9. kadencja, 58. posiedzenie, 1. dzień (06-07-2022)
1. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2398).
Poseł Maciej Kopiec:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! Szybko, bez debaty i tak, żeby działało po sierpniowym urlopie - to krótki opis sposobu, w jaki zmieniacie ważną kwestię, jaką jest fundusz rozwoju dróg. Plan zakłada, że nowelę uchwalicie jeszcze przed wakacjami. A to dlatego, żebyście już we wrześniu mogli zacząć nabory, a później organizować jesienny festiwal powiatowego wręczania symbolicznych czeków, chwaląc się, jak to wydajecie pieniądze podatników. Zdjęcia, konferencje, imprezy z bonem na drogę - to są te potrzeby. O lokalizacji inwestycji gminnej będzie decydował wojewoda, a więc delegat matki partii w terenie. To on zdecyduje, czy dana droga jest dobra czy niedobra, ergo czy ludzie, którzy z niej korzystają, będą na was głosować czy nie.
Główną zmianą w działaniu funduszu jest poszerzenie zakresu jego zadań. Większy nacisk kładzie się na bezpieczeństwo pieszych, co jest zasadne i potrzebne. Pytanie, czy będzie robione z głową. Podkreślam, że wciąż czekamy na skuteczne kampanie informacyjne dotyczące przepisów już obowiązujących, bo zdaniem większości kierowców, z którymi rozmawiam, dzięki nowym przepisom o bezpieczeństwie ruchu drogowego poziom bezpieczeństwa się poprawił, lecz piesi nadal nie wiedzą np. o tym, że nie można używać telefonów komórkowych na przejściach. Kampania informacyjna była więc nieskuteczna. Ale przepis dobry.
Aby kontynuować trend poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym, wspiera się zadania mające na celu jego poprawę w ramach zadań powiatowych i gminnych. To jest atut. Samorządy będą mogły uzyskać wsparcie na budowę, przebudowę lub remont dróg dla rowerów, chodników, przejść dla pieszych, przejazdów, peronów autobusowych oraz budowę oświetlenia. Fundusz ma wspierać budowę, przebudowę lub remont terminali intermodalnych lub specjalnych stref ekonomicznych. W związku z tym włączeniem należy zadać pytanie, czy środki w nim zawarte będą wystarczające. Bo w opinii ekspertów może ich zabraknąć.
(Poseł Mirosław Suchoń: 8 mld.)
Dofinansowanie obejmie zadania wojewódzkie: przebudowy lub remonty dróg oraz zadania poprawiające bezpieczeństwo niechronionych uczestników ruchu. Projekt przewiduje przejście zawierania umów o dofinansowanie zadań mostowych od wojewody do ministra do spraw transportu, co ma sens ze względu na wpisanie tych inwestycji w komunikację widzianą z szerszej perspektywy.
Projekt zawiera zmianę, która według ministerstwa usprawnia działanie procesów finansowych funduszu. To zmiana charakteru - z państwowego funduszu celowego na rachunek bankowy prowadzony przez Bank Gospodarstwa Krajowego. W planie finansowym funduszu celowego wcześniej mogły być dokonywane tylko zmiany polegające na zwiększeniu prognozowanych przychodów i kosztów, ten mechanizm podlegał ograniczeniom, ale i kontroli. W obecnych warunkach rozliczanie funduszu jeszcze bardziej ograniczy głos opozycji. Wszelkie zmiany dokonywane w planie finansowym wcześniej musiały uzyskać zgodę ministra finansów i opinię sejmowej komisji do spraw budżetu. Nowa forma pracy daje bardzo dużą swobodę wydawania publicznych pieniędzy, bez kontroli ze strony opozycji i komisji sejmowych.
Minister do spraw transportu w porozumieniu z bankiem będzie sporządzał roczny plan finansowy funduszu i przedstawiał go ministrowi finansów. Będzie mógł później dokonywać przesunięć kwot przewidzianych w tym planie pomiędzy poszczególnymi zadaniami. W naszej opinii, patrząc przez pryzmat waszych kadr - można wspomnieć nieudolność panów Horały od łąki i strajku kontrolerów LOT, Tchórzewskiego od Ostrołęki czy Sasina od wyborów - to zbyt frywolne rozwiązanie. Szczególnie że za waszych rządów Najwyższa Izba Kontroli została zmarginalizowana.
Wydłużono też czas obowiązywania ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg o dodatkowe 2 lata.
Związek Powiatów Polskich zgłasza, że wprowadzane zmiany obniżają transparentność podziału środków i mogą zablokować wnioskodawcom możliwość ustalenia np., jak projekt został oceniony przez komisję albo czy premier nie dokonał jakiejś zmiany na listach ręcznie.
Budżet przewidziany na fundusz ma wzrosnąć o 2 mld zł, czyli ciągle to ponad dwa razy mniej niż rok działania partyjnej telewizji. 1 mld zostanie przeznaczony dla samorządów gminnych, powiatowych i wojewódzkich na inwestycje, które poprawią bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów, 1 mld dla samorządów na małe remonty, poprawę nawierzchni dróg. Zaplanowano też przekazanie ponad 200 mln zł dla marszałków województw na infrastrukturę poprawiającą bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Należy przypomnieć, że wiele inwestycji, od dróg przez transport publiczny po bezpieczeństwo energetyczne Polski, byłoby już w fazie realizacji, gdybyście nie zajmowali się wojną z Unią Europejską, której klaszcze Putin, a która realizowana jest przez chłopców w dresowych spodniach z Solidarnej Polski. Zjednoczona w interesach Prawica dzięki takim działaniom blokuje dostęp do gigantycznych pieniędzy z europejskiego Funduszu Odbudowy, na czym cierpią mieszkańcy Polski, którzy nawet jeżeli będą mieli mnóstwo dróg, to dzięki wam nie będą mieli za co po nich jeździć.
Klub poselski Lewicy poprze ten projekt, będziemy pracować w komisji, jednak będziemy też patrzeć wam na ręce, jak wydajecie te pieniądze publiczne, a gdy w przyszłym roku stracicie władzę - przyjdzie czas rozliczeń. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia