tylko ok. 50 rocznie. Zobowiązuję rzecznika praw dziecka do interwencji w tej sprawie (Oklaski), tym bardziej że powstał Fundusz Medyczny, leżą w nim pieniądze i nie są wykorzystane.
Jeżeli o system ochrony zdrowia, wydawałoby się, proza życia - stomatologia. Nie potrafimy sobie w Polsce poradzić z epidemią próchnicy wśród dzieci. Praktycznie każde dziecko ma z tym problemy. To wina głównie kiepskiego dostępu do leczenia stomatologicznego. Co do zasady dzieci objęte są bezlimitowym finansowaniem świadczeń stomatologicznych. Nie oznacza to jednak, że rodzice naszych dzieci mogą domagać się wykonania każdej procedury medycznej, i to z dowolną częstotliwością, nie wspominając o dostępie do procedur na wsi i w mniejszych miastach. Jakie w tej sprawie kroki podejmował rzecznik praw dziecka?
Z ogólnokrajowego badania dzieci i młodzieży wynika, że połowa polskich nastolatków nie akceptuje samych siebie, blisko połowa ma wszystkiego dość i jest przytłoczona problemami, a prawie 40% odczuwa samotność. Niedawno rzecznik praw dziecka pytany był w mediach o wyjaśnienie genezy tych problemów i wskazał, że: badanie pokazuje, jak szerokie są problemy młodego pokolenia, zarówno w stosunku do szkoły, samopoczucia psychicznego, jak i do relacji rodzinnych i rówieśniczych. Czy wobec tego faktu rzecznik praw dziecka interweniował u ministra edukacji, zdrowia, rodziny lub innego członka rządu, żeby przeciwdziałać tym problemom? Czekam na konkrety.
Kolejna sprawa to psychiatria dziecięca, która przeżywa ogromne kłopoty. Państwowe ośrodki pękają w szwach, a za pobyt w prywatnych placówkach rodzice dzieci z problemami psychicznymi muszą płacić nawet kilkanaście tysięcy złotych miesięcznie. Mało tego, infrastruktura jest tragiczna. Ale oprócz tego, co dotyczy infrastruktury, ostatnio okazuje się, że nawet nie wiemy, co tam się dzieje. Przykład DPS-u w Jordanowie nie pozwala nam być spokojnymi. A czy pan rzecznik praw dziecka w tej sytuacji śpi spokojnie? Panie rzeczniku, domagamy się od pana interwencji w tej sprawie, także interwencji w sprawie słów wypowiadanych przez panią kurator z Małopolski, ale również przez o. Tadeusza Rydzyka, który na ten temat się wypowiadał. Panie rzeczniku, musi pan w tej sprawie interweniować. Jeżeli nie posłuchają pana (Dzwonek) w rządzie, niech pan idzie nawet do papieża, żeby upomnieć się o te dzieci. Za to płaci panu państwo polskie, za to płacą obywatele. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia