9. kadencja, 57. posiedzenie, 2. dzień (23-06-2022)

Oświadczenia.

Poseł Grzegorz Lorek:

    Wielce Szanowny Panie Marszałku! Panie, Panowie Posłowie! Wysoka Izbo! 4 czerwca 1989 r. w regionie. Niektóre wydarzenia w historii Polski są przeceniane, jak twierdził profesor Ludwik Stomma. Jednak na pewno nie należą do tej kategorii wybory lub plebiscyt, który odbył się 4 czerwca 1989 r. Poprzedziła je długa droga. Ów czerwiec nie był zjawiskiem odosobnionym. Wiejący jeszcze nieśmiało wiatr wolności wyniósł z demoludów pojałtański porządek.

    W Polsce historia galopowała od lutego 1989 r., kiedy ówczesny rząd rozpoczął rozmowy z opozycją przy tzw. okrągłym stole. Zostawmy na boku kulisty tych wydarzeń. Dość powiedzieć, że trwające od kwietnia obrady zaowocowały powtórną rejestracją Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego ˝Solidarność˝, zmianą ordynacji wyborczej oraz przyspieszeniem wyborów do Sejmu i po raz pierwszy do Senatu. Niektórzy historycy nazywają owe wybory pierwszym plebiscytem, który miał pokazać prawdziwe zaufanie do ówczesnych komunistycznych władz. I był. Wybory, choć koncesjonowane i nie do końca wolne, pokazały jednoznacznie, że PZPR straciło legitymację do sprawowania władzy.

    Mieszkańcy Piotrkowa Trybunalskiego, Tomaszowa, Bełchatowa czy innych miast regionu różnie wspominają tamten czas. Jedni pamiętają plakaty z Lechem Wałęsą firmującym swoim wizerunkiem kandydatów Komitetu NSZZ ˝Solidarność˝, inni plakaty, ulotki PZPR (Dzwonek), a jeszcze inni rzeczy o którym mówiły: nie bierzcie udziału w tych wyborach. Wszyscy jednak mówią zgodnie, że największe wrażenie robił plakat z uzbrojonym kowbojem ze znaczkiem ˝Solidarność˝, Garym Cooperem. Stał się on ikoną tamtych wyborów. Przekaz był jasny: jedyny sprawiedliwy w tym mieście.

    Nieżyjący już Zbigniew Mroziński, działacz związkowy, a później poseł III Kadencji NSZZ ˝Solidarność˝, nie był początkowo entuzjastą okrągłego stołu, jednak przyłączył się do ruchu mając nadzieję na zmianę. Startująca i wybrana z Tomaszowa Mazowieckiego Teresa Zalewska była pełna obaw, czy da sobie radę w Sejmie. Jednym z najmłodszych wybranych posłów był śp. Ryszard Brzuzy z okręgu bełchatowsko-radomszczańskiego. Wspominał on: brakowało wszystkiego, ale nie determinacji do zmian. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia